Zaterdag 16/10/2021

Gesublimeerde beelden met horten en stoten

theater

heldhaftige jan decorte in een niet altijd evenwichtige 'cirque danton'

Antwerpen/ Van onze medewerkster

Sally De Kunst

De vogelverschrikker van de revolutie." Zo noemde de Duitse auteur Georg Büchner (1813-1837) de Franse revolutionair Georges Danton in zijn stuk Dantons Tod. In de visie van Jan Decorte lijkt Danton perfect te passen in het rijtje "voddenventen" dat hij de laatste jaren op de planken zette: Marlon (Ivanov), Amlett of Liebe (Jason). De antiheld die hij deze keer vertolkt was echter nog nooit zo menselijk heldhaftig.

In zijn bewerking van Dantons Tod heeft Jan Decorte de krijtlijnen van Büchners origineel gerespecteerd. Centraal staat minister van Justitie Danton, die een voortrekkersrol speelde in de Franse Revolutie. Vijf jaar na haar begin is die revolutie in een spiraal van executies terechtgekomen. Dantons tegenstanders, de door Robespierre aangevoerde jakobijnen, willen immers geen druppels bloed, maar een stortregen, om het volk te sussen. De gematigde Danton pleit voor consolidering van het regime. Hij wordt gearresteerd wegens zogenaamde contrarevolutionaire ideeën en na een heftig woordenduel met Robespierre en de zijnen in het tribunaal veroordeeld tot de guillotine.

Dat de neergang van Danton onvermijdelijk is, blijkt uit het opmerkelijke bühnebeeld dat Decorte samen met zijn vaste scenograaf Johan Daenen voor Cirque Danton bedacht. Rechts op het podium scharen Danton (Decorte) en zijn gevolg zich herhaaldelijk voor een nagemaakte giraf, waarvan de lange hals uitnodigend lonkt. Robespierre (Sigrid Vinks) en de zijnen trekken zich links terug voor een houten zuilengevel. De machtsposities zijn duidelijk verdeeld.

Tegelijkertijd zou de giraf een knipoog kunnen zijn naar het "cirque" waaraan Decorte in zijn titel refereert. Immers, terwijl Büchner zijn personages heel sterk de maatschappelijke mechanismen die ze na de revolutie die mee hielpen installeren, ter discussie laat stellen, focust Decorte op het kleinmenselijke van de revolutionairen. Veeleer dan een historisch accuraat verslag te maken drijft hij een universele politiek, waarbinnen de emoties nog hoger oplaaien dan bij Büchner, en die onvermijdelijk doet denken aan zijn eigen eertijdse politieke carrière. In de visie van Decorte krijgen ook de vrouwen een actievere, meer geëmancipeerde rol. Lucille (Iris Van Cauwenbergh), de echtgenote van Dantons wapenbroeder Camille, beschrijft in een lange monoloog hoe ook de vrouwen deelnamen aan de bestorming van de Bastille. Haar onderkoelde opeenstapeling van woorden wordt in een volgende scène gesublimeerd in een ongemeen krachtig beeld, waarin het tienkoppige jonge spelersensemble dat Decorte engageerde op elkaar gaat liggen als een piramide van mensenlijken. Langzaam begint de vleesberg te schokken en ontstaat er een gestileerd gevecht op de grond. Nog meer dan in Amlett drukt choreografe Charlotte Vanden Eynde met dit soort beelden haar stempel op Cirque Danton.

Minder dan in Amlett of Medeia slaagt Decorte er echter in een evenwicht te brengen tussen deze abstract-poëtische beelden en de tekstpartituur. Cirque Danton gaat met horten en stoten vooruit. Bovendien is er een groot kwaliteitsverschil in het spel van Decortes jonge ensemble. In Amlett zorgde die heterogeniteit voor een ontwapenende hapering, maar deze keer is het een stoorzender. Eigenlijk wordt de voorstelling gedragen door Decorte, Vinks en de jonge Lisa Man, die als Julie, Dantons vrouw, het 'kindlijke' idioom van Decorte met een verbluffende, wat naïeve naturel over haar lippen laat rollen. In haar geval zijn beeld - een naakt lichaam met rode strepen - en klank één onlosmakelijke associatie: "kémmij / neige / geslage / van den / bang". Tegenover die treffende puurheid neigt het joviale spel van Herwig Ilegems als de karikaturale valserik St. Just bijna naar overacting.

WAT: Cirque Danton WIE: Jan Decorte / Het Toneelhuis WAAR EN WANNEER: Nog op 13 en 14 maart, telkens om 20 uur, en op 10 maart om 15 uur in de Bourla, Antwerpen. Op tournee in Vlaanderen en Nederland tot en met 2 april. Info: 03/224.88.44. of www.toneelhuis. be.ONS OORDEEL: Minder dan in Amlett of Medeia slaagt Decorte erin een evenwicht te brengen tussen de abstracte beelden en de tekstpartituur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234