Zaterdag 06/06/2020

Gespot: superhelden in de kleerkast

Vrouwen die onrecht bekampen op stiletto's, een ongezien uithoudingsvermogen hebben en bliksemsnel herstellen als ze toch gekwetst raken, ze zijn van alle tijden

Toch jammer dat Hillary Rodham Clinton het op de valreep niet heeft gehaald. Zesentwintig jaar nadat Ms.Magazine, het eerste serieuze feministische blad van de VS, op zijn cover 'Wonder Woman for President' plaatste, zou het een mooie overwinning zijn geweest, helemaal in de trend van de tijd.

Want superhelden en -heldinnen zijn helemaal terug, in de mode, in het museum, in de filmzaal en op de televisie. Het vertrekt bij Mega Mindy en landt in het Metropolitan Museum van New York, waar een model, gehuld in sterren en strepen van Bernhard Willhelm, met zilveren laarzen en aërodynamische rode zonnebril ons heldhaftig tegemoet blikt.

Mannen die kunnen vliegen en ijzer breken, vrouwen die onrecht bekampen op stiletto's, die armbanden van 'feminum' dragen waarop kogels afketsen, die een ongezien uithoudingsvermogen hebben en bliksemsnel herstellen als ze toch gekwetst raken, ze zijn van alle tijden. In tegenstelling tot Hillary komen ze niet tot ons in een stijf zijden broekpak, maar gehuld in opwaaiende capes, mysterieuze maskers, suggestieve spinnenwebben, stars&stripes, zwart leder en gouden pailletten.

Superhelden hebben bestaan sinds Zeus en Venus, en wellicht lang voordien. De Amerikaanse versie, die universeel is geworden, ontstond bij het begin van de Tweede Wereldoorlog. De superheld is echt een Amerikaans fenomeen, ze houden daar van de onoverwinnelijke, de strijder voor het goede, de verdediger van de zwakken. Ook in films en (strip)boeken zijn die helden goed vertegenwoordigd.

Terwijl in de jaren veertig de strips werden gedomineerd door mannelijke helden, maakte Wonder Woman haar opwachting in All Star Comics #8 (december 1941). Wonder Woman werd een van de bekendste vrouwelijke superhelden aller tijden en zorgde voor de op één na best verkopende stripserie van DC Comics. Naast kracht heeft Wonder Woman van de goden ook wijsheid gekregen, en dat ze schoonheid bezit, spreekt vanzelf. Ze heeft een perfect zandloperfiguur, een melkwitte huid, eindeloze benen en lange, glanzende haren.

Wonder Woman, en later Catwoman, Spiderwoman e.a. hebben net als hun mannelijke tegenhangers geregeld als inspiratie gediend voor modeontwerpers. In de tentoonstelling Super Heroes, Fashion and Fantasy, die loopt in het Costume Institute van de Met, wordt getoond hoe dat gebeurde. "Superheroes zijn de ultieme metafoor voor zelftransformatie, en dus mode", zegt curator Andrew Bolton. Opmerkelijk is dat, net zoals er veel meer mannelijke striptekenaars zijn, er ook meer - bijna uitsluitend - mannelijke ontwerpers zijn die zich door de figuren laten inspireren, en dat zowel voor heren- als damesmode.

Opvallend is wel het verschil in sexiness: Wonder Woman trekt naar de strijd in een bustier. Indien echte mensen lichamen hadden als Catwoman of Wolvertine, zouden ze een dagtaak hebben aan het afweren van vurige heren. De mannelijke superhelden daarentegen zien er met hun felgekleurde hansoppen en capes die alles goed bedekken, eerder seksloos uit. Superhelden en -heldinnen, zo veel is duidelijk, zijn een uitvinding van mannen, en dat merk je ook aan de afleidingen in de mode. Mannen - en niet zelden gay-mannen - ontwerpen vaak voor een soort godin, een ideaal fantasiewezen. We moeten maar denken aan sommige collecties van Thierry Mugler uit de jaren tachtig, recenter van Alexander McQueen of van John Galliano, waarin vrouwen worden opgevoerd als bovenaardse wezens, met de taille van een wesp en billen als de achtersteven van een Buick. "De campfactor is iets wat ontwerpsters afstoot", zegt curator Bolton, "vrouwelijke ontwerpers denken meer aan zichzelf als ze tekenen, aan draagbaarheid."

De ontwerpen die in New York, en in de supercatalogus, te zien zijn, mogen gerust extreem worden genoemd. De grens tussen mode en kostuum is hier dun.

Toch zouden we deze zomer, als het van ontwerpers als John Galliano, Alexander McQueen, Bernhard Willhelm (foto rechts) of Nicolas Ghesquière afhing, toch minstens één zo'n futuristisch kostuum in de garderobe moeten hebben hangen. En dat hoeft niet zo ondraagbaar te zijn, want ontwerpers weten ook wel hoe ze met inspiratiebronnen moeten spelen om het niet te letterlijk te houden.

In de tentoonstelling is een subtiele spinnenwebavondjurk te zien van Giorgio Armani (de man die ook de tentoonstelling mogelijk maakte), een vergelijkbaar ontwerp van John Galliano en een al wat opvallender zwarte catsuit met ingewikkeld breiwerk van Julien Macdonald.

Maar denk bij Balenciaga de elementen van de catwalk weg, zoals de lieshoge bronzen kouslaarzen, en je ontdekt een aantrekkelijke minijurk met een lederen gilet als een schild er overheen. Bernhard Willhelm maakte in 2006 felblauwe, leuke jurken met de S van Superman in rood en geel op het voorpand, Castelbajac en Moschino gebruikten het logo op T-shirts die ze onder mannenpakken presenteren. Het Japanse merk Undercover trok voor deze zomer het gegeven van Spiderwoman en 'het grafische lichaam' subtiel door in korte jurken en ensembles met nerven.

En hoe de toekomst van onze superhelden er uitziet, hebben Nike (in 2004) en Speedo (2008) al uitgeprobeerd: gestroomlijnde (bad)pakken die alle weerstand breken en sporthelden naar de overwinning katapulteren.

Agnes Goyvaerts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234