Donderdag 11/08/2022

AnalyseOorlog in Oekraïne

Gesneuvelde ‘kontraktniki’: onderzoek naar 1.744 dode Russische soldaten toont dat ze vooral uit arme gebieden komen

Russische soldaten dragen kransen en een foto van de twintigjarige Russische militair Nikita Avrov, tijdens zijn begrafenis in Loega, zo’n 150 kilometer ten zuiden van Sint-Petersburg op 11 april 2022. Hij stierf op 27 maart tijdens de Russische invasie van Oekraïne. Beeld AFP
Russische soldaten dragen kransen en een foto van de twintigjarige Russische militair Nikita Avrov, tijdens zijn begrafenis in Loega, zo’n 150 kilometer ten zuiden van Sint-Petersburg op 11 april 2022. Hij stierf op 27 maart tijdens de Russische invasie van Oekraïne.Beeld AFP

De armste gebieden van Rusland dragen de zwaarste lasten van de oorlog in Oekraïne als het om het aantal gesneuvelde militairen gaat. Dat blijkt uit een analyse van de verliezen onder de Russische troepen.

Bert Lanting

De onafhankelijke Russische nieuwssite Mediazona deed een onderzoek naar 1.744 gesneuvelde militairen wier dood door de overheid, in lokale media of in rouwadvertenties was gemeld. Dat is meer dan het officiële cijfer dat het Russische ministerie van Defensie eind vorige maand meldde: 1.351. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger. De Verenigde Staten schatten het op vijftienduizend.

Opvallend is dat van de 1.744 gesneuvelde Russische militairen die Mediazona onder de loep nam een aanzienlijk deel afkomstig is uit de zuidelijke regio Volgograd (66), de Kaukasus-republiek Dagestan (125) en het aan Mongolië grenzende Boerjatië (85). Die cijfers steken schril af bij die van Sint-Petersburg (10) en Moskou (3), hoewel die steden samen ongeveer 12 procent van de Russische bevolking herbergen.

Het verschil zou voor een deel verklaard kunnen worden doordat meldingen van militaire sterfgevallen daar minder opvallen, maar vermoedelijk spelen de politieke en economische situatie een veel belangrijker rol.

Contractmilitairen

Moskou en Sint-Petersburg zijn veel rijker en steun voor de oppositie is daar veel groter, zodat de animo om zich als kontraktnik (contractmilitair) bij het leger te melden klein is. (Volgens de Russische autoriteiten vechten in Oekraïne alleen kontraktniki en géén dienstplichtigen). Dagestan en Boerjatië behoren juist tot de meest achtergebleven gebieden van Rusland. Het gemiddelde maandloon ligt in Dagestan op ongeveer 400 euro, in Boerjatië zelfs wat lager.

In beide gebieden is het ook moeilijk aan werk te komen, met als gevolg dat veel Boerjaten en Dagestani hun heil zoeken in een baantje bij het leger. In Dagestan komt het zelfs voor dat mensen smeergeld betalen om een contract te krijgen, zo groot is de belangstelling.

Tal van die kontraktniki zijn nu in Oekraïne terechtgekomen. Ook in 2014 nam een tankbrigade uit Boerjatië deel aan de oorlog in de Donbas, ook al ontkende Moskou hardnekkig dat er Russische militairen waren.

Boeddhistische uitvaarten

Sinds begin maart vinden volgens de onafhankelijke nieuwssite Ljoedi Bajkala bijna dagelijks begrafenisplechtigheden volgens boeddhistisch ritueel plaats in Boerjatië, onder meer in een sportcomplex voor boogschutters in de hoofdstad Oelan-Oede. Buitenstaanders worden door de politie tegengehouden, maar sporters klagen dat er soms toch nog een lijkengeur hangt.

Volgens de site steunen veel Boerjaten de ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne en zijn ze trots op de bijdrage van hun soldaten in de strijd tegen wat het Kremlin het ‘nazi-regime’ in Kiev noemt. Maar hier en daar klinkt ook kritiek. Sommige Boerjaten klagen dat hun jongens als kanonnenvoer worden gebruikt door het Kremlin. Openlijke kritiek is echter gevaarlijk. Een vrouw die onlangs van een buschauffeur eiste dat hij het oorlogssymbool ‘Z’ van de bus zou verwijderen, werd door hem bij het politiekantoor afgeleverd.

Ook in Dagestan lijkt de meerderheid achter de oorlog tegen Oekraïne te staan, ondanks de hoge verliezen voor de republiek. Volgens de autoriteiten zouden zich ook na het begin van de invasie nog flink wat mensen als kontraktnik hebben gemeld. Maar volgens een plaatselijke krant bleef het juist stil bij sommige rekruteringsbureaus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234