Zaterdag 18/01/2020

Geschiedenisleraars trekken 'Ten oorlog'

Haast collectief verzuchtte Vlaanderen de voorbije maandagavonden: 'Had mijn leraar geschiedenis het vroeger maar zo goed uitgelegd.' Nu Ten oorlog, de wonderschone vertelling over de Eerste Wereldoorlog, eindpunt Gallipoli heeft bereikt, lijken verlengingen in het onderwijs onafwendbaar.

Voor de start van Ten oorlog zei Arnout Hauben, gezicht van het programma: "We wilden niet naïef vertrekken. We hebben vooraf gelezen en verhalen gezocht om het grotere verhaal van de oorlog te vertellen. Ten oorlog is een mix van geschiedenis, avontuur en ontmoetingen langs de frontlijn."

Tijdens de reeks schreef (rv), de immer woordenrijke 'Dwarskijker' van Humo: "Eén van de bedoelingen van Ten oorlog is ongetwijfeld: de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog levendig te houden, of in het slechtste geval: weer levend te maken."

Na acht afleveringen, vanavond volgt de laatste, zegt Annick Vandenbilcke, medewerkster van het In Flanders Fields Museum in Ieper: "Mijn zoon van 14 is helemaal geen geschiedenisfreak. Het is niet omdat zijn moeder in een oorlogsmuseum werkt, dat hij zelf ook gebeten is door de geschiedenismicrobe. Maar naar Ten oorlog heeft hij elke week met enorm veel plezier gekeken. Hij nam de afleveringen op, spoelde ze terug, zocht extra informatie op. Heel fijn om te zien. Waar tien lessen geschiedenis bij wijze van spreken niet in slaagden, kon dit programma dus wel teweeg brengen."

Opvallend veel Vlamingen, jong en oud, bleken de voorbije weken in de ban van de Groote Oorlog. Bekoord door de ontwapenende aanpak van het wandelende drietal Hauben-Cops-Van Thielen, verstomd door de vergeten gruwel van '14-'18. Vorige maandag haalde Ten oorlog, na weken balanceren rond de kaap van 800.000, meer dan een miljoen kijkers, goed voor een marktaandeel van 37,8 procent. En dat voor een langzaam programma over een, tja, bestoft thema.

Lies De Pauw van De chinezen, het productiehuis achter Ten oorlog: "Op Twitter zag ik de voorbije weken veel reacties als 'Had mijn leraar geschiedenis het vroeger maar zo goed uitgelegd' passeren, een zeer mooi compliment. Er is ook grote interesse in het boek, dat veel extra historische informatie bevat en een mooie aanvulling op de reeks vormt, en er komen zeer veel vragen naar een dvd. Maar voorlopig moeten we nog even bekijken of die er komt. Mensen willen zelf ook delen van de route opnieuw wandelen of gaan de herdenkingspaaltjes bekijken die tijdens het programma in de grond zijn geklopt."

Knip- en plakwerk

Steeds duidelijker, dus, lijkt Ten oorlog op weg naar een derde stadium. Opnemen, uitzenden, doceren: hink-stap-sprong met hoog besmettingsgevaar.

"Het verhaal van de Eerste Wereldoorlog wordt in Ten oorlog op een zeer toegankelijke manier tot leven gewekt", zegt Ann Busschots, lerares gedragswetenschappen aan het Sint-Jan Berchmansinstituut in Puurs. "En in tegenstelling tot de meeste oorlogsgames, waar de goeden en de slechten altijd tegen elkaar vechten, toont Ten oorlog heel goed hoe genuanceerd een mens en een conflict in elkaar steekt.

"Adolescenten denken vaak erg zwart-wit, dit programma is perfect om dat patroon te doorbreken. Ik zou Arnout en zijn kompanen dus heel graag vragen voor een lezing op onze school, maar ik weet niet wat het kostenplaatje is."

Ook Patrick Verellen, geschiedenisleraar in de derde graad van het Instituut Heilig Hart van Maria in Berlaar, noemt Ten oorlog een "erg sterke reeks". Hij zegt: "We hebben het er in de leraarskamer vaak over. De laatste afleveringen, van het Italiaanse, Albanese en Griekse front, waren zeer de moeite: een verhaal over WO I dat in onze geschiedenisboeken helemaal niet ter sprake komt. Maar bruikbaar als didactisch materiaal? De persoonlijke verhalen zijn dan wel schitterend gebracht, het kost nogal veel tijd om via de reeks een totaalbeeld van die oorlog op te hangen. Voor dat doel blijft het aloude Peoples Century - The Killing Fields van de BBC misschien beter bruikbaar."

Een opmerking die Eddy Awouters, begeleider geschiedenis voor de Diocesane Pedagogische Begeleidingsdienst van Hasselt, als volgt countert: "De tijd van lange documentaires of films is voorbij, daarvoor zit het lessenpakket tegenwoordig te vol. Juist daarom is Ten oorlog erg geschikt: je zou met goed knip- en plakwerk fragmenten uit de reeks kunnen halen om aan de hand daarvan de Eerste Wereldoorlog in de lessen te bespreken."

Nederlandse leerlingen

Awouters voelt in Limburg dan ook "heel veel interesse" in Ten oorlog. "We zouden het zeer de moeite vinden als het programma op dvd zou verschijnen. De Eerste Wereldoorlog staat sowieso hoog op de agenda volgend schooljaar en het gebruik van beeldmateriaal is niet meer uit het klaslokaal weg te denken."

Niet alleen in Puurs, Berlaar en Hasselt, ook in Cobham, een dorpje linksonder het kloppende Britse hart dat Londen is, zijn leerkrachten door Ten oorlog bekoord. "Ik was toevallig een paar weken geleden in het In Flanders Fields Museum", zegt Carmen Lams, afkomstig van Westvleteren maar werkzaam in de internationale school ACS in Cobham, waar ze ook lesgeeft aan Engelse jongeren in de Reed's School.

"In de museumwinkel had ik het boek van Ten oorlog gekocht. Ik heb meteen de programmamakers gecontacteerd, omdat ik de dvd aan mijn leerlingen in het 4de middelbaar zou willen tonen, als voorbereiding op hun bezoek aan de plekken van de Eerste Wereldoorlog volgend schooljaar. Ik heb meestal Nederlandse leerlingen, voor hen is het hele gebeuren redelijk onbekend."

Iets wat, met grote dank aan Ten oorlog, van Vlaanderen niet langer gezegd kan worden.

De laatste aflevering van Ten oorlog, vanavond om 20.40u op Eén. Volgende week volgt een compilatieaflevering met de beste momenten. Naast de televisiereeks is er ook een boek en een gratis tentoonstelling in het In Flanders Fields Museum in Ieper.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234