Zaterdag 29/01/2022

Gescheiden door de oorlog, verenigd in de dood

Twee tieners van de middelbare school, beiden in jeans en met loshangend zwart haar, stapten vorige vrijdag samen een supermarkt in Jeruzalem binnen. Rachel Levy, 17, en van een nabijgelegen wijk, had een boodschappenlijstje voor het sabbatmaal bij zich. Ayat Akhras, 18, en afkomstig uit het Dheisheh- vluchtelingenkamp vlak bij Bethlehem, droeg een bom.

Joel Greenberg

Beide zo verschillende levenslopen kruisten elkaar op dat ene dodelijke moment, dat ook het hele conflict tussen beide volkeren weerspiegelt. Aan de deur van de winkel bracht Akhras de bom tot ontploffing, waarbij zowel Rachel Levy, een veiligheidsagente als zijzelf het leven verloren.

Het overlijden van de tieners werd donderdagavond door de Amerikaanse president Bush aangegrepen toen hij het escalerende conflict beschreef: "Wanneer een achttienjarig Palestijns meisje wordt gedwongen om zichzelf op te blazen en daarbij een zeventienjarig meisje om het leven brengt, dan is de toekomst zelf aan het sterven, zowel die van de Palestijnen als die van het Israëlische volk." De beelden van de meisjes misten hun effect niet en raakten het publieke geweten, dat al meer dan achttien maanden verlamd was door het onophoudelijke geweld.

Als dochter van een vluchtelingenfamilie uit de Gazastrook groeide Akhras op in Dheisheh, een doolhof van opeengepakte woningen die aan 12.000 mensen in het zuiden van Bethlehem onderdak moeten bieden. Ze was de zevende van elf kinderen en woonde in een klein appartementje in een van de steegjes. Ondanks het geweld en de beroering van de voorbije achttien maanden bleef Ayat Akhras haar geroutineerde leventje leiden. Elke ochtend om zeven uur ging ze naar haar school, in het naburig dorp Artas. 's Namiddag kwam ze naar huis, zette zich aan haar huiswerk en deed het huishouden: koken, wassen en strijken. Als uitstekende leerlinge bereidde ze zich voor op haar eindexamens, die over een paar maanden zouden plaatsvinden. Volgens haar vader was ze van plan journalistiek te studeren aan een universiteit op de Westelijke Jordaanoever. "De hele tijd was ze bezig met haar studie", vertelde haar broer Fathi Akhras. Op 1 september 2000 werd ze het vriendinnetje van Shadi Abu Laban, een dakpannenlegger uit Dheisheh. In augustus zouden ze trouwen.

Ook Rachel Levy bereidde zich voor op haar examens. Zij was gespecialiseerd in fotografie en onlangs beëindigde ze haar eindproject met als thema water: foto's van een waterval, een plas op straat en een vijver. Fitness was haar grote passie. Dagelijks ging Levy naar een plaatselijke club waar ze op een video van Jane Fonda uit 1985 haar trainingsprogramma uitwerkte. "Fitness was haar obsessie", vertelde haar moeder Avigail Levy. "Haar uiterlijk was voor haar heel belangrijk. Ze was soms heel gestrest."

Rachel, de tweede van drie kinderen, werd geboren in Israël, maar tijdens haar eerste negen levensjaren woonde ze in Californië, waar haar ouders verbleven. Ze was zo geamerikaniseerd dat ze Engels bleef spreken met haar ouders, zelfs toen die al terug naar Israël waren verhuisd. Later scheidden haar ouders en haar oudste broer verhuisde. Daarbij liet hij Rachel alleen met haar moeder en haar jongere broer.

Terwijl het geweld tussen de Israëli's en de Palestijnen maar bleef escaleren gedurende het voorbije anderhalf jaar, gaf Ayat Akhras geen blijk van woede of strijdlust. Op de radio hoorde ze de verschrikkelijkste berichten, ze zag de littekens die Israëlische kogels en militaire invallen hadden nagelaten, maar nooit vonden haar familieleden ook maar de geringste aanwijzing dat ze enige wraakgevoelens koesterde.

Ook Rachel Levy weigerde haar leven te laten beïnvloeden door de zelfmoordaanslagen van de Palestijnen. Ondanks het smeken van haar moeder bleef ze de stad intrekken met enkele vrienden. "Ze was helemaal niet bang", vertelde haar moeder. "Het geweld raakte haar niet." Toch was Levy ook de beschermengel van haar moeder en veranderde ze van televisiezender als er weer een nieuwe zelfmoordaanslag op het nieuws kwam.

Vorige vrijdag vertelde Rachel haar moeder dat ze die avond graag vis wilde voor het avondeten in plaats van de traditionele kip. Haar moeder zond haar daarom met een lijstje naar de naburige kruidenier. Sommige artikelen, zoals haar favoriete rice crackers, die ze verkoos boven de calorierijke matseballen die ze op het Pesach (joodse paasfeest) zou krijgen, kon ze alleen krijgen in de plaatselijke supermarkt.

In Dheisheh vertrok Ayat Akhras naar school. De lessen werden gehouden in sessies die vrijdag, normaal een vrije dag, om zo de verloren tijd door een Israëlische aanslag enkele weken eerder in te halen. Na school zou ze aan vriendinnen hebben gezegd dat ze 'boodschappen' moest doen voor iemand.

Toen Rachel Levy de supermarkt van Kiryat Yovel binnenkwam een beetje voor twee uur 's middags trad ook Ayat Akhras de winkel binnen. Die laatste werd tegengehouden voor een controle door een veiligheidsagente. Even later was de explosie een feit.

Ayat Akhras liet een afscheidsvideoband na. Met haar hoofd gewikkeld in een Arabische sjaal verklaarde ze dat ze een martelaarsbestaan leidde en bereid was om voor Palestina te sterven. Rachel Levy kreeg geen kans om afscheid te nemen, maar haar moeder ontdekte wel enkele gedachten die haar dochter had neergeschreven in een van haar notitieboekjes. "Ze schreef over liefde", zei ze, "en over de dood. En over wat komt na de dood."

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234