Woensdag 13/11/2019

Politiek VS

Geruchtenmolen draait op volle toeren: maakt Pence zich klaar voor presidentschap?

Mike Pence. Beeld AP

Afgelopen weekend kwam The New York Times met het verhaal dat vicepresident Mike Pence zich aan het voorbereiden is om in 2020 op te komen als presidentskandidaat. Pence noemde de berichtgeving "foutief", maar vroeg geen correctie aan de Times. Zou het werkelijk? En vooral: zou president Pence een verbetering zijn? 

De vicepresident van Trump heeft volgens de krant een geheime agenda en is met een schaduwcampagne bezig om in 2020 zelf een gooi te kunnen doen naar het presidentschap. "Absurd en lachwekkend", noemde Pence de beweringen. "Het artikel is schandelijk en beledigend tegenover mij, mijn familie en ons team. De beschuldigingen zijn vals en geven nog maar eens weer hoe de media er alles aan doen om ons uit elkaar te drijven." 

Opvallend: Pence vroeg geen correctie aan The New York Times, wat de speculaties over een mogelijke presidentscampagne alleen maar groter maken. Guardian-columnist Paul Mason durft zelf nog een stap verder te gaan. Volgens hem ligt binnen het jaar Trump buiten en verschijnt Pence dan al ten tonele. Mason schrijft dat vooral het onderzoek dat speciaal aanklager Robert Mueller voert wel eens de hele boel in gang kan zetten. "Er doet een scenario de ronde dat Trump Mueller zal proberen te ontslaan, een of meer verdachten van het onderzoek  vervolgens immuniteit krijgen en zo eigenlijk alle geheimen bekend worden. Trump dient dan daarna zijn ontslag in of hij wordt afgezet."

Mike Pence naast de Amerikaanse president Donald Trump. Beeld REUTERS

De kranten zijn trouwens niet de enige die het over dergelijke ambities van Pence heeft. Vooraanstaande politici zoals Michael Steel, de voormalige voorzitter van het Republican National Committee, lieten zich al ontvallen dat Pence op een dag president zou willen worden. Steele zou zijn cliënten zelfs aanraden om vooral banden met Pence aan te halen, omdat ze zich "moeten voorbereiden op president Pence". 

Politiek beest

'President Pence' lijkt nog niet eens zo ondenkbaar. Pence is een ervaren politiek beest dat zichzelf wel weet in de kijker te plaatsen. Zo had hij begin jaren negentig zelfs een eigen radioprogramma The Mike Pence Show en een eigen politieke talkshow op televisie in Indianapolis. "Hij is zeer conservatief, religieus en een echte familieman", beschreef een oud-verslaggever hem. 

Hij geeft ook niet zomaar op. Toen Pence in 2000 verkozen werd tot Congreslid waren er al twee mislukte pogingen aan vooraf gegaan.

Daarnaast was het een weloverwogen tactische zet van Pence om in 2012 een gooi te doen naar het gouverneurschap in zijn thuisstaat Indiana. De sociaal-conservatief wist maar al te goed dat dat het beste opstapje is naar het Witte Huis. Nu hij er eindelijk is, lijkt het niet uitgesloten dat hij er niet weggaat vooraleer hij de hoogste troon heeft bestegen. 

Maar wat voor president zou Mike Pence nu zijn? Hij zou zeker niet beleid voeren als ware een 'bravere broertje' van Trump. De vastberaden Pence is namelijk vooral berucht om zijn de wet over religieuze vrijheid die hij ondertekende als gouverneur van Indiana. Die wet liet zakenmannen uit Indiana toe homoseksuele klanten op religieuze gronden te discrimineren. 
Op de wet kwam enorm veel protest van homoactivisten. Na dagen van zware internationale druk, onder andere van bedrijven in de staat om de maatregel weer in te trekken, paste Pence zijn voorstel aan, door de bepaling toe te voegen dat de wet niet mocht gebruikt worden als een middel tot discriminatie. 

En Pence ondertekende bijvoorbeeld ook de omstreden ‘House Bill 1337’, die zegt dat zwangere vrouwen geen abortus mogen plegen, ook als blijkt dat de foetus die ze bij zich dragen ernstige afwijkingen heeft die het kind nauwelijks levensvatbaar maakt. "Trumps gewelddadige taal inruilen voor de verschrikkelijke beleidsvoorstellen van Pence is een afschuwelijke vervanging," liet Cecile Richards, voorzitster van Planned Parenthood destijds in een verklaring weten.

Qua economisch en sociaal beleid zou Pence een duidelijk rechtse koers varen. Zo voerde hij tijdens zijn periode als gouverneur van Indiana een belastingvoordeel in voor de extreem rijken en kantte hij zich tegen een verhoging van de minimumlonen en de invoering van betaald ziekte- en sociaal verlof. 

Pence vertraagde Indiana's Medicaid-uitbreiding ook met meer dan een jaar. Terwijl 25 staten al op 1 januari 2014 toegang hadden tot Medicaid, moest Indiana wachten tot februari 2015 vooraleer het beschikbaar was.

Onder Pence herstelde de economie van Indiana na de recessie van 2008 langzamer dan het nationale gemiddelde, met eveneens lagere banen- en productiviteitsgroei dan het nationale gemiddelde.

Redmiddel voor Republikeinen?

Van cruciaal belang zou zijn of Pence de verdeeldheid tussen de Republikeinen kan verkleinen. Dat lijkt op zijn minst twijfelachtig. Pence kon enige op enige bijval rekenen van de partij bij zijn communicatie over Russisch president Vladimir Poetin. Terwijl Trump Poetin meermaals aanprees tijdens zijn verkiezingscampagne noemde Pence hem “een kleine en leugenachtige leider”. De retoriek van de vicepresident over Rusland moet een welkome opluchting zijn geweest voor oudgedienden binnen de Republikeinse partij die eerder huiverden voor Trumps schijnbaar vriendschappelijkere toenadering jegens Poetin.

Maar dat Pence daarom alle twisten binnen de partij zou kunnen wegwerken, lijkt iets te optimistisch voorgesteld. De Republikeinse partij wilde na het verlies van Mitt Romney in 2012 een meer inclusieve en emotionele politieke aanpak. Trump heeft, zoals bekend, die vraag van de partij duidelijk afgezworen. Maar ook Pence maakt een eerder koele en stijvere indruk dan waarop de partij op hoopt. 

De Republikeinse partij stelde enkele jaren geleden een nota op met richtlijnen voor de partijleden waar onder meer te lezen viel dat Republikeinen zich ook moeten richten tot minderheidsgroepen in de VS zoals “zwarten, Centraal- en Zuid-Amerikanen, Aziaten en homo’s.” Trump toonde zich al meermaals meedogenloos voor bepaalde minderheidsgroepen en ook Pence, die bekendstaat als een hevig homofoob, kan in deze dus niet op bijval rekenen binnen de partij.

Om in de gaten te houden

Gelijkenissen tussen Pence en Trump zijn er zeker. Zo delen ze alvast dezelfde diepe afkeer jegens de traditionele nieuwsmedia. De vicepresident probeerde twee jaar geleden zelfs een nieuwsagentschap op te richten dat door de overheid van de staat Indiana beheerd zou worden om zo meer controle te krijgen over de berichtgeving. Daarnaast noemt hij net als Trump klimaatopwarming een verzinsel. 

Toch verschilt Pence in vele opzichten duidelijk van de huidige president. Trump als opportunistische zakenman die vooral impulsief handelt, en Pence als de heel gelovige christen die er op sociale kwesties uiterst conservatieve standpunten op nahoudt. Daarnaast wordt Pence omschreven als een "voorspelbaar" persoon, wat allesbehalve over Trump gezegd kan worden. 

Rest enkel nog de vraag: zou president Pence een verbetering betekenen? Richard Cohen, columnist bij The Washington Post omschrijft het zo: "Het is als zoals de Iran-Irak oorlog. Ik kan geen kant kiezen, en tot mijn grote opluchting hoef ik dat ook niet te doen. Maar als ik van Trump was, zou ik dat knikkende hoofd achter m'n schouder in de gaten houden. Pence beweert loyaliteit aan Trump, maar als het gaat om principes, is hij niet eens trouw aan zichzelf."

Lees ook: Trumps goednieuwsshow Trump TV doet denken aan dictatuur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234