Vrijdag 30/07/2021

mipsters

Gepimpte hoofddoek en hippe sneakers: steeds meer moslima's zijn fashionista's

Instgram-foto's van Sarah Dimani (21) uit Antwerpen, 'de ultieme Belgische mipster'. Beeld RV
Instgram-foto's van Sarah Dimani (21) uit Antwerpen, 'de ultieme Belgische mipster'.Beeld RV

Wereldwijd veroveren cool kids met hoofddoek of gebedsmatje het straatbeeld en de sociale media. Ze zijn (hoog-) opgeleid, hebben meer geld te spenderen dan hun ouders en zijn opgegroeid op het kruispunt van American Apparel en de moskee. 'Als moslima kun je doen wat je wilt.'

Ze leunt nonchalant tegen skateramp en kijkt onbevreesd in de camera. Ze draagt een skinnyjeans en Timberlands. 'Goaldigger' staat er op haar grijze sweater. Haar lippenstift heeft dezelfde tint donkergroen als haar hoofddoek. 767 volgers hebben de foto geliket. "Where did you get ur scarf?" vragen ze. Of: "Her hole stile is stunning."

Sarah Dimani heet deze Antwerpse schone. Ze is 21 jaar en studente grafische vormgeving. Als saraahdii heeft deze fashionista in twee jaar tijd goed 26.000 volgers verzameld op Instagram, waar ze gestileerde foto's van haar outfits de wereld instuurt. Nu eens hoge hakken onder een zwierige lange rok, dan weer een nonchalante boyfriendjeans met sneakers. Collega-bloggers noemen haar de ultieme Belgische mipster. Als we haar zo aanspreken, laat ze weten dat ze even sprakeloos is. "Wat een compliment."

Het begon eigenlijk als grap, de Amerikaanse Facebook-pagina Mipsterz. "We wilden een plek om ideeën en interesses uit te wisselen. Iets tongue in cheek", vertelt bezieler Abbas Rattani. "Plots schoot me iets te binnen: Hey, mensen haten ons omdat we moslims zijn? Ik dacht dat ze ons haatten omdat we hipsters zijn? Het vatte zowat de vibe samen." Enter mipsterz, of muslims + hipsters.

Op de Facebook-groep worden krantenartikels over moslimactivisten en vrouwenbesnijdenis gedeeld, tussen videoclips van Michael Jackson of Prince, een link naar een glamoureuze modeshoot met Amerikaanse indianen of een lezing in een of andere moskee.

Gevraagd naar een definitie van de mipster, stuurt Rattani een lap tekst door, over gemeenschappen, individuen, open geesten en achterhaalde hokjesmentaliteit. Kort samengevat: mipsterz houden van muziek, mode, kunst, eten, creativiteit en "alles obscuur", terwijl ze met het andere been midden in de islamitische traditie staan.

Geheel volgens de wetten van het hipsterdom werd de subcultuur pas echt opgepikt dankzij een viral: een YouTube-filmpje van eind 2013 waarin dartele moslima's in een Amerikaanse stad vrolijk lopen te wezen op de tonen van Jay-Z's 'Somewhere in America'.

Felgelakte nagels, hoge hakken, skateboards, statement juwelry, Marilyn Monroe-T-shirts, leren broeken, kunstig geknoopte hoofddoeken en bakken flair: deze meisjes zien er zo cool uit dat u prompt een bekering overweegt.

Het idee van Somewhere in America, waar ook Rattani aan meewerkte, was even simpel als efficiënt: de moslimvrouw tonen in al haar verscheidenheid. Bewijzen dat religie en een brede culturele interesse elkaar niet uitsluiten. Een wereld schetsen waar veel over gediscussieerd, maar nauwelijks mee gepraat wordt.

null Beeld rv
Beeld rv
null Beeld rv
Beeld rv

Rijke diversiteit

In een interview vertelde een van de producenten, Sara Aghajanian, dat ze de mosterd haalde in Iran. "Mijn familie komt van Iran. Ik ben ook opgegroeid met de typische beelden van gesluierde vrouwen. Maar toen ik er een paar jaar geleden eindelijk zelf eens naartoe kon, zag ik er de rijke diversiteit in stijl en kleur in de vrouwenmode. En als je rondkijkt in New York, valt dat evengoed op."

Inmiddels zijn 'mipsterz' en varianten als 'hijabfashion' en 'modesty' - bescheidenheid betekent hier vooral bedekkend - courante hashtags op sociale media, vooral in Groot-Brittannië, de VS en ook wel Nederland.

De moslimmeisjes vallen het meest op, met Instagram-pagina's vol kiekjes van hun outfit van de dag en tutorials waarin je leert hoe je een saaie hoofddoek kan pimpen en matchen tot je lijkt op een Arabische prinses met Ray-Ban-zonnebril, eyeliner en knalrode lippen. Hier staat een generatie op die groot is geworden op het kruispunt tussen American Apparel en de moskee. En niet te vergeten, sociale media.

"Een paar maanden voor ik mijn Instagram-profiel aanmaakte, ben ik een hoofddoek beginnen dragen", vertelt Sarah Dimani. "Ik vond het belangrijk dat mensen nog steeds konden zien wat voor vrouw ik ben: een doorzetter, iemand die graag experimenteert en wil tonen dat je er ook met een hoofddoek leuk kunt uitzien. Mijn stijl laat zich omschrijven als urban streetstyle met een Arabische toets."

Ook dat hebben de jonge mipstermeisjes gemeen: ze bewandelen een elegante middenweg tussen stoer en netjes. Hooguit komt af en toe een blote enkel piepen. Reina Lewis, professor aan het Londen College of Fashion en auteur van Modest Fashion, roemt de creativiteit die de meisjes aan de dag leggen. "De rebellie van deze vrouwen is niet rechtlijnig. Ze dragen geen minirokjes, maar ontwikkelen een eigen stijl. Bescheidenheid blijft essentieel, maar de interpretatie daarvan evolueert elke shoppingtrip naar Urban Outfitters een beetje meer."

Daarmee zorgen Dimani en haar medemipsterz voor een trendbreuk met de vorige generaties, weet Kawtar Najjir. Zij lanceerde vorig jaar Aya, een magazine voor de moderne Belgische moslimvrouw. "Bekeerde vrouwen zie ik erg hun best doen, ze willen zo graag een goede moslim zijn. Maar de geboren en getogen moslima's van mijn leeftijd - ik ben 32 jaar - zijn minder traditioneel. Ze combineren met gemak elementen uit de westerse wereld met hun religie en traditie. De vraag naar kleurrijke, hippe mode die toch ook bescheiden is, is heel groot."

Ramadancollectie

Komt daarbij dat de jonge generatie beter is opgeleid en meer te besteden heeft. Volgens Najjir besteedt de gemiddelde moslima best veel geld aan kleding en uiterlijk vertoon. Stilaan springt ook de mode-industrie op de kar: DKNY lanceerde een ramadancollectie - geen strapless of korte jurkjes, weinig decolletés -, in de rekken van H&M hangen de laatste jaren opvallend veel maxi-jurken. "De eerste generaties moslims waren tegen consumptie, maar de jonge garde weet niet beter", zegt Lewis. "Somewhere in America viert hen als actieve deelnemers aan fashion and faith."

Het magazine Aya is in dat gat gesprongen, met tutorials die uitleggen hoe je een hoofddoek kunt knopen tot een trendy turban, of fotoshoots in skateparks met flashy sneakers. Al kijkt de Belgische moslima het nog wat schoorvoetend aan. Najjir: "Ik hoor vrouwen vaak zeggen dat ze onze foto's mooi vinden, maar de kleren toch niet durven te dragen."

Ook Dimani kijkt vooral naar Groot-Brittannië, waar mipsterz inmiddels een evidentie zijn in het straatbeeld. "De meisjes zijn er veel modieuzer gekleed, ze lopen echt voorop", vertelt ze. "In België shopt iedereen in dezelfde winkels en durft niemand er echt uit te springen. Ik voel dat de nood aan een inspiratiebron groot is."

Najjir: "Loop eens rond in Brussel en je ziet nog veel traditionele moslima's. In Antwerpen zijn de meisjes al wat hipper, onder invloed van de Nederlandse mipsterz. Het komt wel, we zijn alleen een beetje trager."

Niet iedereen kan die omslag evenwel smaken. Een aantal meisjes keerde zich later af van Somewhere in America, naar verluidt omdat ze zich er toch wat ongemakkelijk bij voelden. "Wat is het nut van een hidjab als je een skinny draagt?", schreef iemand op de YouTube-pagina. Het gros van de commentaren is een variant op hetzelfde thema: de meisjes tonen zich te vrouwelijk, niet bescheiden genoeg en doen de islam oneer aan.

Het is een kritiek die mipsterz online wel vaker te verduren krijgen. Dimani wimpelt de commentaren weg. "Een hoofddoek dragen is een proces, een zoektocht naar wat het voor jou betekent. Het is niet aan anderen om daarover te oordelen." Najjir vult aan: "Er zijn zoveel meningen binnen de moslimgemeenschap. Feit is dat vrouwen zich in deze tijd mooi willen kleden."

null Beeld rv
Beeld rv
null Beeld rv
Beeld rv

Welgemeende fuck you

Net die houding suggereert dat mipsterz meer zijn dan een zoveelste buzzword, een hype die volgend jaar alweer moet wijken voor iets nieuws. Het lijkt er op dat er een emancipatorische kracht schuilt in mode, kunst en lifestyle.

"Een welgemeende fuck you", noemde Sarah Elenay destijds Somewhere in America, in een gesprek met The Times. De Britse van Egyptische afkomst geniet in Groot-Brittannië een reputatie als ontwerpster van haar eigen streetlabel Elenay. Hoewel ze zich wat stoort aan de strakke broeken, naaldhakken en sexy vibe van het filmpje, schaart ze zich volmondig achter de boodschap.

"De heersende perceptie over moslimvrouwen is dat ze passief en onderdrukt zijn. Maar veel meisjes zijn best stoer en willen dat ook tonen. Toen ik vijf jaar geleden begon, was er weinig ruimte voor moslimvrouwen om zich te uiten via hun kleding. Het is belangrijk dat ze hun onafhankelijkheid opeisen binnen een patriarchale cultuur."

Sarah Dimani knikt enthousiast. "Ik weet wat ik wil en ik zal er alles aan doen om mijn doelen te behalen. Mijn studies zijn mijn absolute prioriteit en via Instagram wil ik doorbreken in de Belgische mode. Dat is de boodschap die ik mijn volgers wil meegeven: je kunt moslima zijn en toch doen wat je wil."

Of die boodschap zo broodnodig is? "Ik denk het wel. Je kunt nog zo goed je best doen om te tonen dat je 'normaal' bent, als iemand in Parijs een aanslag pleegt, dan voel je je geviseerd. Racisme bestaat en is demotiverend. Ook ik moet mezelf soms overwinnen, als ik ga solliciteren of voor een schoolopdracht mensen moet aanspreken. Met een hoofddoek ligt dat toch minder voor de hand. Maar we moeten doorzetten."

De Britse marketingprofessor Jonathan A.J. Wilson (University of Greenwich) vergeleek de mipsterz in een blogpost zelfs met de hiphopbeweging in het Amerika van de jaren 70, waarmee de zwarte Amerikanen zich een plek in de schijnwerpers opeisten.

"Na 11 september werden moslims aanzien als achterlijk, niet cool, onwillend om zich te integreren en mogelijk gevaarlijk. Hun vrouwen waren makke, delicate bloemen. Mensen hebben het daarmee gehad. Na de Civil Rights Movement zagen we net hetzelfde fenomeen: een explosie van zwarte cultuur, een grote nood aan een eigen scene. Het is interessant om vast te stellen dat de Mipsterz een nummer van Jay-Z kozen voor hun video. Hiphop is enorm belangrijk in de moslimwereld."

null Beeld rv
Beeld rv
null Beeld rv
Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234