Vrijdag 21/01/2022

'Gepersonaliseerde krant is de toekomst'

Uitgevers die via de camera in je tabletcomputer registreren of je vrolijk of verveeld reageert op een krantenartikel. Volgens Martijn Bal van het Media Innovatie Centrum is het niet alleen een mogelijk maar ook zeker toekomstbeeld van onze mediaconsumptie. Pieter Dumon

Het kantorencomplex Zuiderpoort in Gent. Een gebouw dat in en om de Arteveldestad vooral met de jaarlijkse bedevaart naar het belastingkantoor wordt geassocieerd. Niet meteen een decor dat over spitstechnologie en revolutionaire nieuwigheden doet dromen. Nochtans houdt precies hier het Media Innovatie Centrum (MIX) kantoor. Dat centrum moet er met financiële steun van de Vlaamse overheid voor zorgen dat de Vlaamse mediabedrijven wat innovatie betreft het wiel kunnen houden van hun internationale concurrenten.

Geen overbodige luxe in een wereld waarin bedrijven als Google en Apple in een steeds krankzinniger tempo nieuwigheden op de wereld loslaten. Volgende week mag het MIX een eerste kaarsje uitblazen. Het ideale moment om Martijn Bal, de man die al dat innovatieve geweld in goede banen leidt, te vragen hoe hij de media van de toekomst ziet.

"Op televisiegebied springt vooral de democratisering van het medium in het oog. Neem nu de televisiebeurs in Cannes. Nog niet eens zo heel lang geleden waren het de sterren uit de showprogramma's van de grote zenders die daar grote sier maakten. Maar toen ik er begin april voor het eerst sinds lang nog eens was, had iedereen de mond vol van twee Britse meisjes.

"Dat duo houdt er onder de merknaam Pixiwoo een eigen YouTube-kanaal op na, waarop je filmpjes met stylingadvies vindt. Wil je eruitzien als Coleen Rooney? Op Pixiwoo vind je hoe dat moet. Dat soort dingen was een paar jaar geleden nog onmogelijk. Toen had je om televisie te maken dure camera's, gespecialiseerde belichting en een enorme crew nodig. De dames achter Pixiwoo bewijzen dat het ook anders kan."

Universeel mediapaspoort

Die democratisering heeft ook gevolgen voor de Vlaamse zenders. "Zij moeten zich profileren als merk, eerder dan als traditionele zender", denkt Bal. "Voldoende mensen doen kijken naar de programma's die je maakt. Dat is de bottomline. Op welk platform of wanneer ze dat doen wordt steeds minder belangrijk."

En daarbij heeft ook het MIX een rol te spelen. "In zo'n model is meetbaarheid heel belangrijk. Wanneer je als zender fragmenten of programma's via kanalen als YouTube of Facebook gaat verspreiden, wil je natuurlijk wel bijhouden wat er op die platformen met je programma's gebeurt. Je wil eerst en vooral weten hoeveel mensen kijken, maar ook wat ze er van vinden. En dus loopt bij ons momenteel een project om dat mogelijk te maken."

Ook al barst het televisieaanbod stilaan uit zijn voegen en is er internationale concurrentie van internetplatformen als Netflix, Hulu en AppleTV op komst, toch gelooft Bal niet in een doemscenario voor de Vlaamse zenders. "Natuurlijk zal het internationale aanbod groeien. Maar was dat in het verleden anders? Er zijn de laatste decennia constant nieuwe, buitenlandse, zenders bijgekomen. Maar toen VTM zich vijfentwintig jaar geleden besloot toe te leggen op programma's van eigen bodem was dat een instantsucces."

Niet alleen televisie kijken zal er in de toekomst anders uitzien, ook een avondje bioscoop zal nooit meer hetzelfde zijn als het van MIX afhangt. "Net als bij andere media zal alles om de ervaring draaien", voorspelt Bal. "Nu al kun je op voorhand je stoel kiezen, maar waarom zou het daarmee op houden?

"Met ons iCinema-project proberen we die ervaring nog uit te breiden. Bezoekers van een film na afloop op hun smartphone andere films aanbieden van dezelfde regisseur bijvoorbeeld. Of hen de mogelijkheid geven de soundtrack van die film al tijdens het kijken te downloaden zodat ze hem tijdens de rit naar huis al kunnen beluisteren. Ook tijdens het bioscoopbezoek zelf kunnen diensten op maat. Je stemt via je smartphone op je lievelingsadvertentie en bij het buitengaan krijg je een proefpakket van het product in kwestie mee. Technisch zijn dat soort dingen perfect mogelijk."

Voor kranten en magazines is het momenteel zoeken naar de juiste strategie in een steeds digitaler wordende wereld. En ook in die zoektocht doet het MIX als gids dienst. In zijn eerste werkjaar puzzelde het centrum aan een universeel identificatiesysteem waarmee gebruikers met één wachtwoord en gebruikersnaam kunnen inloggen op de websites van zowat alle Vlaamse én Waalse krantensites. Op die manier maak je het de consument niet alleen makkelijker, je maakt zijn mediagebruik ook meetbaar.

"Die vraag was een constante tijdens ons eerste jaar", zegt Bal. "De manier waarop we met media omgaan en de toestellen die we gebruiken veranderen razendsnel. Daardoor krijgen mediabedrijven het steeds moeilijker om de mediaconsument bij te houden." Zo'n universeel mediapaspoort kan dan een handig hulpmiddel zijn. Via dat paspoort kunnen uitgevers bijhouden hoe vaak een bepaalde bezoeker op hun site belandt, welke artikels hij daar aanklikt en of hij die artikels bijvoorbeeld ook via Facebook of Twitter met de wereld deelt.

"En dat is slechts een beginpunt", denkt Bal. "Met die gegevens kun je verder aan de slag. Waarom geen gepersonaliseerd aanbod bijvoorbeeld, aangepast aan de interesses van een specifieke bezoeker?" Ook het invoeren van een betaalmodel wordt op die manier makkelijker. Een lezer zal immers sneller de portefeuille bovenhalen voor artikels die aansluiten bij zijn of haar interessesfeer."

Zo'n universeel mediapaspoort is trouwens slechts een eerste stap, voorspelt Bal. "Steeds meer mensen lezen hun krant op een tabletcomputer. Die toestellen zijn bijna allemaal uitgerust met een frontcamera. Dat maakt het perfect mogelijk om niet alleen vast te leggen hoe lang iemand een bepaalde pagina of artikel bekijkt, door de gelaatsuitdrukking tijdens het lezen te filmen kun je ook nagaan welke gevoelens een bepaald artikel bij de lezer oproept. Dat soort dingen levert een schat aan informatie op en maakt het nog makkelijker om een krant op maat te maken."

Op technisch vlak is dus heel wat mogelijk, alleen is het de vraag of al die toepassingen wel wenselijk zijn. "Privacy bijvoorbeeld vormt een enorm probleem", zegt Bal. "Willen we wel gefilmd worden tijdens het lezen van onze krant? En misschien nog belangrijker; wat gebeurt er met die gegevens? Komen die rechtstreeks bij de krantenuitgever terecht of blijven bij die op de servers van een tabletfabrikant als Apple staan? Het zoeken naar antwoorden op die vragen wordt de grote uitdaging voor de komende jaren."

Silicon Valley

Hoewel de vernieuwing wat printmedia betreft zich vooral afspeelt op het digitale vlak gelooft Bal ook nog in de papieren toekomst van kranten en magazines. "Elk medium heeft zijn kwaliteiten en zijn eigenheid", legt hij uit. "Iedereen die al eens een voetbalmatch volgde op de radio weet meteen waarover ik spreek. Zo'n radioverslag heeft iets magisch, iets wat een wedstrijd op televisie niet heeft. Ook de papieren krant heeft kwaliteiten die een digitaal exemplaar mist. Daarom zal het, wat mij betreft, altijd een en-en-verhaal zijn waarbij verschillende dragers naast elkaar blijven bestaan."

Sociaalnetwerksites zijn er om te blijven. Daar is Bal vast van overtuigd. "Toen ik nog voor televisie werkte streefden we ernaar om programma's te maken waar de mensen de dag nadien over zouden praten op de trein. Die trein is tegenwoordig vervangen door Twitter en Facebook. Sociaalnetwerksites worden vaak onder vuur genomen omdat ze vereenzaming in de hand zouden werken, maar daar geloof ik niet in. Het tegendeel is waar. Via dat soort toepassingen kun je makkelijker contacten leggen dan ooit."

Niet alleen de gebruikers, ook de mediasector kan zijn voordeel doen met het nog steeds stijgend aantal sociale-mediagebruikers. "En dan komen we opnieuw bij die meetbaarheid uit", vertelt Bal. "De gesprekken op de trein waar we vroeger op mikten konden we niet in kaart brengen. Wat er op Twitter en Facebook gebeurt wel. En dan heb ik het niet enkel over een optelsommetje van het aantal tweets of Facebookupdates waarin een bepaald programma opduikt.

"Tegenwoordig zijn we al een stap verder en kan een volledige sentimentenanalyse worden doorgevoerd. Op basis van wat er op sociaalnetwerksites wordt verteld kun je perfect inschatten hoe een bepaald programma wordt ontvangen. Vergelijk het met de waarderingspunten die de VRT nu bij een beperkt aantal proefpersonen sprokkelt maar dan op een veel grotere schaal."

Al liggen er ook hier weer uitdagingen. Toegang krijgen tot de gegevens van grote internationale spelers als Facebook en Twitter bijvoorbeeld is niet makkelijk. In Silicon Valley liggen ze niet meteen wakker van de projecten waar ze in het Vlaamse MIX aan knutselen. "Het komt er dus op aan te werken met de gegevens die we wel te pakken krijgen, in de hoop dat ze ons vroeg of laat wel in de gaten krijgen."

Wie is Martijn Bal?

Martijn Bal (44) is naar eigen zeggen zijn carrière begonnen met koffie zetten voor televisielegende Zaki. Vervolgens vervulde hij onder andere bij productiehuis Kladaradatch zowat alle functies die binnen het televisievak bestaan om het uiteindelijk tot producer te schoppen.

Hij was hoofd entertainment bij VTM, adjunct-netmanager bij Eén en tot eind 2011 hoofd digitale media bij de Vlaamse Mediamaatschappij.

Sinds vorig jaar staat hij aan het hoofd van onderzoeksinstelling iMinds waar het Media Innovatie Centrum MIX deel van uitmaakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234