Vrijdag 14/05/2021

Georgië dreigt trans-Atlantische kloof weer te vergroten

De Russische reactie op het Georgische optreden in Zuid-Ossetië dreigt de kloof tussen de VS en de Europese Unie, die na het conflict over de invasie van Irak stilaan gedicht leek, weer te verbreden. Over de vraag hoe de trans-Atlantische alliantie Rusland, de voormalige gemeenschappelijke vijand uit het Koude Oorlogtijdperk moet aanpakken, lijkt binnen de EU opnieuw een opdeling tussen 'Oud Europa' en 'Nieuw Europa' te ontstaan.

Charles Kupchan van de denktank CFR (Council on Foreign Relations) in Washington ziet het dan weer eerder binnen Europa tot een breuk komen dan tussen de EU en de VS. Met name de oud-satellietstaten van de Sovjetunie willen immers per se schuilen onder de Amerikaanse paraplu.

Tegen veroordeling Rusland
Dat de EU-buitenlandministers woensdag na hun overleg over het Georgisch-Russische conflict met een verklaring op de proppen kwamen waarin Rusland niet de levieten werd gelezen, spreekt boekdelen. In het bijzonder enkele Oost-Europese nieuwkomers - de drie Baltische staten en Polen - hadden dat, op dit vlak traditioneel bijgestaan door Groot-Brittannië, maar ook Zweden, anders willen zien. De Duitse minister Frank Walter Steinmeier had vooraf duidelijk gemaakt dat hij vierkant tegen elke "eenzijdige veroordeling van Rusland" was. Zijn standpunt kreeg de meest notoire steun van zijn collega's uit Frankrijk, Italië en Finland.

Met name binnen de dragende staten van de EU lijkt men vastbesloten, desnoods ten koste van de relaties met Washington, om Rusland niet voor het hoofd te stoten. Goede betrekkingen met Moskou zijn voor de EU van fundamenteel economisch en geopolitiek belang, wordt geargumenteerd. De Amerikanen "blijken te vergeten dat Rusland onze buur is", zei de Duitse sociaaldemocrazat Gert Weisskirchen. "We kunnen ons niet veroorloven en willen ook niet Rusland toespreken op een manier die de Koude Oorlog doet herleven". Wat de economische band betreft: de handel tussen de EU en Rusland bedroeg in 2007 284 miljard dollar, wat van de EU Ruslands eerste handelspartner maakt en Rusland de op twee na grootste handelspartner van de Unie.

Lid NAVO
Teken aan de wand was de onwil die diezelfde Europese landen (ook de Beneluxlanden) op de NAVO-top van april in Boekarest toonden om in te stemmen met het Amerikaanse verlangen, Georgië en Oekraïne asap in de NAVO op te nemen. Een van de gevolgen van de Zuid-Ossetiëcrisis is, zegt energieanalist Charles Esser van de International Crisis Group (ICG), dat Georgisch lidmaatschap van de Verdragsorganisatie op zijn minst op de lange baan is geschoven, zoniet definitief afgevoerd.

VS-president George Bush, daarentegen, speelt het anders. Onder het mom van massale humanitaire hulp voor de Georgische bondgenoot, houdt hij een zware militaire VS-voet in de regio. Een (directe) militaire confrontatie wil Washington, dat al betrokken is bij twee peperdure bezettingen (Irak en Afghanistan) en nog enkele andere "fronten" overweegt (Iran, Syrië, Pakistan), niet aangaan, maar voor dat andere wapen - economische sancties - blijken de VS volgens deskundigen over niet al te veel troeven te beschikken.

Wanbeleid VS
Verder dan Rusland uit een aantal internationale clubs te houden (de WTO, bijvoorbeeld) of uit andere clubs te stoten (de NAVO-Ruslandraad opdoeken, of de G8 weer tot een G7 inkrimpen) kunnen de Amerikanen niet gaan, zeker niet als de rest van de "internationale gemeenschap" niet meewil. Rusland staat op de 20ste plaats van de exporteurs naar de VS, en op de dertigste van de lijst importeurs van VS-producten.

Dat de VS niet harder kan optreden maakt in het bijzonder de neoconservatieve krijgers boos. "Heeft het Amerikaanse buitenlandbeleid eigenlijk nog wel tanden?", vroeg de Washington Times zich deze week af. De boosheid geldt vooral de vaststelling dat de Georgiëcrisis de beperkingen bloot legt van het "exceptionalisme" van de supermacht die ook in de 21ste eeuw op eenzame hoogte wou blijven staan, getuige het policy paper van het beruchte Project for a New American Century, en van de VS als enige globale politieman. Erger nog, schrijven commentatoren, de Georgiëcrisis is de boomerang die in het VS-gezicht is gevlogen als cashbetaling voor het jarenlange wanbeleid van de regering Bush op internationaal vlak. (bloomberg/dpa/afp/ka)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234