Zondag 19/09/2021

George W. Bush' spaghettiwestern

Het bezoek van president Bush aan Europa werd niet het charmeoffensief waarop het Witte Huis had gehoopt. Het heeft integendeel de stereotypen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan versterkt.

Terwijl Jacques Chirac vorige maandag, onder de dartelende bosnimfen van het Elysée, eindeloos oreerde over consequenties en consultaties, dialogen en divergenties, stonden de gedachten van president Bush (en de mijne) duidelijk op zijn gezicht te lezen. Bush had net zo goed een tekstballonnetje boven zijn hoofd kunnen hebben met de woorden 'Wat een kletskous'.

Toen Bush zich later die dag ergerde en een reporter van NBC een pretentieuze "intercontinentaal" noemde, omdat de man de Franse president een vraag in het Frans had gesteld, en toen hij vervolgens opmerkte dat zijn vriend Jacques "altijd opschepte dat het eten hier zo fantastisch is en vanavond krijgt hij de kans om het te bewijzen", verscheen er een even duidelijke tekstballon boven Chiracs hoofd. 'Wat een boer', fluisterde de gelaatsuitdrukking van de Franse president.

De reis van Bush was bedoeld om de bezorgde bondgenoten gerust te stellen, door te tonen dat de Verenigde Staten geen oorlogszuchtige, vervuilende, tegen vrijhandel gekante en door terrorisme geobsedeerde bullebak zijn. Of op z'n minst om te tonen dat de VS de Europeanen zullen raadplegen terwijl ze zich als een oorlogszuchtige, vervuilende, tegen vrijhandel gekante en door terrorisme geobsedeerde bullebak blijven gedragen. Het bezoek werd echter niet het charmeoffensief waarop het Witte Huis had gehoopt. Het heeft integendeel de stereotypen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan versterkt.

Parijs had weinig belangstelling voor de komst van de president. Er waren wat protesten, zoals in Berlijn, maar eigenlijk leken de Fransen blij dat Bush zijn eigen politieke karikatuur in de verf zette door zich als een lompe cowboy te gedragen. Het gaf hun de kans om zich op hun eigen stereotiepe manier te gedragen: minachtend neerkijken op de Amerikanen. "Bush is zo... Texaans", mompelde een Franse journalist met een grimas op een persconferentie tegen mij.

De enige die uit zijn rol viel, was de nieuwste aanwinst van de Navo. President Vladimir Poetin hamerde niet met een schoen op het spreekgestoelte en zwalkte niet dronken rond. De slimme Russische leider met de kille ogen leende zelfs een paar typische gestes van Bush. Toen hij zag dat Bush in het museum Laura's hand vasthield, greep Poetin prompt de hand van zijn vrouw. Ze schrok.

Hij begon ook de gewoonte van Bush om grapjes te maken over te nemen. Op de top in Parijs merkte hij droogjes op dat de tijd rijp was om het Navo-hoofdkwartier in Brussel om te dopen: "We zouden er het Huis van de Sovjets van kunnen maken." De Fransen reageerden uiteraard jaloers en tegelijkertijd neerbuigend op het vertoon van vriendschap tussen Bush en Poetin. Ze snoven dat de gewezen topman van de KGB Bush als een kleuter manipuleerde.

Nadat Bill Clinton George Bush senior had verslagen, vertelde Marlin Fitzwater, de woordvoerder van de gewipte president, mij dat de patriciër uit Greenwich de fout had gemaakt om op twee paarden te wedden: hij had geprobeerd om tegelijkertijd de patriciër uit Connecticut en de veeboer uit Texas te zijn. "Het was misschien beter geweest om honderd procent elite of honderd procent populist te zijn", mijmerde Fitzwater. Nu hebben we de zoon, die zo wanhopig honderd procent populist wil zijn, dat hij zijn anti-elitaire, anti-intellectuele pose overdrijft.

Toen David Gregory, een journalist van NBC, Chirac (die Engels spreekt) in het Frans om commentaar verzocht op een vraag die hij eerst aan Bush had gesteld, over het imperialistische beeld dat Europa van Amerika heeft, zette Bush zijn stekels op. "Ongelooflijk, de man onthoudt vier woorden en doet alsof hij intercontinentaal is", zei hij sarcastisch, terwijl Chirac verbijsterd toekeek. "Ik ben onder de indruk. Que bueno. Nu ben ik in twee talen geletterd." Bush vergat dat buitenlandse journalisten hem meestal in het Engels vragen stellen en dat hij zelf graag een paar woorden Spaans laat vallen als hij groepen van Spaanse afkomst toespreekt. Hij had het gevoel dat hij op de ene of andere manier werd bespot of voor de gek gehouden, ook al was de vraag niet aan hem gericht. Hij was moe en liet zijn beruchte prikkelbaarheid zien.

In zekere zin is het bizar dat een president die in Andover, Yale en Harvard heeft gestudeerd, de kleinzoon van een elegante senator uit Connecticut en de zoon van een gracieuze internationalistische president, schimpt omdat een reporter een legitieme vraag over Europese bezorgdheid stelt en Frans spreekt met een Fransman. Het anti-elitisme van Bush is soms verfrissend, maar moet hij er altijd mee te koop lopen? Hij hoeft zijn vader niet te zijn, maar wat minder lichtgeraaktheid zou geen kwaad kunnen.

Maureen Dowd is redacteur van The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234