Vrijdag 01/07/2022

AchtergrondMobiliteit

Gentse ondernemer werkt aan boten op zonne-energie om pakketjes rond te brengen: ‘Dit is de toekomst’

Een bioboer uit de rand van Gent kocht alvast een boot op zonne-energie, en levert zo groentepakketten in de binnenstad. Beeld Wannes Nimmegeers
Een bioboer uit de rand van Gent kocht alvast een boot op zonne-energie, en levert zo groentepakketten in de binnenstad.Beeld Wannes Nimmegeers

Restafval ophalen? Bol.com-pakketje leveren? Colruyt-boodschappen aan huis bezorgen? Als het van Geert Dekleermaeker (51) afhangt, gebeurt het in steden binnenkort allemaal met een boot die op zonne-energie vaart. Het concept van de Gentse ondernemer is uniek in Europa. ‘Er is al interesse vanuit Duitsland, Zweden en Frankrijk.’

Brecht Herman

Op het water drijvende terrassen, met daarop groepjes vrienden, genietend van de zon, het uitzicht, elkaars gezelschap en een pintje: wie de voorbije zes jaar een paar keer door de Gentse binnenstad heeft gewandeld, heeft ze ongetwijfeld al opgemerkt. De twaalf toeristische vlotten van ‘Vlot Gent’ zijn bij het minste zonnestraaltje stuk voor stuk verhuurd. Het bijzondere is dat ze uitsluitend op zonne-energie varen, verzameld door de zonnepanelen aan boord. Nul uitstoot, nul vaarkosten. Het zijn unieke bootjes in België en Europa, waarop Geert Dekleermaeker met zijn bedrijfje SmartShip dan ook een patent heeft. “Al goed dat de scheepvaartinspectie me dat heeft aangeraden, want ik had in het begin zelf niet helemaal door hoe bijzonder ze zijn.”

Behalve pleziervlotten heeft SmartShip ook een groot vlot. Terwijl we aan boord gaan van die 8 meter lange en 2,70 meter brede Solar Shuttle vertelt Dekleermaeker waarom zijn boten zo uniek zijn. “Het zit ‘m zit in de perfecte balans tussen de beperkte weerstand in het water waardoor weinig energie nodig is om te varen, en voldoende zonnepanelen om die energie op te wekken. De vlotten zijn zoals een catamaran, waarbij de zijkanten in het water liggen en het centrale gedeelte drijft. Zelfs met een lading van drie ton liggen de zijkanten van de boot nog steeds minder dan veertig centimeter diep in het water.”

De toeristische vlotten hebben bijna 3 vierkante meter aan zonnepanelen om een motor van 2 pk aan te drijven, het grote vlot heeft een dak waarop 23 vierkante meter zonnepanelen ligt, waarmee twee motoren van telkens 10 pk worden aangedreven. Bij het huidige weer - de zon prikt net niet door het wolkendek - kan je zo een hele dag aan wandeltempo varen. Veel sneller mag je binnen de stadsring ook niet. Maar om ook bij slecht weer of onder brede bruggen niet stil te vallen, zijn de vlotten ook met batterijen uitgerust die zonne-energie opslaan en op het gepaste moment weer afgeven.

Geert Dekleermaeker, zaakvoerder van SmartShip, bij één van zijn twaalf toeristische vloten, die een hele dag op eigen kracht kunnen varen. Zelfs als het bewolkt is. Beeld Wannes Nimmegeers
Geert Dekleermaeker, zaakvoerder van SmartShip, bij één van zijn twaalf toeristische vloten, die een hele dag op eigen kracht kunnen varen. Zelfs als het bewolkt is.Beeld Wannes Nimmegeers

Veel groener kan een voertuig dus niet worden. Ook al omdat behalve de motoren al het materiaal recycleerbaar is. “Dit is de toekomst”, zegt Dekleermaeker zonder verpinken. “Europa wil tegen 2050 klimaatneutraal zijn, pakjesbedrijven nog vroeger (zo wil bpost tegen 2025 uitstootvrij leveren in Brussel, red.). Met de huidige temperatuurstijging zullen de regels op een bepaald moment heel streng worden en zullen we niet anders kunnen dan een ommezwaai maken.

“Wat leveringen betreft heb je twee opties om emissieloos te werken. Ofwel lever je met de fiets, maar dan kan je niet meer dan 200 kilogram vervoeren. Ofwel met elektrische bestelwagens, maar die zijn erg duur in aankoop en in opladen. Elektriciteit zal er de komende jaren niet goedkoper op worden. Bovendien willen veel steden de camionettisering tegengaan.” Daarom maakt Dekleermaeker zich sterk dat zijn boten het model van de toekomst zijn, ten minste voor steden met voldoende waterlopen.

“Ik heb al contact gehad met Mechelen, Kortrijk, Lier, Parijs, het Duitse Hannover en het Zweedse Göteborg. Ook bpost, DHL, Colruyt, Albert Heijn, Delhaize, verschillende brouwerijen en afvalintercommunale Ivago tonen interesse. Die laatste denkt eraan het afval dat ze in de stad ophaalt met de boot te vervoeren naar de verbrandingsovens die aan de Schelde liggen. Ieder adres binnen de Gentse stadsring bevindt zich op maximaal 600 meter van een waterloop. Pakjesbezorgers kunnen die laatste honderden meters dus perfect overbruggen met de fiets, die mee op de boot kan. Stel je voor dat er op die manier geen enkele bestelwagen met pakketten de stad nog in moet.”

Voorlopig houden de grote spelers nog even de boot af en blijft het bij gesprekken. Niet gek, vindt Dekleermaeker, die benadrukt dat hij pas zes jaar geleden met een eerste toeristisch vlot gestart is. “Veel bedrijven kijken nog even de kat uit de boom, maar ik twijfel er niet aan dat er de komende jaren een heleboel overstag zullen gaan.” Een lokale partner die dat twee jaar geleden al deed is Goedinge, een bioboerderij in de Gentse rand. Zij kochten een SmartShip-vlot, dat ze iedere dinsdag vol verse groenten laden en waarmee ze naar het stadscentrum varen. Gezinnen komen aan de kade hun groentepakket oppikken, terwijl de boeren met de fiets bij horecazaken leveren.

Aan de Waalse Krook in Gent leverden in de 17de en 18de eeuw Waalse schepen onder meer steenkool. Nu worden de waterwegen in de stad nauwelijks gebruikt - al wil een gewezen bouwdirecteur daar verandering in brengen. Beeld Wannes Nimmegeers
Aan de Waalse Krook in Gent leverden in de 17de en 18de eeuw Waalse schepen onder meer steenkool. Nu worden de waterwegen in de stad nauwelijks gebruikt - al wil een gewezen bouwdirecteur daar verandering in brengen.Beeld Wannes Nimmegeers

“Stel je eens voor dat alle vrachtwagens met producten voor de binnenstad leveren in Zwijnaarde, dat aan de kruising van de E17 en de E40, de Schelde en de Ringvaart ligt. Je zet de goederen op één of meerdere boten - als ik ze langer maak, kan een boot meer dan drie ton vervoeren - die brandstofvrij en kosteloos op 25 minuten naar het centrum van de stad varen. Met een vrachtwagen sta je er zo snel niet.”

Terwijl hij zijn acht meter lang vlot moeiteloos rechtsomkeer laat maken op een tien meter brede waterloop, geeft onze schipper - die meer voor het milieu doet dan de gemiddelde Groen-politicus - toe dat hij eigenlijk nooit de intentie had om de klimaatzaak een handje te helpen. “Het is toeval. Toen ik mijn vorige job opzegde, wilde ik mijn eigen vlotten bouwen - ik ben altijd al gepassioneerd geweest door zeilen. Een catamaran leek me logisch, omdat dat heel stabiel is. Elektrische aandrijving leek me ook logisch, omdat dat veel stiller is dan een klassieke motor. Omdat zonnepanelen op een kade geen sinecure bleken, dacht ik: waarom leg ik die zonnepanelen niet op de boot zelf? En voilà, voor ik het goed en wel besefte, had ik een zelfvoorzienend vaartuig.”

De kleine vloten op zonnepanelen zijn al jaren erg populair bij Gentenaars en toeristen. Op de drijvende terrassen is het heerlijk toeven. Zo ook deze donderdagnamiddag. Beeld Wannes Nimmegeers
De kleine vloten op zonnepanelen zijn al jaren erg populair bij Gentenaars en toeristen. Op de drijvende terrassen is het heerlijk toeven. Zo ook deze donderdagnamiddag.Beeld Wannes Nimmegeers

Het contrast met Geert Dekleermaekers voertuig in zijn vorige job kan niet groter zijn. “Als algemeen directeur van een groot bouwbedrijf reed ik met een Audi Q7, een diesel, waarmee ik op een jaar honderdduizend kilometer reed tussen mijn kantoren in Brussel en Luxemburg. Nu doe ik alles met de boot en fiets.”

Aan De Krook, de oogstrelende Gentse bibliotheek, gaan we weer aan wal. Terwijl onze fotograaf nog enkele laatste portretten maakt, vraagt Dekleermaeker of we weten waarom deze buurt de Waalse Krook heet. “‘Krook’ is een oud woord voor ‘bocht’, verwijzend naar de bocht die de Schelde hier maakt. In de 18e en 19e eeuw losten schepen uit Wallonië hier hun hout en steenkool. Logisch, want dat ging sneller dan met paard en kar. Gent is niet voor niets gebouwd rond de samenvloeiing van de Schelde en de Leie: het was makkelijk om via het water handel te drijven. We zijn dat in de loop van de geschiedenis vergeten, maar we moeten dat opnieuw beginnen te doen. L’histoire se répète.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234