Zondag 19/01/2020

Gent Mobiliteit

Gentse lage-emissiezone vanaf vandaag in voege: alles wat u moet weten

LEZ-borden Gent Beeld Wannes Nimmegeers

Op 1 januari is de lage-emissiezone (LEZ) officieel een feit. Er vloeide al veel inkt over de maatregel om Gent te voorzien van schonere lucht, maar desondanks blijft de LEZ een complexe materie die moeilijk te doorgronden is. Daarom een ultiem overzicht. Twintig prangende vragen met een zo eenvoudig mogelijk antwoord.

1. Wat is de LEZ?

Na drie jaar gepraat over de LEZ zou dat genoegzaam bekend moeten zijn, maar voor wie het gemist heeft... De lage emissiezone is een gebied waar de meest vervuilende wagens worden geweerd. Het gebied binnen de stadsring (R40) valt onder die regeling. Het gaat dus om de sectoren Krook, Portus Ganda, Tolhuis, Coupure en het autovrij gebied in het stadscentrum. In de negentiende-eeuwse gordel vallen de Brugse Poort en het Rabot onder de LEZ-regeling.

2. Wie treft ze?

Iedereen met een wagen die als te vervuilend wordt beschouwd. In het geval van diesels gaat het om wagens met een euro3-norm. Dat gaat dan concreet om wagens die in 2004 of eerder werden gebouwd. Wie een diesel met euro4-norm heeft kan enkel mits betaling nog een paar jaar in de binnenstad blijven rijden.

Ook voor wagens op benzine, CNG, LPG en LNG zijn er regels opgelegd, maar die zijn minder streng. Wie met die brandstof nog een Euronorm1 heeft mag eveneens de stad niet meer in. In de meeste gevallen gaat het om wagens van voor 1996.

3. Wat kost de LEZ?

Voor de meeste automobilisten kost de LEZ niets. Voor wie met een Euro4-diesel rijdt kan het wel een kostelijke grap worden. Een jaarpas kost 345 euro. Een pas voor drie maanden kost 130 euro, een pas voor een maand 50 euro en voor een week 25 euro.

Wie met een bus, vrachtwagen of ander groot voertuig rijdt, riskeert nog meer te moeten betalen.

Wie met een vervuilende wagen langs een LEZ-camera rijdt krijgt een boete in de bus van 150 euro. Bij meerdere inbreuken kan dat oplopen tot 300 euro per overtreding.

Wie een vervuilende wagen heeft kan wel nog acht keer per jaar een dagpas kopen via lez.stad.gent. Die kost 35 euro. Enkel te gebruiken in uitzonderlijke gevallen dus. 

4. Is de Gentse LEZ afgestemd met die van Antwerpen en Brussel?

Niet echt. Wie een goedgekeurde wagen registreert in Gent is meteen ook goedgekeurd in Antwerpen. Daar houdt het zowat op. De regels zijn in Gent wel zo goed als dezelfde als in Antwerpen, maar voor beide steden dient apart betaald te worden. Brussel ligt in een ander gewest en heeft bijgevolg eigen regels.

5.  Valt de LEZ te omzeilen?

Ja, maar het is niet zonder risico. De LEZ zoals ze start is verre van waterdicht. Voorlopig doet Gent het met zes vaste camera’s en die laten zeker en vast toe om via andere in- en uitvalswegen de wijken in en uit te rijden. Er komt evenwel heel wat studiewerk bij kijken om de LEZ én het circulatieplan te doorgronden. Bovendien zet de stad vanaf februari een mobiele camera in die de gaten in het netwerk bewaakt. Er is dus altijd een kans om tegen de lamp te lopen en dat kan een kostelijke grap zijn.

Tegen volgende zomer staan er al negen camera’s en in 2021 zelfs vijftien. Dan wordt het omzeilen van de LEZ onmogelijk.

6.  Wat als ik creatief ben?

Er werden het voorbije jaar wel wat alternatieven geopperd. Een oldtimer voorbij een camera duwen? Mag niet en maakt geen verschil aangezien de camera de nummerplaat nog steeds kan scannen. De nummerplaat afschermen op de openbare weg is niet toegelaten. Enkele garagisten zijn van plan om wagens voor onderhoud op te halen met een trailer om ze zo de LEZ in te voeren. Dat zou wel mogelijk zijn.

7. Wanneer wordt de LEZ nog strenger?

In 2025 steekt de stad Gent een tandje bij. Dan worden Euro4-diesels geweerd en moeten euro5-diesels betalen om de binnenstad binnen te mogen. In dat laatste geval gaat het om diesels van voor 2014.

8.  Worden ook bromfietsers getroffen?

Neen, bromfietsers hoeven zich voorlopig niets aan te trekken van de LEZ. Hoewel ook bromfietsers flink vervuilend kunnen zijn, worden zij niet opgenomen in het Vlaamse LEZ-decreet. Dat kan tegen 2025 natuurlijk wel nog veranderen.

9. Zijn er uitzonderingen mogelijk?

Ja, maar al te veel hoop moet men daar niet op stellen. Prioritaire voertuigen krijgen toelating om in de LEZ te rijden ongeacht hun uitstoot. Concreet gaat het om alle erkende voertuigen met een zwaailicht en een sirene.

Ook voor mensen met een beperking zijn er uitzonderingen mogelijk. Wie een parkeerkaart heeft voor personen met een handicap én recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorg, kan een aanvraag indienen. Ook aangepaste voertuig aan een beperking (bijvoorbeeld met een rolstoellift) komen in aanmerking.

10. Zijn de openbare diensten er klaar voor?

Neen. Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Ivago bijvoorbeeld heeft enkel voertuigen die voldoen aan de norm, maar over het algemeen is er nog veel werk aan de winkel.

De Lijn vroeg een uitzondering om met vervuilende bussen door de stad te mogen, maar de stad weigerde. Daarom zal de vervoersmaatschappij nu zo veel mogelijk nieuwere bussen in Gent centrum inzetten. De vervuilende rijden meer in de stadsrand. De stad wil voor elke overtreding van De Lijn wel degelijk boetes sturen.

De stad zelf heeft wel alle diesels met Euro3-norm of ouder uit het wagenpark gehaald, maar er blijven wel Euro4-wagens in bezit van de stad. Die moeten tegen het einde van deze legislatuur weggewerkt zijn, maar ondertussen betaalt de stad wel 100.000 euro aan vergunningen aan zichzelf. Bizar.

De Gentse politie is recent in actie geschoten en wil acht hybride voertuigen bestellen. Elektrische auto’s hebben niet voldoende actieradius om een shift mee te draaien.

11. Vanaf wanneer riskeer ik een boete?

Pas vanaf 1 februari 2020. De LEZ gaat officieel woensdag in, maar januari geldt als overgangsmaand. Wie met zijn wagen voorbij een LEZ-camera rijdt, krijgt enkel een waarschuwing en info om zich eventueel in regel te stellen.

12.  Wie verdient er aan?

De opbrengsten van de LEZ gaan naar de stad Gent. Al zegt de stad dat de LEZ budgetneutraal zal zijn.

13.  Waar kan ik checken of ik de LEZ in mag?

Dat kan op de website https://lez.stad.gent/nl/flows/controleertoegang. Wie geen toegang heeft tot internet, kan bellen naar Gentinfo op 09/2101010

14. Wat moeten toeristen doen?

Wie een buitenlandse nummerplaat heeft moet zich registreren via de website. Die gegevens staan immers niet in de Vlaamse Databank van nummerplaten. Voor Nederland en Frankrijk kan de stad wel aan de gegevens geraken. Voor andere landen rekent de stad toch vooral op de eerlijkheid van de aangever.

15.  Kan ik een boete voorkomen wanneer ik voorbij een LEZ-camera ben gereden?

Ja, dat kan. Voorwaarde is dat men diezelfde dag nog een dagpas aanvraagt. Dat kan tot 23.59 uur. Die dagpas kost 25 euro in plaats van de boete van 150 euro.

16.  Wat als ik mijn auto total loss rijd?

Wie een ongeval heeft met een wagen waarvoor hij een jaarvergunning voor de LEZ kocht, kan een deel van zijn geld terug krijgen. Voorwaarde is dat minder dan de helft van die vergunning verstreken is. De stad stort dan de helft van het bedrag terug. Ook wie zijn nummerplaat schrapt of de vervuilende wagen vervangt door een toegelaten exemplaar kan de helft terug krijgen.

17.  Kan ik mijn wagen laten aanpassen?

Dat kan, maar het is geen evidentie. Een roetfilter installeren voldoet in elk geval niet. Wagens waarbij de volledige motor is vervangen, kunnen wel goedgekeurd worden voor de LEZ. Maar dat is een prijzige operatie en is enkel een optie indien de motor sowieso vervangen dient te worden.

18.  Is de Nieuwe Wandeling-Blaisantvest ook een deel van de LEZ?

Neen. Alle zijstraten van die centrale as door de stad horen wel tot de LEZ, maar die straten worden beschouwd als een deel van de stadsring.

19. Kan ik nog aan AZ Sint-Lucas geraken?

Ja dat kan. Via de Blaisantvest en Terhagen kan men naar het parkeergebouw van Sint-Lucas, ook met een vervuilende wagen. De parking aan de Tichelrei die vaak gebruikt wordt om naar de Volkskliniek te gaan bevindt zich wél in de LEZ.

20. Waar staan de camera’s?

Er zijn er zes. Die staan aan de Franklin Rooseveltlaan (Krook), de Bernard Spaelaan (Coupure) de Drongensesteenweg (Brugse Poort), de Elyzeese Velden (Rabot), de Tolhuislaan (Sluizeken-Tolhuis-Ham), de Kasteellaan (Portus Ganda). En dan is er nog de mobiele camera.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234