Woensdag 23/10/2019

Asielcrisis

Gents ponton voor opvang vluchtelingen is beruchte 'bajesboot'

Beeld © Hollandse Hoogte

Het 'drijvend dorp' dat binnenkort in Gent 250 vluchtelingen moet opvangen, staat in Nederland bekend als de 'bajesboot'. In 2007 kreeg België de boot aangeboden om gevangenen in op te sluiten. Gents OCMW-voorzitter Rudy Coddens (sp.a) laat in een reactie weten dat hij zich vooralsnog geen zorgen maakt om de boot.

De boot die binnen anderhalve week in Gent aanmeert, werd in Nederland tot 2007 gebruikt als gevangenisboot en gesloten asielcentrum. De Reno, zoals het ponton heet, staat bij de noorderburen bekend als een van de Rotterdamse 'bajesboten'. Die haalden in het verleden met allerlei wantoestanden meermaals het nieuws.

De Reno werd in 2004 in gebruik genomen en was daarmee de eerste detentieboot in Rotterdam, met plaats voor 288 gedetineerden of illegalen. Enkele maanden later zou daar nog de grotere Bibby Stockholm bijkomen, voor 472 personen. De containers met tralies voor de ramen moesten een goedkoop alternatief zijn voor doorsnee gevangenissen of gesloten asielcentra.

Niet alleen was er meteen heel veel protest tegen de boten, in de jaren nadien sijpelden een heleboel verhalen van gevangenen naar buiten. Zo waren er getuigenissen over brutale en gewelddadige cipiers, barre leefomstandigheden en een gebrekkige veiligheid. Een undercoverreportage van Vrij Nederland op een van de boten, schokte het hele land.

Bedenkingen bij veiligheid en prijs

Inmiddels herbergt de 'bajesboot' geen gedetineerden of illegalen meer, maar ligt hij in de buurt van Dordrecht. De Belgische regering besliste enkele weken geleden dat die boot mag worden gebruikt voor de opvang van vluchtelingen in Gent. Fedasil wees de opvang toe aan privé-uitbaters Corsendonk Hotels en G4S Care, die op hun beurt het 'drijvend dorp' huren. Het ponton zal vanaf 26 januari aan de Rigakaai in Gent liggen en moet vanaf 16 februari 250 vluchtelingen herbergen.

Opmerkelijk, want in 2007 moest de Belgische regering niet weten van de zogenaamde detentieboten. Toen bood Nederland ons de boten aan om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. "De inkleding van de cellen is heel sober en er zijn weinig mogelijkheden voor recreatie. Bovendien is op een van de boten brand uitgebroken en heeft een schip te maken gehad met stormschade", verkondigde toenmalig minister van Justitie Jo Vandeurzen (CD&V) toen in deze krant. "Veilig zijn de schepen niet echt te noemen." Ook het prijskaartje speelde toen mee.

Benauwd

Hoeveel de overheid nu betaalt voor de opvang van vluchtelingen in de Reno is niet duidelijk. Het uitbaten verliep via een openbare aanbesteding en Fedasil geeft deze contracten niet vrij. De uitbaters benadrukken alvast dat het ponton sindsdien helemaal herbouwd en gerenoveerd is. De tralies zijn verdwenen en de cellen zijn herwerkt tot kamers. "De locatie voldoet aan de kwaliteitsvereisten van Fedasil en aan de Europese normen inzake asielopvang", zegt Katrinka van Driel van G4S.

Ook de benedenvloer ziet er volgens hen anders uit, met ruimte voor maatschappelijk assistenten, verpleegposten en een open ontspanningsruimte. Dit gebeurde weliswaar op vraag van de Stad Gent. Oorspronkelijk wou Fedasil hier 300 vluchtelingen opvangen, maar de stad drong erop aan om ook voldoende leefruimtes en bureaus te voorzien.

"Ik herinner het mij als een heel benauwde omgeving met lage plafonds en weinig voorzieningen", zegt Robert van de Griend, inmiddels hoofdredacteur van Vrij Nederland. Hij was de journalist die in 2006 twee weken undercover ging op de Bibby Stockholm, de 'grote broer' van de Reno.

"Er waren heel veel kleine gangetjes en kleine kamers", zegt hij aan de telefoon. "Ik kan natuurlijk niet inschatten of die boot in de tussentijd grondig is verbouwd. Ik mag hopen van wel. En het grote verschil is natuurlijk dat de mensen er nu vrij zullen kunnen rondlopen."

Gent 'voorlopig niet bezorgd'

"Tot het tegendeel is bewezen, maak ik me geen zorgen over de opvangboot Reno", zegt de Gentse OCMW-voorzitter Rudy Coddens (sp.a) in een reactie op het nieuws. "Ik zal een van de eerste zijn die de boot zal betreden. De federale overheid schrijft bestekken uit met allerlei veiligheidseisen, en ik heb vertrouwen in de ambtenaren die dat beoordelen."

Wel is OCMW-voorzitter Coddens voorstander van kleinere en meer gespreide opvang. "Maar dat is een andere discussie. Kleinere opvanginitiatieven zijn momenteel zowel voor commerciële bedrijven als ngo's niet rendabel." In het ponton zouden eerst 300 asielzoekers ondergebracht worden, maar na overleg met het Gentse stadsbestuur werd dat aantal naar 250 teruggebracht, een minimum voor de uitbaters.

Hoe de Reno er vandaag precies uitziet, kan niemand zeggen. Coddens zag enkele foto's passeren, maar op het drijvend dorp zelf is hij nog niet geweest. Ook Fedasil ging nog niet ter plaatse. Pas als de boot aan de Rigakaai ligt, gaan kwaliteitsauditeurs samen met de preventieadviseur kijken. Zijn er op dat moment belangrijke tekortkomingen, dan moet de uitbater die wegwerken voor de eerste vluchtelingen arriveren.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) benadrukt dat Fedasil strikte kwaliteitsnormen hanteert en dat volgens hun informatie de boot sindsdien helemaal is veranderd.

Gents OCMW-voorzitter Rudy Coddens. Beeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234