Woensdag 21/04/2021

ReportageHoreca

‘Gent mag geen lege, onpersoonlijke doos worden’: is er nog hoop voor het legendarische Gentse café Damberd?

Café Damberd is dezer dagen niet het enige café dat er triest bij ligt, dus je zou niet meteen zien dat het café vorige week failliet is verklaard. Maar misschien is het nog niet over en uit. Beeld Tim Dirven
Café Damberd is dezer dagen niet het enige café dat er triest bij ligt, dus je zou niet meteen zien dat het café vorige week failliet is verklaard. Maar misschien is het nog niet over en uit.Beeld Tim Dirven

Is er nog hoop voor het legendarische Gentse café Damberd? Vorige week werd de horecazaak op de Korenmarkt failliet verklaard, nu hebben zich al een vijftiental kandidaat-overnemers gemeld ‘die het begrip willen voortzetten’. Want een begrip was het zonder twijfel.

“De coronacrisis velt een Gents horecamonument: café Damberd is failliet.” Met enige droefenis en melancholie lazen veel Gentenaars, en velen daarbuiten, vorige week het nieuws dat het bekende bruine jazzcafé de boeken neerlegt.

Als Johny Voners in Gent was, dronk hij er zijn ‘dagschotels’, zo gaat het verhaal. Ook zanger en Bekend Gentenaar Frederik Sioen (41) spendeerde er iedere vrijdagnamiddag als puber: “Het was mijn stamcafé. Met wisselend succes probeerde ik er de meisjes van Sint-Bavo te versieren. (lacht) We dronken er tango’s, bier met grenadinesap. En ik zag er zoveel fantastische jams en concerten. Het is een van de cafés die Gent gekleurd heeft.”

We kunnen het ons niet meer voorstellen, maar in zijn hoogdagen was Damberd een rokershol waar je met moeite de overkant van het café kon zien. Professor Stijn Baert (37) – geen roker – spendeerde er ettelijke avonden tijdens zijn studententijd. “De sfeer van het café faciliteerde diepe gesprekken. Ik heb een moeizame puberteit gehad en had daar nooit echt serieus over gepraat, maar in Damberd ging dat plots wel. Een paar avonden op rij heb ik met een van mijn beste vrienden die angst- en piekergedachten ontleed, ik ben het café er nog altijd dankbaar voor. Maar ik heb me er ook rot geamuseerd, op mijn 21ste verjaardag bijvoorbeeld.”

‘Gastvrijheid bestaat’

Al in de 15de eeuw huisde er een café in het pand, Die Scaek heette het toen. Even verdween het van de radar, om rond 1750 weer op te duiken als Le Damier. In 1978 werd het een jazzcafé, waar het echt naam en faam verdiende, meer dan dertig jaar uitgebaat door wijlen Paul Feyaerts. Livemuziek was één van Feyaerts’ absolute speerpunten, doorheen de jaren werden er zeker duizend concerten gespeeld. “Wij hebben de pretentie duizend paar oren jazz te leren kennen”, zei hij daarover in De Gentenaar in 2008. Maar ook gastvrijheid droeg Feyaerts hoog in het vaandel: “Van in het begin was het een multicultureel café. Ja, gastvrijheid bestaat. Onze regel is: wij geven ze u, u respecteert ze. We hebben nooit portiers of buitenwippers nodig gehad.”

In de jaren 1980 weigerden wel wat cafés mensen met een migratieachtergrond, zegt Sioen. Maar de deuren van het Damberd stonden altijd open: Spanjaarden, Ethiopiërs, Palestijnen… Allemaal vonden ze er hun weg. Sioen: “De Ghanese gemeenschap had er zijn thuisbasis en dat zorgde ook voor een muzikale kruisbestuiving.”

Als er een café is dat de ziel van Gent ademt, dan is het Damberd wel, zegt burgemeester Mathias De Clercq (Open Vld), die er tijdens zijn studententijd ook vaak een potje kwam schaken. “Net als Gent is het café een beetje tegendraads, koppig, kritisch, maar ook zeer tolerant”, zegt hij aan De Morgen.

Gents erfgoed

Soms werd er gefoeterd op het personeel, anderen droegen de meer dan vijfhonderd barmannen en- vrouwen die in al die jaren de revue zijn gepasseerd in hun hart. Uitbater Feyaerts zei daarover in De Gentenaar: “De mensen die hier werken zijn alternatievelingen, jonge gasten, muzikanten, geen horecaprofessionals.”

De laatste jaren had het wat van zijn charme verloren, krijg je links en rechts te horen, en nu is er dus het faillissement. Sioen ziet het als Gents erfgoed, hij roept de stad zelfs op om dat “op een bepaalde manier te bewaken”. Journalist Ben Van Alboom, die er als twintiger ook heel wat tijd heeft gespendeerd: “Je kunt natuurlijk niet elk café beschermen omdat het wat geschiedenis heeft, maar tegelijk wil je van Gent geen lege, onpersoonlijke doos maken. Als pakweg de Sphinx corona niet overleeft, zou ik toch ook graag hebben de stad ervoor zorgt dat daar geen Zara komt.”

Daar hoeven we volgens curator Gwendolyn Van Kerckvoorde geen schrik van te hebben. “Er hebben zich al tussen de vijftien à twintig kandidaat-overnemers gemeld. Geen Quick of McDonald’s, maar allemaal mensen die de grandeur van Damberd willen herstellen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234