Donderdag 28/05/2020

Genoeg vers bloed, stem er dan ook op

Mooie liedjes duren niet lang. Maar ze dateren kennelijk wél van lang geleden. De jongste telg die Radio 1 vandaag in de top 10 van de Lage Landenlijst laat horen, is verdorie al twintig jaar oud. Daarom een pleidooi voor moedertalige parels uit 2016.

Het Nobelcomité boog zich deze week teleurstellend genoeg niét over de beste Nederlandstalige liedteksten uit de naoorlogse popgeschiedenis. Wel gingen Radio 1 en de Nederlandse zender NPO 5 er de afgelopen weken naar op zoek, samen met hun luisteraars. Het antwoord op die vraag wordt vandaag uitgezonden tijdens De Lage Landenlijst op Radio 1.

De tien primi inter pares zijn alvast bekend. Daar kunt u vandaag trouwens nog tot de laatste knip op stemmen. Een superieure selectie, daar niet van. Op 'De zotte morgen' van Zjef Vanuytsel of 'Tim' van Wim De Craene valt na decennia geen noot af te dingen. Maar geef toe: er zit wat roest het canon van het Nederlandstalige lied. Het wondermooie 'Twee meisjes' van Raymond van het Groenewoud is verdorie twintig jaar oud, en daarmee de jongste spruit in de ultieme top.

De valse jonkies in die lijst zijn The Scene en Gorki, maar verder delen Ramses Shaffy, Wim De Craene en Boudewijn de Groot de lakens uit. Goed: de kans is niet onbestaande dat het kersverse 'Goud' van Bazart en het geweldige 'De zji' van Ertebrekers - allebei uit 2016 - wel ergens in de lijst zullen opduiken. En een jonge vangst als 'Scheef' van Eefje de Visser zou eigenlijk evenmin mogen ontbreken.

Dialect met muziek in

Wat we maar willen zeggen: in de Laaglandse grond kiemde sinds de kleinkunstjaren nog zoveel meer moois. Alleen al dit jaar wisten tekstschrijvers ons een paar keer van de sokken te blazen - vaak zelfs zonder dat de moedertaal daarbij van tel leek. Wannes Cappelle van Het Zesde Metaal trok met 'Naar de wuppe' als een sloopkogel doorheen allerhande genres, en promoveerde het West-Vlaams tot een dialect waar muziek in schuilt. Op een slome hiphopbeat laat hij in die song weten: "Der zin meer bomm'n gemakt / Dan dat er zin ontploft /Er wordt nog altijd meer gelogen / Dan dat er wordt geloofd." Een streepje onvervalst zonlicht voor de zwartstkijker onder ons. In het tranendal dat Gorki beschreef in 'Mia' zouden de woorden van Cappelle niet misstaan.

Jan Swerts maakte dit jaar dan weer een plaat die de volgende jaren gerust mag blijven doorschemeren in het collectief geheugen: op Schaduwland kijkt deze doorgewinterde nostalgicus terug op de ruïnes die zich na een familiale apocalyps vormden. Eén bepaalde zin uit die laatste plaat distilleren zou zijn werk oneer aandoen. Maar geef de integrale plaat een kans, en bedenk dat een minimalistische noodkreet als 'Breng me thuis, Raf. Red me. Red me' perfect voor of na het bombastische 'Pastorale' van Shaffy en Liesbeth List zou passen.

Boven de moerdijk hoor je de jongste tijd overigens ook weer heel wat opvallende geluiden. Vooral Nederlandstalige hiphop maakt daar het mooie weer, van de Eindhovense rapper Fresku over het enfant terrible Lil' Kleine.

Maar net zo goed roeren rappers zich in eigen land. De West-Vlaming Brihang debuteert binnenkort na een paar beloftevolle singles, en het Brusselse hiphopcollectief Stikstof scoorde onlangs een fraaie undergroundhit met 'Ja dan', waarin de Dylan der double-entendres zich liet horen: "Komen de lippen los, dan breek ik taboes / Spreek ik met ne kater lelijk tegen de poes / Komen de benen los, de tenen en de voeten?". Een Nobelprijs is vast te voorbarig, maar dit zootje rond Sint-Katelijne tekende dit jaar wel meteen voor een van de meest opwindende hiphopsongs in de moedertaal.

En ook al maakte ZwartWerk een knullige beurt met de Rode Duivels-hymne 'Dance with the Devils', dan kwam ze een pak minder glibberig uit de hoek in het zog van LowRider, een zijproject van Triggerfingers Monsieur Paul. In 'Straight for the Sun' drijven ze de moedertaal zinderend in een Mechels getto.

En wie tussen de kleinkunsticonen van weleer een nieuwe wind zou willen horen waaien, kon dit jaar ook perfect terecht bij Amenra (een briljante cover van Zjef Vanuytsels 'Het dorp') en Mauro Pawlowski die als Maurits Pauwels zorgeloos botst tussen bluegrass, geinige bespiegelingen en cabaret-artistique.

Maar goed: het mooiste aan kunst is natuurlijk dat we eigenlijk nooit een favoriet hoeven te kiezen. Memoriseer de namen hierboven evenwel, in het geval u nog eens zo'n Lage Landen-lijstje wil invullen. Het vaderland kan wel een verse aanvoer gebruiken. Zeg dat Van het Groenewoud het gezegd zou kunnen hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234