Donderdag 17/10/2019

Filmblog Berlinale

Genoeg verhaaltjes, tijd voor de waarheid

Pietro Bartolo, Samuele Pucillo en regisseur Gianfranco Rosi wonen de première van 'Fuocoammare' bij op de 66ste editie van de Berlinale. Beeld getty

Filmjournalist Kurt Vandemaele volgt het filmfestival van Berlijn ter plaatse op en blogt elke dag zijn ongezouten mening.

De Duitsers waren hun wonden nog aan het likken, en met hen heel Europa, toen 66 jaar geleden de Berlinale boven de doopvont werd gehouden. Daarmee is het festival dat samen met dat van Cannes en Venetië tot de grote drie behoort, even oud als de voorzitter van de jury van dit jaar. Een vrouw. Belangrijk. Dat is een statement. Al was ze in het huidige politieke klimaat beter zwart geweest en idealiter had ze uit Afrika moeten komen. Maar je zegt niet neen als Meryl Streep ja tegen je zegt.

Streep zat nog nooit in de jury van een filmfestival. "It's nice to be the boss", zei ze op dag één. Ze benadrukte nog dat er vier vrouwen en slechts drie mannen deel van haar jury uitmaakten, en dat zij als voorzitter op de koop toe twee stemmen heeft. Bovendien, maakte ze duidelijk, leeft ze zich al haar hele carrière in de meest uiteenlopende personages in. Mocht het nodig zijn, ze zal Afrikaans zijn, Berliner, Charlie, of wat dan ook.

Beeld kos

Oproerkraaier

Jammer dat slechts twee van de 23 competitiefilms door vrouwen geregisseerd zijn. De meeste zijn van blanke mannen. En eentje is er van Spike Lee, de oproerkraaier die de filmwereld wakker schudde met de melding dat de Oscar-nominaties ook dit jaar nogal bleek uitvielen. In plaats van de nagel op de kop te slaan, sloeg hij de hamer aan diggelen toen hij Charlotte Rampling, die hier vorig jaar nog de Zilveren Beer voor beste actrice won en nu voor een Oscar genomineerd is, als een racist bestempelde.

Maar de toon was gezet. En zo kregen de Coens de vraag waarom hun film Hail, Caesar! zo blank was, en op de persconferentie waagde een vrouw het zelfs om de broers onder de neus te wrijven dat het in deze tijden misschien meer had betaamd om een verhaal over de vluchtelingen te brengen.

De Berlinale heeft er altijd een erezaak van gemaakt om de waarheid te tonen, de mensen een spiegel voor te houden. Film was lang genoeg misbruikt om propaganda te verkopen. En in Hollywood deed men de waarheid lange tijd geweld aan, omdat men er geloofde dat illusies meer troost en verstrooiing konden bieden.

Hail, Caesar! is dan wel grappig, op hun manier zeggen de Coens ook dat we beter niet blind kunnen zijn voor de werkelijkheid. "Maar neen, we gaan geen film draaien over vluchtelingen. Want zo gaat dat niet met verhalen. Verhalen dienen zich aan", zo verdedigde Joel Coen zich nog.

Lampedusa-docu

Francesco Rosi denkt er wellicht anders over. Hij heeft niet gewacht. Twee jaar nadat hij nog de Gouden Leeuw in Venetië won met Sacro GRA, zijn documentaire over de ring van Rome, is hij naar Lampedusa afgezakt, waar al jaren verhalen van menselijk leed voor de kust aanspoelen. En intussen gaat het leven van de eilandbewoners er gewoon door. Terwijl haar potten op het vuur staan te pruttelen vraagt tante Maria 'L'asinello' of 'Canto di Carretto' aan bij haar neef Pippo van de lokale radio. Siciliaanse liedjes uit de tijd toen boten nog niet zoveel ellende vervoerden.

Samuele is een jongen van twaalf die ongewild voor de comic relief zorgt. Hij maakt een schietlap en zijn ene oog is lui. Hij kan de realiteit niet zien zoals ze is. Het goede oog moet een tijdje dichtgeplakt worden, zodat het luie oog leert zien. Precies wat we allemaal moeten leren, met onze luie ogen. Want de gammele schuiten blijven gebroken mensen aanvoeren.

Dokter Pietro Bartolo heeft al honderden lijken op Lampedusa zien arriveren, maar went er niet aan. Duizenden mensen heeft hij van de dood gered. Fuocoammare is een verslag van wat Bartolo bestempelt als "een van de grootste tragedies sinds de Holocaust". Hopelijk durft Meryl Streep een film zonder acteurs te bekronen. De waarheid heeft nu eenmaal haar rechten.

De Berlinale loopt nog tot en met 21 februari. Kurt Vandemaele schrijft iedere dag een blog die u kunt lezen op deze website.

Beeld Getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234