Donderdag 15/04/2021

Genker Mijnwerkerkoor: Brassed Off uit Limburg

undefined

'De mijn was ons hele leven, en na de sluiting ging dat leven plots in rook op." De reconversie van de mijnen sloeg diepe wonden in Limburg, en tien jaar later zijn die nog verre van geheeld. Als medicijn tegen de verbittering organiseerden enkele ex-kompels zich in het Genker Mijnwerkerkoor, dat heel Europa afschuimt met sentimentele liederen over vervlogen tijden. Een levend anachronisme dat even neerstreek in het Baudelopark. "Wij zijn een levend monument en een monument moet je in ere houden."

Brassed Off in zijn Limburgse variant. Het Genker Mijnwerkerkoor heeft wat weg van de fanfare uit de Engelse mijnwerkersprent van regisseur Mark Herman, tot en met de naar pathetiek neigende sentimentaliteit die de cultfilm uitademde. Ook in het wat prekerige Brassed Off is de mijn het kloppend hart van een klein provinciestadje, Grimley in Yorkshire. Als de saneringsdrang van Margaret Thatchers Tories Grimley op de lijst van bedreigde mijnen plaatst, komt plots het hele sociale leven van het stadje op de helling te staan. In Genk was het niet anders. "Je hebt iets en plots ben je het kwijt. Alles is ons afgepakt." De reconversie becommentarieert Luc Smets, dirigent van het koor en zelf vijftien jaar lang kompel, nog steeds hoofdschuddend. "Tachtig jaar mijnen. Kun je je voorstellen hoeveel generaties na mekaar zijn afgedaald in die mijn. De unieke verbondenheid die daar heerste... Er zat niets anders op dan er te gaan werken, maar als je de kompels nu zou vragen of ze opnieuw naar beneden willen, dan gaat 80 procent zo terug. Iedereen was thuis in de mijn. Racisme bestond er niet."

De onvrede over de reconversie wordt ook uitgebreid bezongen tijdens het optreden. Terwijl de vuurwerkmakers van het Franse Groupe F - die ook de slotceremonie van het WK voetbal voor hun rekening namen - wat verderop aan de Sint-Baafsabdij de grote massa lokken, nemen enkele tientallen oude kompels hun plaats in voor La Scala. Oudere heren die dagelijks in de schachten afdaalden en ook nu nog zijn uitgedost in hun traditionele blauwe pak en mijnwerkershelm. "'t Is voorbije met de kolen", klinkt het meerstemmig. "De schachten krijgen als dank een betonnen prop in de mond." Het mijnwerkerskoor mag dan klassieke, weinig avontuurlijke muziek op het podium brengen - met veel heimatliederen of pakweg het Slavenkoor uit Nabucco van Verdi - het is om de teksten te doen. En vooral daarom was het jammer dat de geluidsinstallatie in het Baudelopark zo pover was afgesteld.

"Wellicht zijn we sentimenteel", zegt tekstschrijver Roger Gaspercic. "Maar daarom nog niet minder rauw of realistisch. Velen hadden nu eenmaal hun welvaart en sociaal statuut aan de mijn te danken. En omdat in Limburg alles zo nauw verbonden was met de mijn, is er een grote portie nostalgie mee gemoeid."

"Misschien komt er ooit wel ook wel een Renault-koor", werpt een cynische Smets op. "Wij willen blijven samenkomen als vroeger, met de kameraadschap en solidariteit die zo sterk leefde in de mijn. Ik kan u bijvoorbeeld het verhaal vertellen van de vier mijnwerkers met stoflong die niet meer kunnen zingen, maar wel nog trouw alle repetities en optredens bijwonen."

Het optreden van het Genker Mijnwerkerkoor was niet meteen druk bijgewoond, maar dat zal veel te maken hebben met de volkstoeloop voor het vuurwerk van Groupe F. Het Baudelopark was nog meer dan anders het rustpunt in de feestenzone, maar wel een rustpunt waar van alles tegelijkertijd te beleven valt, in het 'Wijkpaleis' of in de spiegeltent, met net iets andere optredens dan buiten het park. Het Baudelopark zal altijd wel een beetje anders, een beetje non-conformistisch blijven. Dat moet ook het alternatieve toilet in de straat naar het Baudelopark bewijzen. Terwijl de heren op bijvoorbeeld de Vlasmarkt alle kansen op een gratis plas krijgen - de toiletten werden zelfs van de muur weggedraaid zodat het urinerende volk de feestenzone kan overschouwen - is het voor de dames overal betalen geblazen. Voor FAM, de Feministische Anarchistische Madammen, was het alvast reden genoeg om vlakbij het Baudelopark ook een gratis toilet voor vrouwen te plaatsen en tenminste één vorm van discriminatie uit de wereld te helpen.(FL)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234