Maandag 06/12/2021

Genie op zoek naar eeuwig leven

Ray Kurzweil is een veelzijdig man. Futuroloog, gekke professor, iemand met een onvoorstelbare, zeer Amerikaanse drive om de toekomst te vangen.

Wat zou Kurzweil vanochtend als ontbijtje hebben genoten? Een Supreme Shake Mix wellicht, uit zijn eigen vitaminewinkel. Twee eetlepels per dag, te mengen met sojamelk of water - en het smaakt niet eens heel vies, want het komt in de smaken choco, bessen en vanille. Wel wat prijzig, met ruim 25 euro voor een potje, maar ja, dan kan de toekomst er zomaar rooskleuriger uitzien. De Supreme Shake is een voedselsupplement dat 'goed is voor je gezondheid' en 'levensverlengend' werkt, belooft de advertentie van Ray & Terry's.

Een weirdo met een neus voor toekomst en commercie, zo wordt Ray Kurzweil meest omschreven. Het is een combinatie van eigenschappen die goed lijkt te passen bij het profiel van het Californische zoekmachineconcern: nieuwe dingen ontwikkelen en er liefst veel geld aan verdienen.

De nieuwe Googledirecteur weet zeker hoe hij geld moet verdienen, getuige de reeks bedrijven die hij (mede) oprichtte en vaak voor goed geld weer verkocht. Vaak blijft hij er actief in, zoals bij zijn pillen- en poederwinkel, die onder de naam Ray Kurzweil & Terry Grossman's Health Products een verbluffend scala van vitaminemengsels aan de man brengt.

De winkel is een zeer commerciële vertaling van wat als Kurzweils grootste ambitie mag gelden: het verlengen van het menselijk bestaan. Eind deze eeuw kun je zonder te veel gebreken 150 worden, droomt hij.

"De wetenschap is snel de technieken aan het ontwikkelen die nodig zijn om een verlenging van het gezonde leven te bereiken. Tot het zover is moeten we ervoor zorgen dat we lang genoeg gezond blijven om van deze doorbraken te profiteren", luidt het credo van zijn vitaminewinkel. Vol vertrouwen kijkt een gebronsde Kurzweil op de website van de winkel potentiële klanten aan. Wie waagt het een erkend genie niet te geloven?

Kurzweil begon al op veertienjarige leeftijd met uitvinden - hij won als tiener een prijs met een computerprogramma dat patronen in muzikale composities herkende en daarna composities in de stijl van bijvoorbeeld Mozart maakte. Het leverde hem een invitatie op van het Witte Huis. Ook verscheen hij ermee in het CBS-televisieprogramma I've Got a Secret.

Toekomstlab

Vierenzestig jaar is hij nu, de ouderdom begint hem langzaam in de nek te hijgen, wat Kurzweil zich van het lijf probeert te houden door naar verluidt een indrukwekkende hoeveelheid vitaminepreparaten te slikken. En zijn hersenen te laten kraken als vanouds.

In de loop der decennia ontplooide de in Queens, New York geboren uitvinder zich al op vele terreinen, van elektronische piano's en vitamines tot spraaktechnologie. Hij verhuisde naar de westkust, Californië, een biotoop waar hij zich beweegt in een elitewereld van technologieontwikkelaars en durfondernemers.

Daarmee zet hij onder meer projecten op als de in 2008 begonnen Singularity University, die goede banden heeft met het naar nieuwe werkterreinen speurende Amerikaanse ruimtevaartprogramma NASA. Kurzweils toekomstunief heeft onderdak gekregen bij het NASA Research Park in Silicon Valley, bij de baai van San Francisco. De missie: wetenschappers, ondernemers en bestuurders bij elkaar brengen, de 'nieuwe leiders' die de technieken moeten gaan sturen die 'onze toekomst ingrijpend zullen veranderen'.

Kunstmatige intelligentie, het specialisme waarvoor Google hem heeft ingehuurd, is daar een vitaal onderdeel van. Kurzweil schreef er een boek over, How to Create a Mind, waarin hij voorspelt dat het binnen enkele tientallen jaren mogelijk wordt het menselijk brein per computer te kopiëren, zelfs te passeren.

Maar dat is nog even dromen - bij Google zal hij zich eerst richten op het inspireren van de concernteams die belast zijn met zaken als verbetering van software voor vertaalprogramma's en spraakherkenning. Ongetwijfeld wil hij ook een rol spelen bij het speciale projectenteam, Google X, het toekomstlab dat zich bezig houdt met dingen als auto's die zichzelf kunnen besturen.

"We hopen mijn vijftig jaar van denken over denken te combineren met de reikwijdte van Google - van ontwerpen en programmeren tot communicatie, gebruikers en en hun gegevens - om werkelijk nuttige kunstmatige intelligentie te krijgen, die ons allemaal slimmer maakt", zegt hij er zelf over op zijn blog.

Wie een stapje in de denkwereld van Kurzweil zet komt op zijn site dan bevlogen essays tegen, zacht gezegd.

"Een analyse van de geschiedenis van de technologie toont dat technologische verandering exponentieel is, tegengesteld aan de gebruikelijke 'intuïtieve lineaire' visie. We zullen dus geen 100 jaar van verandering ervaren gedurende de 21ste eeuw - het zullen er eerder 20.000 zijn.

Binnen enkele tientallen jaren zal machine-intelligentie menselijke intelligentie overstijgen en leiden tot de singulariteit-technologische veranderingen die zo snel en allesomvattend zijn dat er sprake is van een breekpunt in de menselijke geschiedenis.

De gevolgen zullen onder andere inhouden; het samengaan van biologische en non-biologische intelligentie, onsterfelijke op software gebaseerde menselijke wezens en ultrahoge niveaus van intelligentie die in het universum zich verspreiden met de snelheid van het licht.

Het lijkt misschien wel heel moeilijk maar we praten hier over bovenintelligente technologieën en wezens. Als er manieren zijn om in andere delen van het universum te geraken via shortcuts zoals wormgaten, dan zullen ze er gebruik van maken en zal informatie zich sneller verspreiden.

Als de snelheid van het licht geen probleem vormt, ik wijs erop dat dit op dit moment een speculatie blijft, dan zullen we binnen de 300 jaar het hele universum verzadigen met intelligentie en het gehele universum zou dan ontwaken tot een extreme mate van intelligentie en totaal manipuleerbaar."

Bent u daar nog?

Kurzweil koestert een extreme variant van het oeroude geloof in de heilzame werking van betere technieken. In deze 21ste eeuw zal het allemaal veel sneller gaan, zo is zijn voorspelling, want de rekenkracht van computers en nanotechnieken - piepkleine machines die bijvoorbeeld in het lichaam kunnen worden ingebracht om het te onderhouden - zullen ongekend kunnen groeien.

Dat zal uiteindelijk dus leiden tot 'onsterfelijke op software gebaseerde menselijke wezens', aldus de toekomstprofessor van Google. Het is een verre blik die vele vragen oproept. Hoe is het dan bijvoorbeeld met de menselijke privacy geregeld? En hoe te voorkomen dat autoritaire regimes hun onderdanen in pakweg 2184 graag zullen willen aansturen via De Server? Wat moet een mens trouwens op Mars?

"Kurzweil is bepaald geen alledaagse aanwinst voor Google", schrijft een van Amerika's grootste computerbladen over zijn benoeming.

Ray Kurzweil is gewend aan scepsis. Graag verwijst hij naar het recente verleden om te tonen dat hij niet van lotje getikt is.

"In 1999 zei ik dat we over een jaar of tien technieken zouden zien als auto's die zichzelf besturen en mobiele telefoons die je vragen kunnen beantwoorden. Toen kreeg ik kritiek dat het onwaarschijnlijke voorspellingen waren", schrijft hij op zijn blog. "Kijk eens waar we nu al zijn. Google is met die auto's bezig, mobieltjes worden steeds slimmer. We zitten echt op een opmerkelijk traject van versnelde innovatie."

'Gek genie+een berg geld'

Reacties? Op de thuisblog zijn ze vooral positief. "WhoooooHoooooooo... Zet 'm op Ray, zet m op", schrijft GatorAllin: "Een gek genie +een berg geld=gekke coole dingen die op de markt komen - ik ben dol op zo'n combinatie - pak de toekomst bij de lurven en zorg ervoor dat wij die vastzitten in het heden er wat mee opschieten."

Carmel Toussaint is wat zuiniger: "Ik feliciteer beide partijen en ik hoop dat deze symbiotische relatie de democratisering zal bevorderen van de goede kanten van opkomende technologische producten."

Dr. Pratt vindt de kersverse Googledirecteur veeleer arrogant, met zijn claims dat machines slimmer zullen worden dan mensen. "Menselijke intelligentie draait om begrip en betekenis. Een aap mag meer kort geheugen hebben dan een mens, maar van Shakespeare of Bertrand Russell zal zo'n dier nooit iets begrijpen. En een machine al helemaal niet."

Kieran Griffith meldt dat hij Kurzweils ambitie om onsterfelijk te worden in ieder geval helemaal begrijpt: "Ik ben zelf een zeer spiritueel mens, ik geloof in het idee dat er leven is na de dood en dat mensen een ziel hebben. Maar de drijvende kracht achter mijn wens om onsterfelijk te worden is toch dat ik in een kort leven niet alle dingen kan doen die ik zou willen doen - om nog maar niet te spreken van alles waarvan ik nu nog geen besef heb."

Onsterfelijk worden is een veel beter idee dan reïncarnatie of gaan hemelen, aldus deze Kurzweilfan. "Want dan moet je weer opnieuw beginnen. En in het hemelse paradijs mag je alleen wat zorgeloos rondstappen."

"Ik wil bergen beklimmen op de maan en andere planeten, verre sterrenstelsels bezoeken, de wereld zien zoals die geworden is in het jaar 3000, geen film missen die de moeite waard is. Ik wil een familie stichten en niet alleen mijn kinderen en kleinkinderen zien opgroeien, maar ook mijn achterkleinkinderen, mijn achter-achterkleinkinderen en zo almaar verder. Hoe langer je leeft, hoe meer daarvan kan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234