Woensdag 05/08/2020

Genie aan de rand van de afgrond

Wat is dat geluid toch? Zijn dat de rouwgerande nagels van hebberige vingers die u hoort schrapen langs de bodem van de Bowie-kluizen? Allerminst. Het zijn onze schrille vreugdekreetjes, bij de ontdekkingstocht die deze box met twaalf cd's biedt.

Sinds David Bowie zichzelf onsterfelijk maakte door zijn eigen grafschrift te pennen met Blackstar, verschijnt om de haverklap 'nieuw'werk van de legendarische Brit. Zo'n verschil met de sixties en seventies is dit evenwel ook weer niet. Tussen 1969 en 1980 bracht Bowie niet minder dan dertien goede tot superieure platen uit. Alleen al in de drie jaren die Who Can I Be Now? beslaat, zagen net zoveel mijlpalen het daglicht: Diamond Dogs, Young Americans en Station to Station.

Nooit eerder uitgebrachte songs, b-sides, eerste versies, alternatieve mixes en live-opnames uit die 'Amerikaanse periode' vinden nu hun weg naar deze box. In die tijd veranderde de glamrock-alien Ziggy Stardust geleidelijk aan in de door coke en cabaret gestuurde humanoïde Thin White Duke: een arische en amorele aristocraat die gespeend van gevoelens door het leven banjerde, op een streng dieet van Boliviaans marspoeder.

Niet prettig

In de aanloop naar die metamorfose zag Bowie nog een kans schoon om zich onder te dompelen in funk en soul. "We waren niet jong, getalenteerd en zwart", staat in de hoesnota te lezen over de samenwerking tussen Bowie en producer Tony Visconti, "but we sure as hell wanted to make a killer soul album." De twijfel die daarmee gepaard ging, vond zijn weg naar The Gouster, de gewichtigste schijf in deze box. Die plaat werd de afgelopen maanden aangekondigd als een verloren gewaand pareltje. Dat is redelijk overdreven. Zo zullen de onverbeterlijke bowiefielen zich een buil vallen aan het feit dat 'I Am a Laser' (herwerkt tot 'Scream like a Baby' op Scary Monsters) of 'Shilling the Rubes' niet eens op deze plaat te vinden zijn, hoewel die opgenomen werden tijdens de Gouster-sessies.

Het is waarheidsgetrouwer om te stellen dat The Gouster de nooit afgewerkte blauwdruk van Young Americans vormt. Met dit verschil dat Bowie je op Young Americans zelfzeker, haast spottend aankijkt, terwijl de 27-jarige ster aarzelend en angstig oogt op de hoes van The Gouster, opgekruld onder krantenpapier. Net zo twijfelmoedig klinkt het grandioze 'It's Gonna Be Me', dat weliswaar pocherig van wal steekt maar daarna delft in de donkerste gedachten.

"Please help me", hoor je David Bowie dan weer smeken in de titelsong van deze verzamelaar. Die noodkreet geeft weer hoe hij zich voelde in het midden van de seventies. The Gouster voelt aan alsof je door het sleutelgat loert naar een levende legende die het zelf even niet meer weet. De zanger klinkt alsof hij op de rand van een zenuwinzinking balanceert. Prettig is anders, maar intens is het zeker.

De andere schijfjes ademen gelukkig meer hedonisme uit, zeker die met de liveconcerten: voor de verstokte bowiefiel voegt dit misschien weinig tot nieuws toe, maar voor wie de ster pas in zijn latere fase ontdekte, is dit alvast een wonderlijke manier om het genie van Bowie te verkennen. Zelfs al is het er een die in een diepe identiteitscrisis verkeert.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234