Woensdag 24/07/2019

Gena Rowlands actrice, 80 jaar

Na de dood van haar man, regisseur John Cassavetes, in 1989 acteerde Gena Rowlands twee jaar niet. Iets in haar was mee gestorven. Dat zegt veel over hoe sterk de band tussen het koppel van de onafhankelijke film was. Ze ontmoetten elkaar op school en Cassavetes werd hals over kop verliefd.

Als studente was Rowlands zo onder de indruk van Marlene Dietrich in Der blaue Engel dat ze een aantal van haar maniertjes overnam. Ze was gefascineerd door Dietrichs mix van vrouwelijke, seksuele aantrekkingskracht en haar bijna mannelijke hardheid en trots. Ook Rowlands straalt tegelijkertijd kracht en kwetsbaarheid uit. Die dualiteit zit ook in alle personages die ze vertolkte in de films van haar man. In Faces (1968) speelt Rowlands Jeannie, een callgirl die speels, open en oprecht is maar daardoor ook erg broos. In Opening Night (1977) vertolkt ze de gevierde actrice Myrtle Gordon, die te trots is om toe te geven dat ze ouder wordt.

De jonge Rowlands was fier en ambitieus. Zo ambitieus dat ze Cassavetes op een afstand hield. Ze was vastbesloten een professionele actrice te worden en zou zich niet laten afleiden door romantiek. Pas jaren later werden ze een koppel en amper vier maanden nadien, op 19 maart 1954, trouwden ze. Ze beloofden om ruzie te blijven maken, om elkaar niet te sparen en altijd te zeggen wat ze voelden. Alleen zo kon een huwelijk volgens hen standhouden. Wat Rowlands en Cassavetes bond, was hun liefde voor echtheid: voor echte communicatie en echte emoties, zowel in het leven als in films.

Cassavetes wilde in zijn films mensen tonen zoals ze zijn, met hun vreemde hersenkronkels, kleine kantjes en oprechte gevoelens. Geen gepolijste Hollywoodromantiek, maar de rauwe werkelijkheid. Hij was ontevreden met de manier waarop vrouwen afgebeeld werden op het scherm: “Ze zijn altijd concubine en de enige vraag is wanneer, waar en met wie ze naar bed gaan. Dat heeft niets te maken met de dromen van vrouwen, met hun gekke kantje, met hun verwondering.”

Inspiratie voor zijn vrouwbeeld haalde hij onder andere bij zijn echtgenote. Soms klaagde Rowlands er wel eens over dat ze niets kon zeggen zonder dat hij het noteerde als materiaal voor een scenario. Voor ze trouwden, zei ze bijvoorbeeld tegen hem: “Ik heb een moedercomplex. Je moet altijd lief zijn voor haar.” Dat zegt Rowlands’ personage Minnie ook tegen Moskowitz wanneer hij haar ten huwelijk vraagt in Minnie and Moskowitz (1971).

Rowlands inspireerde Cassavetes. Maar ook emotioneel ging ze voor hem tot het uiterste. Ze speelde uitputtende rollen. Soms kon ze zich zo verliezen in haar vertolking dat ze er niet uit stapte tussen de takes. Het personage waarmee Rowlands het vaakst vereenzelvigd wordt, is dat van Mabel Longhetti in A Woman under the Influence (1974). De film vertelt het verhaal van twee mensen die niet zonder, maar ook heel moeilijk met elkaar kunnen leven. Nick houdt zielsveel van Mabel, maar schaamt zich voor haar gedrag. Zij is extravert en fragiel, hij afstandelijk en hard. Rowlands zet een ongelooflijk sterk vrouwenportret neer dat haar nog lang zou achtervolgen: na de release van de film vielen vrouwen haar huilend in de armen om haar te bedanken dat ze hén had vertolkt.

Niet alleen was ze Cassavetes’ muze, ze steunde hem ook financieel. Cassavetes, die altijd geprezen wordt om zijn grote onafhankelijkheid, maakte zijn films bijna allemaal zonder inmenging van buitenaf, maar om dat te kunnen doen, moest hij die zelf financieren. Dat had hij nooit gekund zonder zijn vrouw. Geen geld voor sets? Rowlands laat haar huis transformeren tot opnamestudio en montageruimte. Toen Cassavetes aan Faces zou beginnen en aan Rowlands vroeg of ze bereid was om de komende jaren te leven zonder luxe zodat ze al hun geld in de film konden investeren, zei ze: “Ja, maar ik wil wel mijn haar laten verzorgen. Daar sta ik op!” Dat typeert Rowlands, die zich voor honderd procent wil geven, maar toch haar afspraak met de kapper niet wil missen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden