Maandag 27/09/2021

'Gemiste kans voor paleis'

Een vorst die het volk rechtstaand toespreekt. Het is eens iets anders, maar de grote vernieuwingsoperatie is het niet, meent koningskenner Brigitte Balfoort.

"Als je de speech van de Britse Queen ziet, heeft het Belgische vorstenhuis nog een lange weg te gaan." Aan het woord is journaliste Brigitte Balfoort, co-auteur van Koning Filip - De biografie'. Balfoort fronste even de wenkbrauwen bij het zien van de kerstspeech van de nieuwe vorst. Korter, eenvoudiger, neutraler: de vorst pakte uit met een iets modernere stijl. Maar echt vlot ging het volgens Balfoort niet.

Vanwaar die nieuwe aanpak?

Brigitte Balfoort: "Koning Filip bouwt houdt de toon aan die hij heeft gezet met zijn troonsbestijging. Hij wil benadrukken dat hij er zin in heeft en dat hij zijn eigen accenten wil leggen. Koning Albert II kondigde zijn troonsafstand trouwens ook rechtstaand aan, maar tijdens zijn kerstrede zat hij altijd achter een bureau. Nu mag het allemaal wat dynamischer zijn."

Met de komst van koning Filip waait er een nieuwe wind door het paleis?

"Een grote ommezwaai is het niet. Qua dynamiek moet Filip bijvoorbeeld nog altijd de duimen leggen voor de Britse Queen, een besje van 87 jaar. Haar speech is altijd een belangrijk tv-moment. Elk jaar verzint ze iets nieuws. Dan worden er bijvoorbeeld filmfragmenten van haar kinderen onder de speech gemonteerd. Of ze neemt de afstandsbediening om de televisie aan te zetten. Als je dat ziet, heeft het Belgische vorstenhuis nog een lange weg te gaan."

Stel: u wordt benoemd tot adviseur van de koning. Hoe zou u die speech aanpakken?

"Ik zou de uitzending meer regisseren. Waarom niet door Felix Van Groeningen? (lacht) Het paleis heeft sowieso een belangrijke kans gemist door de koningin niet te betrekken bij de speech. Bij de troonsbestijging kreeg je de indruk dat ze alles met z'n tweeën zouden doen. Nu is het toch weer alleen de koning. Dat is niet meer van deze tijd.

"Toen Paola koningin werd, dook ze ook op tijdens de kerstspeech. Al bleek dat uiteindelijk een slechte strategie, want ze kreeg toen veel kritiek voor haar gebrekkige taalkennis. Dat gevaar loopt koningin Mathilde niet echt."

Inhoudelijk liet koning Filip geen politieke uitspraken noteren, in tegenstelling tot zijn vader vorig jaar. Op geen enkel moment verwees hij zijn voorganger. Een strategische keuze?

"Niet echt. De kerstrede is nooit een moment van grote statements. Gewoonlijk blijft het bij een wens tot wereldvrede en samenhorigheid. Vanuit dat opzicht was deze kerstspeech vrij traditioneel. Filip sprak over de Nobelprijs Fysica, B-Fast, de crisis. Aangezien het zijn eerste speech was, was hij natuurlijk extra voorzichtig. Logisch, want hij heeft nog niet het morele gezag van zijn vader. "

Sommige Franstalige kranten kregen de inhoud van de kerstrede op voorhand te pakken. Zo dreigt de koning toch nog een politiek relletje te veroorzaken.

"Misschien, maar het toont wel aan dat de nieuwe entourage van de koning mee is met de werking van de media. Ze beseft dat kranten tijd nodig hebben om in te spelen op de toespraak. Het paleis denkt steeds beter na over haar communicatie. Het is geen toeval dat de koning voor het eerst ook een kerstgroet in het Duits heeft uitgesproken. Het is een charmeoffensief naar de Duitstalige Belgen. De koning heeft al meermaals gezegd dat hij de koning van alle deelstaten wil zijn."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234