Dinsdag 18/06/2019

Verenigd Koninkrijk

Gemeenteraadsverkiezingen? De Engelsen hebben het gehad

Beeld AFP

De Engelsen mogen naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar velen blijven vandaag veel liever thuis. Brexit, May, Europa - ze zijn er klaar mee. Theresa Mays Conservatieven dreigen het grootste pak slaag te krijgen.

Het valt niet mee om, op een zonnige voorjaarsmiddag, een gesprek over politiek aan te knopen in de winkelstraat van Winchester. “Ik heb het met ze gehad!”, zegt een vrouw die voor een etalage zonnebrillen staat te passen, “met iedereen.” Een bouwvakker die een rookpauze heeft ingelast, is evenmin enthousiast. “Don’t get me started!”, zegt hij. En zodra hij het accent van de vragensteller heeft herkend, wil hij liever over Ajax praten. Wat hij donderdag ook gaat doen, stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen zit er niet in.

De ‘council elections’ komen op het slechtst denkbare moment, precies nu veel Engelsen genoeg hebben van politiek in het algemeen en brexit in het bijzonder. Peilingen leren dat de Conservatieve regeringspartij van premier May de rekening gepresenteerd krijgt voor het vormeloze brexitproces. De oranje ‘Winning Here’-bordjes van de Liberaal-democraten, die in sommige voortuinen onder de kersenbloesems staan, zijn wat misleidend. Het zijn niet zozeer de Lib Dems die in Winchester winnen, maar de Conservatieven die hier verliezen.

“Het is wat oneerlijk”, zegt Stephen Todd, terwijl hij voor de Victoriaanse bibliotheek het slot van zijn fiets haalt en clips aan zijn broekspijpen klemt, “ik ben een Liberaal-democraat en ik moet toegeven dat de Conservatieven de stad goed besturen, maar de bestuurders zullen lijden onder de brexitabsurditeiten. Het gaat niet eens om de beslissing dat we uit de EU gaan, die is genomen. De manier waarop is beschamend. Dat gemeenteraadsverkiezingen over plaatselijke zaken te gaan,  geldt alleen op papier. Iedereen heeft brexit in het achterhoofd.”

Pak slaag

Het pak slaag dreigt niet alleen in de Zuid-Engelse kathedraalstad Winchester. Op de ene plek zullen de Conservatieven stemmen verliezen aan Labour, op een andere aan Ukip. De Brexit Party van Nigel Farage doet niet mee en richt zich liever op de Europese verkiezingen, later deze maand. In sommige plaatsen, zoals Stockton-on-Tees, is zo weinig animo dat er een tekort aan kandidaten is om zetels in de parochieraden op te vullen. Omdat er vooral gestemd wordt in de provincie, zal verlies extra hard aankomen voor de Tories.

“Van de vijf verkiezingen waaraan ik tot nu toe meegedaan heb, is dit veruit de moeilijkste”, zegt John Fuller, de Conservatieve leider van de raad in South-Norfolk, handelaar in kunstmest en voorzitter van de Council Network, een samenwerkingsverband tussen Engelse gemeenten. “Je ontmoet veel afkeer als je ergens aan de deur klopt en telkens moet uitleggen dat de huis-, tuin- en keukenbeslissingen die gemeenten nemen veel meer invloed op het dagelijkse leven. Gaten in wegen, lage plaatselijke belastingen, ouderenzorg. Vergeet Westminster, is mijn boodschap.”

Hij kreeg bijval van Boris Johnson, die de Conservatieve kiezers in zijn Daily Telegraph vroeg om hun frustratie over brexit niet bot te vieren op “hardwerkende Conservatieve raadsleden”. “Ik heb aangebeld, honden geaaid, blauweregens bewonderd, samosa’s verorberd – en in ruil daarvoor soms nogal eerlijke opinies gekregen over de staat van onze politiek”, zo vatte Johnson zijn ervaringen tijdens de verkiezingscampagne samen. Het inzetten van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken is mogelijk niet de beste manier om de aandacht van brexit af te leiden.

Ferme beslissingen

Een flinke nederlaag van de Conservatieven zal de positie van May zo mogelijk nog verder verzwakken. In 2017 wekte ze woede bij Conservatieve Lagerhuisleden die hun zetel hadden verloren tijdens ‘haar’ verkiezingen. Deze keer zal de afkeer spelen bij raadsleden. “Het probleem van May is dat ze iedereen te vriend probeert te houden”, zegt de gepensioneerde accountant Ray Bowsman, die bij de kathedraal van Winchester even stilstaat bij het graf van een oudoom, bisschop Woods, “er is iemand nodig die ferme beslissingen neemt. Onze premier kan dat niet, vandaar die chaos.”

Ook bij Bowsman overschaduwt de landelijke politiek de plaatselijke. “Maar de schuld ligt niet alleen bij May”, wil hij wel kwijt, “De Europese leiders doen me denken aan Pontius Pilatus, die wassen hun handen in onschuld. Maar die kunnen we nu eenmaal niet wegstemmen.” Een signaal afgeven, dat geldt voor beide kanten van het Brexitdebat. In The Times schreef de Europagezinde commentator Matthew Parris dat een nederlaag heilzaam kan werken voor de Tories, “al is het misschien niet genoeg om de partij tot zinnen te brengen”.

Premier May zelf laat zich niet zien in de buurt van de campagnevoerende raadsleden en activisten. Ze is druk met onderhandelen met Labour en zou tijdens een van de sessies haar hoofd moedeloos op de tafel hebben laten zakken. Voor een keer had ze het gemoed van de natie feilloos te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden