Dinsdag 31/03/2020

Energie

Gemeenten besparen op energie, maar burgers klagen over onveiligheid

De Kortrijkse wijk Pius X bij nacht.Beeld Henk Deleu

De meest verlichte regio van Europa dreigt zijn koppositie te verliezen: almaar meer Vlaamse steden en gemeenten doven ’s nachts hun straatlampen. Vooral in West- en Oost-Vlaanderen gaat het hard. Al leidt dat bij burgers soms tot bezorgdheid over nachtelijke criminaliteit.

Paniek in Kortrijk. De stad dooft sinds september de openbare verlichting in enkele buurten en bewoners klagen dat ze bang zijn. Van 11 uur ’s avonds tot 5 uur ’s morgens brandt er in grote delen van de wijk Pius X geen lantaarn meer. Gedekt door de duisternis hebben drugsdealers het Rubensplein overgenomen, beweren omwonenden in de lokale pers.

Wanneer het tien uur nadert, verlaten Halit (36) en Huriya (38) hun woning om te gaan joggen. Ze dragen allebei een fluohesje. “Om gezien te worden, ja. Voor wanneer de lichten uitgaan”, zegt Halit. “We letten er nu op dat we op tijd vertrekken.”

Heuvelland

“Ik zou graag hebben dat er iets meer licht is. Ik ben anders bang dat er zich iemand verstopt”, zegt Huriya. Haar man lacht: “Ik ben bij u, hé! Maar één lamp die aanblijft, dat zou wel een veiliger gevoel geven. Ik ga toch een lichtje ophangen met een sensor.”

Het stadsbestuur zegt naar de klachten te luisteren en aan een oplossing te werken. “We onderzoeken met netbeheerder Eandis hoe we kunnen bijsturen”, zegt schepen van Leefmilieu Bert Herrewyn (sp.a). “We denken eraan om de lampen pas te doven vanaf middernacht en ze in het weekend en op kruispunten altijd te laten branden.”

Het landelijke Heuvelland was in 2014 een van de eerste gemeenten om de openbare verlichting radicaal uit te schakelen, zegt Margo Swerts van de West-Vlaamse Intercommunale (WVI). In West-Vlaanderen zijn de gemeenten die nog géén plannen hebben om hun lampen te doven of te dimmen, ondertussen in de minderheid.

De rest van Vlaanderen volgt, zegt netbeheerder Eandis, dat actief is in 80 procent van de Vlaamse gemeenten. “Al 127 gemeenten zijn bezig met dimmen”, meldt woordvoerder Simon Van Wymeersch. “Gemeenten gaan bewuster om met openbare verlichting en bekijken waar ze straatlampen kunnen doven of dimmen.”

Gezamenlijke plannen

Nieuw is dat naburige gemeenten daarvoor beginnen samen te werken. In juni werkten acht West-Vlaamse gemeenten een gezamenlijk plan uit voor hun straatverlichting. Iets gelijkaardigs gebeurde in het Oost-Vlaamse Meetjesland, waar twaalf steden en gemeenten in december hun regioplan presenteerden.

“Daarnaast kiezen we bij nieuwe verkavelingen of de heraanleg van wegen standaard voor led-verlichting”, zegt Van Wymeersch. “Dat is zuiniger en beter voor het milieu. Maar doordat zulke investeringen duur zijn, vervangen gemeenten al hun lichtpunten niet in één keer.”

Met digitale technologie zullen gemeentebesturen hun openbare verlichting veel beter kunnen regelen. In die richting denkt ook Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open Vld): “In sommige straten waar ’s avonds minder mensen komen, kunnen we bijvoorbeeld systemen gebruiken waarbij de verlichting alleen aanspringt als er iemand langskomt.”

Op het Kortrijkse Rubensplein is het al na tienen wanneer een vrouw uit de wagen van een vriend stapt. De lantaarns branden nog, maar toch schrikt ze zich een bult wanneer ze ons ziet. “Ik zou liever hebben dat ze de lichten aanlaten. Ik vind nauwelijks het sleutelgat van mijn deur en zoals je ziet, ben ik nogal verschietachtig”, bibbert Justine (30), die in een café werkt en dikwijls laat thuis komt. Ze wijst naar de speeltuin op het plein. “Er staan daar ’s avonds drie of vier keer per week jonge gasten. Ik weet wel niet of ze dealen."

Een komen en gaan

Serge (62) en Christine (62), die hun hond Fico uitlaten vóór de lampen doven, weten het wel. “Het jongste jaar is het hier ’s nachts een komen en gaan van auto’s. Wat zou het anders zijn dan dealen?”, bromt Serge. “Niet dat dat per se stoort, maar we merken het wel. En ’s morgens ligt het vol afval.”

“De meldingen van drugsdealen gaan we serieus onderzoeken”, belooft schepen Bert Herrewyn. “We zien wel dat het aantal inbraken net afneemt in wijken waar de lichten gedoofd worden, een fenomeen dat ook voorkomt in andere gemeentes die hun straatverlichting doven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234