Maandag 06/07/2020

Gezondheid

Gemeente Balegem voert actie tegen asbeststort: ‘Geen asbest in ons nest’

Leden van de actiegroep 'Geen asbest in ons nest' uit Balegem.Beeld Thomas Nolf

In de Oost-Vlaamse gemeente Balegem probeert een groep bewoners met man en macht een nieuw asbeststort tegen te houden. Morgen overhandigt de actiegroep meer dan 4.000 bezwaarschriften aan de burgemeester. Hoe schadelijk is zo’n stort in de achtertuin?

“Vanuit onze tuin kijken we uit op die site, in een straal van een kilometer liggen schooltjes”. Een hoogst onaangename gedachte voor Jasmien Caemaert, een van de actievoerders van vzw Ons Nest. 

Op de historische zandsteengroeve in Balegem, bij Oosterzele, wil de West-Vlaamse bouwgigant Verhelst een asbeststort maken. De vergunningsaanvraag werd ingediend door dochteronderneming Balegro, die de groeve exploiteert en het ontgonnen gebied wil opvullen met cementgebonden asbest. 

Sinds de bekendmaking van het plan, exact een jaar geleden, voeren buurtbewoners vurig actie om de aanleg van het stort te verhinderen. Volgens hen is het onvermijdelijk dat bij het transporteren en bergen van het bouwafval kankerverwekkende asbestvezels zullen vrijkomen. Om hun actie kracht bij te zetten, maken vijftig kinderen in witte overall en met mondmaskertjes op morgen de bezwaren over aan de burgemeester van Oosterzele. “Een symbolisch beeld, we willen dat onze actiegroep een gezicht krijgt”, vertelt Caemaert. De kinderen komen uit de honderd gezinnen die in een straal van vijfhonderd meter rond de zandsteengroeve wonen, de zogenaamde risicozone. Ook de drie kinderen van Caemaert stappen naar het gemeentehuis.

De argumenten van de actiegroep ‘Geen asbest in ons nest’ zijn duidelijk. Caemaert: “Er is absoluut geen nood aan een extra asbeststort. Er zijn er momenteel vijf verspreid over de Vlaamse provincies en daar is volgens afvalstoffenmaatschappij OVAM voor de komende zestien jaar nog genoeg capaciteit.”

Beeld Didier Verbaere

Ook het gegeven dat de bouwgroep Verhelst, die niet bereikbaar was voor een reactie, zelf eigenaar is van Balegro ziet de actiegroep als problematisch. “Op die manier is het een gesloten cirkel. Wie zal dan de veilige berging controleren? Zodra de vergunning is toegekend, is niet langer OVAM maar de afdeling Handhaving hiervoor bevoegd. Zij zijn beperkt in middelen en kunnen slechts steekproefgewijs controles uitvoeren”, zegt Gert De Rouck, de echtgenoot van Caemaert.

De actiegroep wordt geruggensteund door buurgemeenten Sint-Lievens-Houtem en Zottegem, die vorige week al bezwaar aantekenden. Ook het schepencollege van Oosterzele, belast met het openbaar onderzoek, zal een negatief advies geven aan de provinciale deputatie, die de uiteindelijke beslissing neemt. Schepen van Ruimtelijke Ordening en Omgevingsvergunningen Els De Turck: “We zijn samen met een deskundige het dossier nog volop aan het doornemen en cijfers aan het nakijken, om ons advies deftig te argumenteren. ”

Mineraal uit de grond

Hoe schadelijk is zo’n asbeststort voor de gezondheid van omwonenden? Professor Jan Van Meerbeeck, diensthoofd longziekten in het UZA, verduidelijkt: “Eens asbest terug in de grond zit en dat stort is deftig afgesloten, is er in principe geen probleem. Het is een mineraal dat sowieso uit de aarde komt. Maar de afbraak, het transport en de berging moeten natuurlijk volgens de strikte voorschriften gebeuren, zodat er geen asbestvezels vrijkomen. Die vezels zijn relatief groot en slaan snel neer, maar ze zijn wel afhankelijk van de wind. Het inademen ervan kan tussen de twintig en veertig jaar later kwaadaardige aandoeningen veroorzaken, zoals ongeneeslijke longvlieskanker. Die lange incubatieperiode maakt het soms moeilijk te achterhalen of dat door een nabijgelegen stort of door primaire blootstelling komt.

“België telt jaarlijks gemiddeld driehonderd gevallen van longvlieskanker, negen op de tien van de mannelijke patiënten kunnen we terugvoeren naar de professionele blootstelling aan asbest. Bij de vrouwen ligt dat percentage iets lager. Men neemt aan dat de piek bereikt is, maar de dalende poot van de curve zal nog tientallen jaren duren.”

De actiegroep geeft aan in beroep te zullen gaan indien de vergunning wordt goedgekeurd. “Dit gaat niet enkel over onze achtertuin, zo’n stort moet in niemands achtertuin komen. We zien het groter”, klinkt het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234