Donderdag 18/08/2022

Gemarchandeer over topjobs kan beginnen

Headhunters hebben de regering lijstjes voorgelegd met kandidaten voor de openstaande CEO-posten bij vijf overheidsbedrijven. De kibbelende spoorbazen blijken favoriet om zichzelf op te volgen, over de andere staatsbedrijven moet een politiek akkoord bereikt worden. De politiek geïnspireerde postjesdans kan beginnen.

De regering heeft een lijst met 25 kandidaat-CEO's voor de staatsbedrijven op tafel liggen. Grootste verrassing is de shortlist bij het spoor. Daarop prijken de namen van de huidige CEO's Lallemand, Haek en Descheemaecker. Volgens headhunter Egon Zehnder zijn zij het geschiktst om zichzelf op te volgen.

Headhunters hebben gisteren aan de regering vijf lijstjes voorgelegd. Daarop staan telkens vijf namen van personen die een overheidsbedrijf willen leiden. De kandidaten strijden onderling voor vijf openstaande CEO-posities: bij de spoorwegen (NMBS en Infrabel), de Nationale Loterij, de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM) en Belgocontrol.

Door headhunters in te huren, wil de regering-Di Rupo de benoemingscarrousel aan de top van de overheidsbedrijven objectiveren. Dat was althans de bedoeling. "Wie gelooft dat de keuze zonder politieke invloed zal gemaakt worden, is meer dan naïef", zegt een regeringsbron. "Alle CEO's zullen een politieke kleur hebben - of minstens een duwtje hebben gekregen van een of meerdere partijen. Maar dat betekent niet dat ze minder bekwaam zijn dan anderen. Het is logisch is dat de regeringspartijen hun zegje doen in de beslissingsprocedure."

Op de shortlist van het spoor prijken drie opmerkelijke namen: Jannie Haek (sp.a), Luc Lallemand (PS) en Marc Descheemaecker (Open Vld-signatuur). Dat trio staat al acht jaar aan de top van het Belgische spoor.

Machtsspelletjes

Met wisselend succes, want verzuurde relaties, machtsspelletjes en politieke afrekeningen blokkeren al jaren hun samenwerking. Of het nu gaat om de dalende stiptheid of de verantwoordelijkheid voor de Fyra: de drie spoorbazen laten geen kans onbenut om elkaar de zwartepiet toe te schuiven.

Dat het kibbelende drietal volgens de Amerikaanse headhunter Egon Zehnder ook de meest uitgelezen kandidaten zijn om zichzelf op te volgen, is op zijn minst opmerkelijk. Op 1 januari 2014 krijgt het spoor een doorstart met een nieuwe structuur en twee nieuwe CEO's. Bedoeling is het spoor weer in beweging te krijgen, nu de tevredenheid bij de reiziger tot een dieptepunt gedaald is. Als de ouwe getrouwen dan aanblijven, lijkt die doorstart een maat voor niets te zijn.

In de strijd om de macht over de NMBS krijgen Descheemaecker en Haek concurrentie van Jean-Claude Vandenbosch (ex-Belgacom), Michel Van den Broeck (LeasePlan) en een vrouw met een minder bekend profiel. Voor infrastructuurbeheerder Infrabel zijn de kandidaat-CEO's Luc Lallemand, Jean-Claude Vandenbosch, Laurent Vrijdaghs (Regie der Gebouwen), Theo Dilissen (Belgacom) en Steven De Tollenaere (Enfinity).

De volgende weken zal de regeringscoalitie een politiek akkoord moeten bereiken over de nieuwe CEO's.

Politiek evenwicht

Vandaag zijn er zes CEO's, van wie twee van Open Vld (Koen Van Loo en Ivan Pittevils), twee Franstalige socialisten (Jean-Claude Tintin en Luc Lallemand), en verder SP.A'er Jannie Haek en Marc Descheemaecker, van Open Vld-signatuur. "De Vlaamse christen-democraten zullen hun stempel op het spel willen drukken", legt een top-CD&V'er uit. "Dat is toch logisch." Dat zou via luchtverkeersleider Belgocontrol kunnen gebeuren, het overheidsbedrijf dat instaat voor de luchtverkeersleiding boven ons land. Op de shortlist van Belgocontrol zou onder anderen Johan Decuyper (CD&V) staan, de kabinetschef van staatssecretaris Hendrik Bogaert. Ook Jean-Claude Tintin, de huidige CEO, staat op de lijst.

Headhunter Juvaro Consulting zou ook NMBS-baas Descheemaecker hebben geselecteerd voor de Belgocontrol-shortlist. Dat is opmerkelijk, want dat zou Descheemaecker een mooie nooduitgang opleveren. Met het Fyrafiasco werd het hem erg heet onder de voeten.

Bij de FPIM heeft huidig CEO Koen Van Loo "een uitstekend trackrecord" volgens Egon Zehnder. De FPIM zal de volgende jaren een steeds belangrijkere rol mogen spelen, zeker nu een aantal banken in handen van de staat zijn.

Van Loo, een oud-kabinetschef van Didier Reynders toen die nog minister van Financiën was, leidt het financiële vehikel van de federale regering sinds 2006. Van Loo, die een Vlaamse liberale stempel draagt, krijgt het vertrouwen van de hele regering. "Hij werkt op een onafhankelijke manier, dat staat vast. Soms is hij gewoon te voorzichtig in zijn beslissingen", vertelt een Franstalige topsocialist.

Protocollair

Verder moet er nog een baas voor de Nationale Loterij worden benoemd. Momenteel staat Ivan Pittevils (Open Vld) daar aan het roer. De Nationale Loterij, de 'cash cow' van de regering, wordt beschouwd als een louter protocollaire functie. De positie geeft alleen toezicht op de honderden miljoenen euro's aan subsidies die de Loterij elk jaar kan uitdelen.

Ook bij de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) is het CEO-stoeltje vacant. Die benoeming verloopt echter niet via headhunters. Huidige baas Jean-Claude Servais (MR) is "in de race" om zichzelf op te volgen.

Overigens wachten de regering ook nog talloze benoemingen voor de raden van bestuur van overheidsbedrijven, van Belgacom tot Brussels Airport. Bij die benoemingen verbergt de regering zich niet achter 'onafhankelijke' headhuntersbureaus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234