Donderdag 15/04/2021

'Gelukkig kan ik alles van me af slaan'

Ze speelt al twaalf jaar bij Daan en heeft ook een eigen band. 'Drumster die zingt' Isolde Lasoen (34) gaat een drukke festivalzomer tegemoet. Maar tussendoor kan ze heel triest worden van een bezoekje aan de Carrefour.

Aan de telefoon had ik gevraagd of ze me het muzikale ritme van de golven eens wou beschrijven. Dat kon, maar nu even niet, ze zat nog in Japan. Optreden in Osaka. Een week later kwam ze ingetogen het overvolle terras van een restaurant aan de Knokse Zeedijk opgewandeld. Blik op oneindig, ogen die haar los voorafgingen. Isolde Lasoen schreed introvert langs de ta- feltjes, alsof ze haar eigen onzichtbaarheid wou creëren. Je verwacht het niet van een pop- en jazzcoryfee die evengoed een Milanese catwalk had kunnen lopen.

Later zal ze zeggen: "Ik vrees altijd dat de mensen mij zien als iemand die wil dat ze naar haar kijken. Dat is niet wat ik wil. Ik zing het liefst achter mijn drum- stel, niet in het volle licht van de frontvrouw. Opvallen is niet mijn levensdoel. Je zult mij ook niet met een hoed zien. Te excentriek. Ik wil eigenlijk alleen Isolde zijn. En mama van Elko.

"In maart heb ik een nummer geschreven over de Rode Duivels: Samba des diables. Old school: zang, blazers, strijkers. Het gaat over verleiden. Het nummer doet het goed op de radio. Mijn vriend Piet, die videoclips maakt, heeft me ook gefilmd. Heel close-up en suggestief, zoals verleiding is. Sexy maar esthetisch. Niet plat. Je ziet wel naakte delen van mijn lichaam in een schemer. Na eindeloos piekeren heb ik het toch maar op YouTube gezet. Maar nog altijd vraag ik me af of het wel verstandig was om mezelf op die manier de wereld in te gooien. Het naakt is van mij.

"Piet zegt soms: 'Doe eens een rokje aan, je hebt zulke mooie benen. Die heb ik misschien ook, maar dat rokje blijft veelal in de kast hangen. Ik ga het omkijken van de straat liever uit de weg."

Isolde Lasoen (34) is een gevierde festivaldame. Deze zomer speelt en zingt ze op een dertigtal festivals. Ze is al twaalf jaar drumster van Daan, heeft haar eigen band Isolde et Les Bens, waarmee ze nu de EP l'Inconnu heeft gemaakt, was zeer bewonderd in de jazzscene, zingt en drumt à la carte voor soundtracks en documentaires op radio en tv, heeft voor het eerst loopbaanonderbreking gevraagd als lesgever in de kunsthumaniora. Ze kennen haar in Japan, Duitsland, Frankrijk, Nederland. Dit jaar won ze de MIA voor beste muzikante. Woman for all seasons.

Toch knaagt onzekerheid. "Ik kan van mijn muziek leven, maar het blijft onwennig dat ik het lef had om het onderwijs voorlopig op te geven. Vorig jaar stond ik op veertig festivals, nu op dertig. Er zijn niet zoveel muzikanten die van hun muziek kunnen leven. Laatst heb ik thuis nieuwe ramen laten zetten, niet zonder dat ik me afvroeg: 'Kan dat wel?' Ik ben de kostwinner en wil mijn zoon van zes graag een andere jeugd geven dan die ik heb gekend. Soms droom ik dat er iemand is die mij ook eens onder zijn vleugels neemt en me verblijdt met een zorgeloze verre reis."

Fanfare

Op haar zesde marcheerde ze als trommelaar met de plaatselijke fanfare door de straten van Maldegem. De hele familie was lid, moeder, vader, broers. Van de fanfaretrommel naar het drumstel was dus een logische stap. Nog steeds kan ze ontroerd zijn door een dorpsfanfare. "Vooral het sociale engagement en de discipline van zo'n gezelschap bekoort me. Iedere zaterdag om 11 uur repeteren en iets drinken met mensen van alle leeftijden vind ik op zich al mooi. Samenzijn, vriendschap, respect. Er waren weinig ruzies, herinner ik me. Het mooist waren de grote evenementen, zoals Wapenstilstand. Je was al verstoord als iemand een verkeerde voet zette in de optocht. Ik genoot ook van de uniformpjes.

"Ik herinner me dat we bij het kerkhof en sourdine speelden. Dat kan op trommel en op drum, ja. Als drummer kun je alles van je af slaan, maar je kunt het slagwerk ook laten dromen. Teder drummen? Luister eens naar de brushes in jazznummers.

"Op mijn nieuwe plaat zing ik gevoelige liedjes. In zalen vooral covers van Franse chansons, jaren zestig. Françoise Hardy, Jane Birkin, Gainsbourg... Geleidelijk ben ik met solozang begonnen, eerst in duetjes met Raymond en Willy Willy en in de band van Daan. Later met mijn eigen band. Ik zie me nog altijd niet als een zangeres, eerder als een drumster die zingt. Je kunt jezelf begeleiden op een manier die niemand anders kan."

Drummers worden doorgaan gezien als werkvolk, zeg ik. Grote ogen: "Denk je nu aan sociale minachting? Aan grappen over het onderhemdje van de drummer? Alleen maar clichés. Ik durf best een rokje aan te doen om te drummen. Wel verzorgd, hé, met een short eronder. Als je vooraan staat kun je natuurlijk niet met je benen open gaan zitten. Achterin wel.

"Mannen zweten, ik niet. Iedereen is altijd verbaasd dat ik er na een sessie nog zo fris uitzie. Je moet je armen ontspannen, de spieren worden hard. Ik heb me nog nooit voorbij de uitputting geslagen. Soms is het alsof het door je heen vloeit, drummen."

Nare dromen

Ze drinkt koffie, geen glaasje champagne. Honger heeft ze ook niet. Isolde Lasoen is deze ochtend opgestaan met migraine. Daar heeft ze vaker last van. Vooral na nare dromen. Waar die dan over gaan? "Dat ik in een situatie helemaal alleen sta en dat niemand me begrijpt. En dat mijn vriend dan zegt: los het zelf op. Of nog: dat ik nog niet alle examens heb afgelegd. Een enkele keer over oorlog. Het zijn altijd frustratiedromen.

"Elko loopt over van liefde. Dat maakt hem kwetsbaar en daar droom ik soms ook over. Hij zal moeten leren van zich af te bijten. Kinderen kunnen wreed zijn voor elkaar."

Nu spreekt ze als ervaringsdeskundige: ze is niet onherstelbaar beschadigd, maar toch zwaar getekend door een ongelukkige jeugd. Niet dat ze haar ouders naar het leven stond - Isolde kan niet tegen negativisme, Niet bij anderen en niet bij zichzelf.

"Mijn vader was invalide en depressief. Zijn dood was eigenlijk een opluchting voor hemzelf en voor het gezin. Er was niets van een band tussen hem en mij. Ik was altijd aan het vechten om rond te komen voor mijn ouders, voor een normaal gezinsleven. We hadden thuis geen kabeltelevisie, merkkleding was onbereikbaar, we gingen niet op reis, niet eens naar een restaurant. Ik ging niet naar de kleuterschool omdat papa toch altijd thuis was. Mijn harde jeugd heeft me gevormd om zelfstandig te worden. Iedere euro die door mijn handen is gegaan, heb ik zelf verdiend.

"Ik ben als de dood dat mijn kind niet mee op schoolreis zou kunnen. Je hebt mensen die denken: op is op. Dat lukt mij niet. Als ik krap zit, durf ik zelfs geen cocktail te drinken. Ik kan nergens op terugvallen. Financieel ook niet op mijn vriend, die tourmanager is van Flip Kowlier. Hij had wel een gelukkige jeugd.

"Ik heb nooit met poppen gespeeld. Ik wist ook niet hoe ik mezelf moest kleden om mooi te zijn. De middelen waren er niet voor dure spullen. Ik was trouwens niet mooi, als kind. Droeg een bril en had een 'froe'. Ik hoorde er niet bij, werd geplaagd en uitgelachen, ook omdat ik bij de fanfare was. Elke dag ging ik met stress naar school, altijd vreesde ik het commentaar. Bang en gekwetst, was ik. Bang bijvoorbeeld dat ons huis zou afbranden."

"De gevolgen van kinderleed zijn onuitwisbaar. Ik onthoud heel goed. Alle penibele situaties kan ik me zo voor de geest halen. Ik sla alles op, ook als Piet me verbaal kwetst.

"Een waas van melancholie is er altijd. Niet de hele tijd aan de oppervlakte, het sluimert. Ik weet niet precies wat het is, ik denk: een gevoel van onbestemdheid. Niet dat ik er triestig bijloop, maar ergens ligt een nevel in mij. Ik kan er echter nog steeds niet de vinger op leggen. Een bezoekje aan de Carrefour: daar kan ik dus heel verdrietig van worden omdat het mij confronteert met de marginaliteit. Kermis? Ik kan er niet tegen. Het is iets in mijn hoofd. Antennes die zo gevoelig zijn dat ze flipperen, of zo.

"Wat ik zo mooi vond aan Japan was de totale afwezigheid van schrijnende toestanden. Aan de oppervlakte ligt alles proper in de plooi. Iedereen beleefd, geen verkeersagressie. Je kunt je laptop aan de overkant van de straat laten staan en drie uur later staat-ie er nog. Wij doen ons best niet om mooi en beleefd te zijn. Er zijn dagen dat je alleen lange gezichten in de auto's ziet voorbijkomen. Hebben we wel zoveel recht om zuur en ongelukkig te zijn?"

De bagger van internet: ze ziet het, maar leest het niet. "Natuur- lijk heb ik Facebook nodig als muzikant. Je kunt niet zonder, maar ik probeer het bij een informatieplatform te houden. Geen persoonlijke striptease. Soms lees ik dingen die me echt doen schrikken. Ik word boos als ik zie dat mensen misbruik maken van mijn vlag om meningen te verspreiden. Om misverstanden uit te buiten of vetes uit te vechten. Zelf ben ik bang voor plat commentaar. Ik ben maatschappelijk links, houd zelfs van links eten. Rare combinaties gebaseerd op experiment en creativiteit is toch links, niet? Ik ben geen voorvechtster en ook geen feministe. Het best voel ik me in mannelijk gezelschap. Ik vind mij toffer bij mannen en ben dan ook grappiger. Ik zie er misschien heel vrouwelijk uit, maar ik zeg altijd tegen mezelf: niet te girly doen, Isolde.

"Maar goed: Facebook en zo. Ik laat me op sociale media nooit uit over politiek. Op de dag van de laatste verkiezingen ben ik even van dat principe afgeweken. Ik had 's avonds een opname in de Ardennen. Terwijl de kiezers van de stembus kwamen, ging ik rijden. Het was een mooie dag. Op weg naar het zuiden werd de natuur steeds mooier, de mensen steeds vriendelijker. Tijdens de rit hoorde ik de eerste uitslagen op de radio. Ze stemden me somber. Die somberheid liet ik op Facebook doorschemeren. Achteraf schrok ik van de reacties, van de heftigheid en de soms gore commentaren. Ik kan namelijk niet tegen ongegronde meningen. In een verloren moment pieker ik weleens over de vrijheid van meningsuiting. Moet je alles kunnen zeggen, waar en wanneer en tegen iedereen? Ik ben te gevoelig om positie te kiezen bij gevoelige onderwerpen, en eigenlijk is dat wel jammer."

Afzondering

Isolde Lasoen heeft in meerdere bands gespeeld als allround muzikant. Ze bespeelt drums, vibrafoon, trompet, bugel, bassynth en percussie. Ze kan zingen met het fluweel van grote jazzvrouwen. Vanwaar toch die genade van instrumentele overvloed? Wat is het geheim achter haar talent? "Werken, dat is het geheim. De discipline van de afzondering ook. Het liefst luister ik in mijn eentje naar zware, bombastische muziek in een afgehuurde grote cinemazaal. En niet omdat ik de tristesse zoek. Ik zoek eenheid met klank en ritme in een decor dat mee transcendeert.

"Na twaalf jaar vind ik het nog steeds plezierig om in de band van Daan te spelen. Hij maakt goeie dingen, heeft altijd supermensen om zich heen. Ik zit vaak uren in de auto met de gitarist. Dan gaan de gesprekken niet alleen over muziek, maar ook over het leven. Dat is intense intimiteit.

"Daan kan me na al die jaren nog altijd verrassen op zijn menselijke en romantische flank. Het wordt nooit saai, er is altijd avontuur. Hij is geliefd bij de media, en ik mag altijd mijn ding doen. We stonden samen op Werchter, dat vergeet je nooit."

Bij de vraag wat voor haar de charme van die grote festivals is, komt er iets van swing in haar handen. Ze wordt bijna vrolijk.

"Ja, ik ben wel een festivalmadame, zoals jij dat nu noemt. Werchter, Pukkelpop... Als het aan mij ligt, speel ik daar ieder jaar. Er ontstaat een andere synergie als je speelt dan wanneer je daar zomaar wat rondloopt. Als het alleen om te kijken is, loop ik als een drenkeling op die wei rond. Backstage ken ik iedereen, kan ik praten, vlamt een thuisgevoel. Maar festivals vragen exclusiviteit en dat wordt met Daan moeilijk. Hij wil iedere dag spelen, staat liever op het podium dan dat hij thuis zit. Ik begrijp dat."

Met Isolde et Les Bens zal ze de komende tijd vooral in foyers en clubs optreden. Intiemer. Ik houd van de kleine ruimte, van zingen van zucht naar zucht, zegt ze. "Met dertig man voor mijn neus komen mijn bindteksten beter uit de verf." Haar stem heeft een mooi velours. Ze swingt, huilt, lacht, kan ook doodstil zijn.

Keel dichtgesnoerd

Ineens kruipt wederzijdse ontroering over tafel. Terug naar de fanfare. Ik vraag of ze ooit de film Brassed Off heeft gezien. Ik wou jou dezelfde vraag stellen, zegt ze hees. "Ik vereenzelvig me zelfs met het scenario en de acteurs. Ik vind er ook mijn miserabele jeugd en familie in terug."

De film gaat over de sluiting van de steenkoolmijn van Grimley tijdens de privatiseringswoede van Thatcher. De fanfare van het mijnwerkersstadje geeft niet op en wint uiteindelijk een prestigieuze prijs, terwijl de mijn allang dicht is. Het gevecht tegen wanhoop en naderende dood is een cinematografisch epos met Pete Postlethwaite in een magistrale hoofdrol. Zonder janken haal je het einde van de film niet. Ik zeg dat hij me doet denken aan de sluiting van de mijn in Zwartberg en aan de ontroerende solidariteit van Julien Schoenaerts, die iedere dag kwam fluitspelen voor de stakende mijnwerkers. Net als ik heeft ook Isolde Lasoen de film meermaals gezien. "De keel dichtgesnoerd."

Hoe gelukkig moet een mens niet zijn die met swing en melodie in hoofd en handen de dag doorkomt? Wat maken tijd en maatschappij dan nog uit?

"Mag ik je herinneren aan de tijd van Billie Holiday toen blanke muzikanten hun gezicht zwart gingen schilderen om black music te zingen? Als tegenreactie gooide Billie nog een pot zwarte verf over haar donkere huid. Om maar te zeggen: zoals sport staat ook muziek niet buiten de maatschappij. Muziek kan een breekijzer zijn naar meer humanisme. Je kunt troost vinden in je eigen nummers en liedjes, of in een geslaagde solo op drums.

"Wat mij vreselijk irriteert, is de verzuring om me heen. Dat kom je gelukkig in muziekkringen weinig tegen. Ik kan me ergeren aan de mentaliteit van mensen, aan oppervlakkigheid en luchtledige meninkjes. Het ergste is nog ons meer existentiële lot: we zijn groepsdieren. Ik voel lijfelijk de tragiek dat niemand er in z'n eentje voor kan zorgen dat de aarde niet wordt verpest."

Zullen we toch maar gelukkig zijn, opper ik voorzichtig? Ze kijkt lang uit het raam naar de zee. Mijmert dan hardop: "Ik heb genoeg liefde, maar soms vind ik mezelf een beetje saai. Gelukkig is wat ik doe niet saai. Ik geef toe: ik moet nog iets vinden in mijn leven om echt uit mijn kot te komen. De handrem moet eraf."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234