Maandag 05/12/2022

Gelukkig geen België-Holland

expo

belgische en nederlandse vooroorlogse kunst in gent

Het Museum voor Schone Kunsten in Gent is geen lawaaierig museum. Ze maken daar rustige tentoonstellingen. Zo ook nu weer: de expositie Verwantschap & Eigenheid. Het onderwerp ervan is de Belgische en Nederlandse kunst tussen 1890-1945.

Gent / Eigen berichtgeving

Bernard Dewulf

De bedoeling is die twee 'kunsten' te vergelijken, maar, zoals samensteller Marc Lambrechts in de catalogus aangeeft, het is een tentoonstelling "die niets definitiefs wil bewijzen, geen besluit wil trekken".

In zekere zin heeft de expositie een wat naïef uitgangspunt. Lambrechts, zo schrijft hij, nam zich voor "om in plaats van de kunstwetenschap te dienen over de hoofden van de tentoonstellingsbezoekers heen, veeleer het standpunt te delen van de flanerende bezoeker, oog in oog met het kunstwerk, even nonchalant en zo argeloos mogelijk".

Om die bezoeker te dienen is de tentoonstelling volgens een eenvoudig principe opgezet: de meeste kunstwerken - schilderijen, tekeningen, beelden - worden per twee voorgesteld: één Nederlands en één Belgisch exemplaar. Volgens tijdvak, van postimpressionisme over symbolisme en expressionisme tot de 'realistische tendensen' in de jaren dertig en veertig. Telkens wordt wat uitleg verstrekt, en verder kan de bezoeker zelf zijn vergelijkend onderzoek naar eigen behoefte voltrekken.

De tentoonstelling wil geenszins met behulp van topwerken een wedstrijd tussen de twee kunsten laten plaatsvinden. Veel topwerken zijn hier ook niet te zien. Dat is in zekere zin lovenswaardig, het nadeel echter is dat er ook wel wat minder interessants hangt en staat. Toch levert Verwantschap & Eigenheid, zeker voor wie er de catalogus bijneemt en leest, voldoende materiaal om, ten eerste, gewoon te kijken, en, ten tweede, wat stil te staan bij de overeenkomsten en verschillen - niet alleen tussen de twee culturen en kunsten, maar ook tussen de manieren waarop verschillende kunstenaars een onderling vergelijkbaar onderwerp aanpakken.

Een prachtig paar vormen, bijvoorbeeld, de net nog eind negentiende-eeuwse doeken van Henri Evenepoel (B) en George Hendrik Breitner (NL). Beiden zijn erg trefzekere schilders met groot gevoel voor de juiste vegen en toetsen, en Breitner is in het hier opgehangen doek net iets gedurfder, vooral door de beweeglijke en toch haast abstracte sneeuwachtergrond.

Voorts worden onder anderen, om toch enkele bekende namen te noemen, samen voorgesteld: Fernand Khnopff en Jan Toorop, James Ensor en Floris Vester, Rik Wouters en Kees van Dongen, Gustave de Smet en Jan Sluyters, Paul Joostens en Otto van Rees, Georges Vantongerloo en Theo van Doesburg, René Magritte en Pyke Koch - naast, zoals gezegd, een reeks veel minder bekende kunstenaars. Verwantschap & Eigenheid is, ondanks het toch vrij ambitieuze onderwerp, een bescheiden tentoonstelling, die bescheiden verwachtingen inlost. Wie erheen gaat om grote inzichten op te doen over de verhoudingen tussen de Belgische en Nederlandse kunst, moet op zijn minst de catalogus grondig lezen. Samensteller Marc Lambrecht probeert om de gemeenplaatsen heen - zoals katholiek versus protestant, of "het bloed van vele vreemde bezetters" - toch iets zinnigs te vertellen over, precies, verwantschap en eigenheid. Wie gewoon komt om te kijken, om het kijken, zal niet bedrogen zijn als hij of zij geen verpletterende ervaring verwacht.

Verwantschap & Eigenheid. Belgische en Nederlandse kunst 1890-1945. Museum voor Schone Kunsten, Citadelpark, Gent. Open van dinsdag tot en met zondag van 10 tot 18 uur. Inlichtingen: 09/240.07.50.

De tentoonstelling wil geenszins met behulp van topwerken een wedstrijd tussen de twee kunsten laten plaatsvinden

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234