Zondag 21/07/2019

'Geluk is voor mij een onprettig gevoel'

'Ik héb die rust niet in m'n kont, dus daar maak ik dan maar gebruik van. Ik ga nu weer verhuizen. Ik wil op zoveel mogelijk plekken hebben gewoond als maar kan'

De dertig vragen en antwoorden van popzangeres Anouk

Frénk van der Linden en Pieter Webeling

'Ik interesseer me geen moer voor wat er om mij heen gebeurt.' Met haar debuut-cd Together Alone maakte ze twee jaar geleden de snelst verkopende rockplaat in de Nederlandse popgeschiedenis. Nu is Urban Solitude uit. Een 'femme vitale' spreekt zich uit over het vaginale orgasme, haar Amerikaanse flop, trollen, een mannelijke groupie, haar liefde Satindra en de verdwenen vader. Een uurtje met Anouk: 'Mijn grondhouding is chagrijnig.'

1. Wat heb je van je moeder?

"Bijna alles. Ik ben een kloon van haar. Zij is gewoon een wereldmens, weet je. Open, humoristisch, ruimdenkend... Jezus, hoe moet ik haar nou omschrijven zonder dat ze meteen een ego tot aan het plafond krijgt? Ze is gewoon een mooie vrouw. Mijn moeder heeft alleen mooie, langere benen; ik heb van die korte kutbeentjes." Heeft zij ook gezongen?

"Ja. Blues. Jazz. Van Janis Joplin tot Laura Lee. Al die oude platen werden in mijn jeugd gedraaid, daarom vind ik hun muziek leuk."

2. Geluk is: een vieze plee schrobben.

"Soms heb ik het gevoel dat ik word geleefd, ook al doe ik het mezelf allemaal aan. Dan is het goed om je verstand op niks te zetten en de wc schoon te maken; even lekker je remsporen wegpoetsen."

3. Heb je eigenlijk een vader? We horen en lezen nooit iets over hem.

"Mja, die héb ik wel, ergens. Mijn ouders zijn gescheiden, ik was toen drie. Ik begrijp uit de verhalen dat mijn vader nogal een feestleven had, met andere vrouwen en zo. Ik weet niet zeker wat voor beroep hij had. Iets met sloten. Als kind vertelde ik aan iedereen dat mijn vader clown was, altijd op reis, met het circus. Daarom was hij weg.

"Ik heb mijn vader later nog een paar keer gezien, enne... ja nou ja, dat gaat gewoon niet werken. Iemand die jou twaalf jaar lang niet wil zien... De deur werd gewoon dichtgegooid. Mijn zus Mascha haatte hem. Zij is iets ouder, zij besefte dat dingen scheef zaten. Ik niet. Ik prees hem de hemel in, want het was mijn vader, míjn vader. Ik zag hem alleen nooit."

4. Kunstenaar Rob Scholte, die bij een aanslag zijn benen verloor.

"Ik had laatst een leuk ideetje voor een videoclip: allerlei mensen springen op een trampoline, onder wie Rob Scholte. Ik gooi iedereen eraf en hup, Rob ook, en roep daarna: 'Run for your life!' Erg lollig. Had Rob ook wel gedaan, denk ik. Maar helaas, mensen van de platenmaatschappij vonden het veel te hard."

5. Hoe kwam je in een kindertehuis terecht?

"Ik denk dat ik mezèlf erin heb geschopt! Op mijn dertiende veranderde ik ineens in een monster. Het bekende verhaal: je krijgt oudere vrienden en gaat stappen. Moest ik om twaalf uur thuis zijn, maar uit dwarsheid bleef ik de hele nacht weg. In principe had ik niet echt limits. Dat was de pest, weet je. Ik sloeg dóór. Iedereen ging lekker blowen, geweldig. 'Dat is niet zo erg', zei mijn moeder, 'maar doe het dan af en toe.' Dat vatte ik op als een soort jawoord. Toen gingen natuurlijk helemáál de trossen los.

"Op een gegeven moment was de opvoeding niet meer te doen voor mijn moeder. Ze ging eraan kapot. Ze zag haar kind afglijden: waar moest dat heen? Ik kwam onder toezicht van een voogd en werd naar een tehuis gestuurd. Daar ben ik vaak van weggelopen, hoor. Na een paar dagen dacht ik dan: effe naar Den Haag, effe iemand opzoeken. Liep ik toevallig weer net langs de verkeerde politieauto: 'Hee, Anouk, ga je weer mee?' Godverdorie."

6. Wat is de mooiste uitspraak over vrijheid die je ooit hebt gehoord?

"Freedom is just another word for nothing left to lose. Janis Joplin."

7. Je zou een paar keer zijn opgepakt.

"Het is weleens flink uit de hand gelopen. Samen met een vriendin zat ik in het huis van een vage kennis. Een kussengevecht eindigde in een totale verbouwing van het interieur. Alles vernield, alle ruiten kapot, een ravage. We waren helemaal hysterisch. Toen was ik behoorlijk de weg kwijt, hoor. Er kwamen drie politieauto's met sirenes en zwaailichten, voor twee grieten. Op het bureau zag ik overal mijn foto hangen. Net een film, man. Nog net geen prijs op mijn hoofd."

8. Premier Kok krijgt de bliksem in zijn kop. "Weet je wat", zegt hij, "Anouk mag het 48 uur van me overnemen." Wat verander jij in Nederland?

"Nou, iedereen het land uit, behalve ik."

9. Ooit een man in elkaar geslagen?

"In een relatie heb ik weleens een goede mep verkocht. Niet zo leuk. We lagen in bed. Hij was jaloers en beweerde dat iemand verliefd op mij was. Ik ontkende. Dat ging maar heen en weer, tot ik geïrriteerd zei: 'Joh, ik ga lekker weg, even ergens gezellig kletsen en een drankje doen.' Ineens kreeg ik een knietje in mijn rug. Toen knapte er iets in me. Ik explodeerde, haalde keihard uit met mijn vlakke hand: PANG! KLAP! Ik heb het aan iedereen verteld. Zeer trots was ik."

10. Het verhaal van popzangeres Anouk, volume one.

"Het begon in een tehuis in Zoetermeer. Elke woensdag speelde een van de begeleiders, Dennis, op zijn gitaar. Ja, toen trok ik m'n scheur open. Hij zei: 'Goh, wat zou je ervan vinden om een keer op te treden?' Túúrlijk, zei ik. Vijftien jaar. Hij regelde twee optredens in de Pater, in Den Haag. Nerveus dat ik was, nervéus. Eerst heb ik er flink wat biertjes ingegooid, daarna zong ik wat bluesnummers. Hartstikke leuk. Een half jaar later kon ik achtergrondzangeres worden in een band, Shotgun Wedding. Te gek. Echt te gek."

11. Bestaat het vaginaal orgasme? Of is het een hoopvol verzinsel van mannen?

"Een vaginaal orgasme is toch bij het penetreren? Nee, dat heb ik nooit meegemaakt. Ik denk inderdaad dat het een verzinsel is. Voor mij is het clitorale orgasme mooi genoeg. Ik ken wel vrouwen die zéggen dat ze vaginaal kunnen klaarkomen, maar ik weet wat voor types dat zijn. Die geloof ik dus niet."

12. Het verhaal van popzangeres Anouk, volume two.

"De saxofonist van Shotgun Wedding raadde mij aan om naar het conservatorium te gaan. Leek mij helemaal niks: ik was bang dat iedereen mij gelijk zou willen omscholen. Maar de open dag vond ik zo gaaf, net Fame. Als kind was ik daar al een fan van. Het probleem was dat ik niet het benodigde HAVO-diploma had; ik was vanaf mijn vijftiende niet meer naar school geweest. Dus moest ik echt pushen om auditie te kunnen doen. Voor acht man heb ik een paar nummers gezongen, waaronder Voulez vous couchez avec moi. Ze lieten me iedere keer uitzingen, dat was al ongewoon. Daarna kreeg ik een muziektheorietest: notenbalken. Ik zag alleen maar balletjes en streepjes. Ik zong op de gok, hier omhoog, daar omlaag. 'Heel mooi', zei die man. 'Maar het staat er niet. Ga maar.' Uiteindelijk gaf mijn stem de doorslag, ik werd toch aangenomen."

13. Zijn poezen katholiek?

"Wat is dat nou weer voor vraag."

Honden zijn gereformeerd, zegt bioloog Midas Dekkers. 'Die hebben een schuldgevoel en zijn altijd bang voor God de Vader. Hoe harder je ze slaat, hoe dichter ze al jankend tegen je aan kruipen. Poezen zijn natuurlijk katholiek. Die zitten in de kroeg en denken: Nou, ons Heertje heeft weer voor een mooi pilsje gezorgd.'

"Volgens mij klopt dat wel. Ik denk dat de meeste mensen een hond nemen vanwege dat slaafse, omdat ze dan tenminste iets hebben wat aan hun voeten ligt en doet wat ze zeggen. Ik heb zelf vier katten: Bennie, Ballie, Clara en Guus. Die gaan gewoon hun eigen gang. Vier kleine Anoukjes, haha."

14. Het verhaal van popzangeres Anouk, volume three.

"Ik leerde Edwin kennen. In de kroeg. Ik zat te jammen met een piano en zong. Edwin gaf zoveel complimentjes. Ik dacht: wach' effe, dit is leuk. Ben ik eerst maar met hem getrouwd. Hij was aannemer en muziekhobbyist. Samen hebben we een demootje gemaakt dat we lieten horen aan discjockey Alfred Lagarde. Prachtvent: een leuke goedzak en een heerlijke weirdo. In zijn studio haalde hij die tape nog eens door de mix. Alfred tipte op zijn beurt een buurman: Barry Hay van de Golden Earring. Die belde me op: 'Wil je een plaat maken?'

"Mood Indigo was mijn eerste single. Geen succes. Daarna kwam Nobody's Wife. Op een dag was ik met Edwin aan het klussen in een huis dat hij moest opknappen. Voorlijmen, dat doe je voor het stukadoren. Horen we op de radio dat mijn plaatje de megatophonderd is binnengekomen! Ik stond helemaal te zweten, joh. Dit was mijn breakthrough! De eigenaar van dat huis zegt nu nog: 'Anouk heeft hier de muren voorgelijmd!'

"Mijn hit kwam op een goed moment. In die periode was ik net van het conservatorium af. Gezakt voor een theorie-examen. Ik voelde me genaaid. Na die hit had ik nog even het plan om met de hele band in een onwijs grote limousine voor de deur langs te rijden. Toeterend."

En nu galmen jouw nummers door de gangen van hetzelfde conservatorium. Wraak.

"De grootste kick is dat de mensen die mij hebben afgewezen dat moeten aanhoren."

15. Welke drie cd's zou je meenemen naar een onbewoond eiland?

"Godsiemijne. Tracy Chapman, en Michael McDonald, met nummers als Keep forgetting en On my own. Thuis draai ik regelmatig softpop, heerlijk. Verder neem ik een oude soulplaat mee. Irma Thomas, die is rauwer dan Aretha Franklin. Geweldig."

16. Hoe gedragen mannelijke groupies zich?

"Ik heb meer vrouwelijke groupies. Die meisjes zijn zo opgefokt. Het knopje gaat om en WAAAAH! Niet gezond gewoon. Jongens zijn rustig, ze zeggen meestal niks. Stille, starende aanbidders. Ik begrijp helemaal niets van groupiegedrag, hoor. Ineens staan ze weer voor je, door twee rijen security geglipt. Waarom moet je zo nodig achter iemand aanlopen?

"Eén jongen vind ik te gek. Bij elk optreden is hij aanwezig. Soms kijk ik vanaf de bühne stiekem om een hoekje, om te zien hoe de fans binnenkomen. Als de zaal opengaat, zie je hem rennen, rennen-rennen-rennen, naar de rand van het podium. Daar staat hij twee uur te wachten, zonder veel belangstelling voor het voorprogramma. Bij mijn optreden zingt hij alles mee. Alleen, zijn teksten zijn compleet anders. Bizar!"

17. Wie is de vice-premier van Nederland?

"Ik zou het bij God niet weten."

En wie is de minister van Economische Zaken?

"Kan ik ook niet zeggen. Ik ken ze allemaal, maar waar ze precies bij horen, datteh. Jorritsma? Oh ja, Jorritsma. Misschien is het kortzichtig, maar ik interesseer me geen moer voor wat er om mij heen gebeurt. Al die ellende in de wereld, heel erg, maar ze zoeken het maar uit. Alleen als het om dieren gaat, dan ben ik er als de kippen bij."

18. Als je een ster wordt, melden alle kleding-, geluid-, licht- en make-upbedrijven zich bij je. Wat is het absurdste zakelijke aanbod dat jou is gedaan?

"Dat ik een half jaartje in een smart zou gaan rijden. Dat vond ik heel idioot. Als íets lelijk is en zonder aanzien, dan is het zo'n auto. Iedereen die in een smart rijdt, is een randdebiel."

19. Vrouw verlaat man na man. Man belazert vrouw. Vrouw treurt over verloren liefde. Vrouw ervaart tijd als gevangenis. Je eerste cd grossierde niet echt in feestelijke onderwerpen. Het leven is lijden?

"Ja... já. Ik ben wel een vrolijke persoon of zo, maar alleen met vrienden. De meeste mensen vind ik gewoon niet leuk. Mijn grondhouding is chagrijnig. Ik kan wel éven tegen mensen, maar niet te lang. Het is eigenlijk heel dubbel: ik kan wel liefde opbrengen, maar ik erger me ook snel. Aan een blik, een houding, een vibe. Ik ben heel erg zwart-wit. Ik maak radicale keuzes, onmiddellijk."

Het klinkt als algehele onvrede met het bestaan.

"Waarschijnlijk heb ik het nog moeilijker met mezelf dan met anderen."

20. Wat zijn de mooiste regels van jouw nieuwe cd?

"In het nummer The Dark zit een zinnetje van Charles Aznavour. Dat vind ik waanzinnig. If love is no longer being served, you've got to learn to leave the table."

21. Wat maakt jou verliefd?

"Ik val op bijna niks in een man. Ik heb heel veel vriendjes gehad, allemaal losse flodders. Ik houd het niet lang uit. Knap of lelijk speelt geen rol. Er zit sowieso geen lijn in mijn liefdesleven. De verschillen tussen mijn vriendjes zijn enorm, niet aan elkaar te plakken, gewoon."

22. Waarom is talkshow-hostess Tineke een 'stomme kutmus'?

"Ik was uitgenodigd in haar talkshow, maar zij stond erop dat George Kooymans van de Golden Earring meekwam. Tineke is helemaal George-fan. Nou, prima. Ik zong een nummer en ging aan dat tafeltje zitten. Wou ze alleen maar met George kleppen! Eén vraagje tussendoor aan mij. Ik zat daar voor lul. Ik had gewoon weg moeten lopen, dahaaag."

Sindsdien zeg jij, als de belichaming van girl power: 'Ze kunnen me suen voor een miljoen, maar ik weiger voortaan ergens op te draven waar ik het niet leuk vind.' Klinkt goed, maar in de praktijk sluit je compromisjes.

"Nee. Nee!"

Mevrouw had geen zin om in een televisieshow drie Edisons in ontvangst te nemen. De platenmaatschappij sloeg op tilt, en mevrouw ging alsnog.

"Ik wil niet ondankbaar overkomen, begrijp je. Dat is de pest. Mensen hebben tegen mij gezegd: 'Anouk, je kunt wel wegblijven, maar alleen al in Nederland hebben 400.000 fans jouw plaat gekocht. Die laat jij in de kou staan.' Dan ga je wel nadenken. Toch had ik gemengde gevoelens over die prijs. Waarom een prijs? Waarom krijgen jullie geen prijs? Waarom krijgt mijn moeder geen prijs? Die heeft twintig jaar bij de ANWB gezeten! Ik meen het, hoor. Maar goed, als ik niet naar die Edisons of TMF ga, dan draaien ze me niet meer. Hé, jij niet komen? Hé, jij niet gespeeld. Dat is het lullige: dan gooi ik mijn eigen ramen in. Soms moet ik mee in de stroom."

23. Wat trekt jou aan in kinderen?

"Kinderen zijn straight, flap-uiterig. Ik weet nog dat ik in de kinderopvang ging werken, ik had nepnagels. Een meisje riep meteen: 'Sij hep nepnagels!' Al die kinderen meteen kijken, haha, een giller. Waanzinnig. Dat directe vind ik heerlijk."

24. Welke kritiek op jouw muziek vind je terecht?

(Voor het eerst is het twintig seconden stil)

"Er zijn heus wel dingen, hoor. Maar, tja..."

'Ik sla in het begin van een concert soms een beetje dicht', zei je zelf ooit.

"Nog steeds. Ik houd mijn ogen dicht en begin te zingen. Met de gedachte: jullie mogen erbij zijn, jongens. Dat ingetogene heb ik van mezelf geaccepteerd. Ik ben niet zo'n achterlijke clown die het podium op stormt van: 'Yeah, clap your hands, come on!' Als ik iets zeg, komt het meestal stom en onecht over. Kan ik beter m'n murf houden, want de boodschap zit toch in mijn nummers."

25. In een zilveren bruidsjurk gaf je Edwin heel snoezig het jawoord. Daarmee beloofde je eeuwige trouw. Maakte de ambtenaar van de burgerlijke stand dat niet helemaal duidelijk?

"Ik heb het allemaal niet goed gehoord. Tuurlijk, je weet heus wel wat je doet. Maar het is gewoon niet zo gelopen met Edwin, weet je. Het ging te goed, véél te goed, en te snel. Het ene moment heb je niks en loop je lekker te zwieren en te zwerven, het andere moment heb je plotseling alles wat je wilde: een huis, een dak boven je hoofd, katten, een hond, een vent..."

...en liefde.

"Dat ook nog. Ik werd heel ongelukkig. Die harmonie. Geluk is voor mij een onprettig gevoel. Raar, hè. Net alsof ik mijzelf geen liefde gun. Edwin en ik zijn als vrienden uit elkaar gegaan. Hij is mijn manager geworden. Nu doet hij de tours."

Je bent een kind van gescheiden ouders. Freud had wel raad met je geweten. Diagnose: bindingsangst.

"Oh ja. Zoals ik al zei: ik raak in no time op alles uitgekeken. Ik verveel me gewoon snel. Zo gauw ik weet hoe alles reilt en zeilt, hoeft het voor mij niet meer."

Opnieuw: het leven is lijden. Bij rustig vaarwater zoek je meteen de stroomversnellingen en donderende watervallen op.

"Dat vind ik lekker. Ik héb die rust niet in m'n kont, dus daar maak ik dan maar gebruik van. Ik ga nu weer verhuizen. Ik wil op zoveel mogelijk plekken hebben gewoond als maar kan."

Word je daar niet doodmoe van?

"Natuurlijk wel. Ik heb gewoon nog veel uit te zoeken."

26. Ben je miljonair?

"Ehm, ik denk het. Maar ik heb nog niet zoveel uitgegeven, hoor. Trollen. Ik koop veel trollen. Leuk, die harige wezens."

27. What has love got to do with Anouk?

"Met de liefde gaat het nu goed."

Ho, time-out.

"Over twee dagen heb ik al drie jaar een relatie."

Eerst horen we een verhaal over losse flodders, daarna gaat het over je bindingsangst, en nu ben je plotseling stevig aan de man?

"Omdat hij een heel bijzondere jongen is. Satindra. Satindra Kalpoe, een Creool. Ik blijf gefascineerd door hem, dan is het goed. Satindra is eigenlijk het tegenovergestelde van mij. Hij gunt iedereen alles, oordeelt nooit, geeft mensen het voordeel van de twijfel. Hij heeft écht een goed hart. Dat verbaast mij. Met zijn positieve levenshouding zorgt hij voor evenwicht."

28. We hoorden dat je het liefst wordt begraven terwijl je nog leeft.

"Dat is toch een mooie gedachte? Wie komt er, wie huilt, wie lacht, dat kun je dan allemaal zelf zien. Ik ben weleens bij een hele mooie uitvaart geweest. Jezus mina. Nabestaanden kunnen alleen niets meer zéggen tegen de dode. Ik zou die mensen graag de kans geven. En jullie mogen raden wie dan het laatste woord heeft."

29. Een jaar geleden repte je trots over een contract met Sony Columbia in Amerika. Hoe zit het met die doorbraak in de VS?

"Die is geflopt."

Sorry, de bedoeling is dat je om zo'n vraag heen lult. Zo van: ik ben druk bezig, de contacten zijn gelegd, iedereen is positief.

"Oh, ik kan er wel een verhaal aanplakken, hoor. Vorig jaar had ik vijf weken de tijd voor Amerika. Eenentwintig vluchten. Elke dag ontbijten, lunchen en dineren met tien, vijftien man die ik totaal niet kende. Discjockeys, muziekprogrammeurs, hotemetoten. Hoe harder je lachte, hoe meer kans je had dat die lui jouw plaatje gingen draaien. Ik kreeg er een geforceerde kaak van. Pijn in m'n bek van het lachen."

De spontane Haagse meid speelde toneel?

"Ja. Maar de meesten kenden mijn werk niet eens. Laat me dan een keer naar zo'n radiostation komen met een gitaartje, laat me m'n scheur opentrekken. Besluit dán of je mij leuk vindt. Ik kan je wel zeggen dat ik me bij al die etentjes fucking vernederd voelde. Dat klinkt gefrustreerd, maar je voelt je echt stront."

Volgend jaar wil je alsnog de VS veroveren. Twaalf maanden toeren, wat doet een mens zich aan?

"Ik sla mezelf voor de kop als ik het tenminste niet probéér."

30. 'Het succes heeft vele vaders', zegt men, jouw succes heeft geen enkele vader.

"Ik heb veel pijn gehad. Ik denk dat mijn vader de reden is dat ik zo heftig ben tegen alles. Toen en nu. Ik heb een soort revenge-gevoel. Dat wordt steeds sterker. Ik wil slágen. Kan iets niet? Oh nee? Dan is het overmorgen al gedaan, begrijp je. Op mijn nieuwe cd staat een nummer over mijn vader. Nadat het was geschreven bleef ik er maar naar luisteren, keer op keer, zo van: pfff, eindelijk is het eruit.

Can you tell me how you feel when you turn on your TV And when you see me singing through my tears I saved up all these years

"Ik begrijp het niet, weet je. Waarom wil mijn vader mij niet zien, waarom wil hij Mascha niet zien? Hij heeft toch twee fantastische dochters? Op een gegeven moment stond ik op elke cover, in elke krant. Zou hij me zíen? Je komt op de radio. Zou hij luisteren? Je verschijnt op televisie. Zou hij kijken? Ik wil zo graag weten wat er in hem omgaat. Misschien moet ik wel wereldberoemd worden om ervoor te zorgen dat mijn vader mij ziet. Nou, dan maar wereldberoemd."

Frénk van der Linden en Pieter Webeling zijn Nederlandse freelance journalisten. Zij werken o.m. voor Nieuwe Revue, de Volkskrant en NRC Handelsblad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden