Zondag 05/12/2021

Reportage

Geloven de Russen hun leider nog?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Een reportage van Olaf Koens.

De intrige is voorbij, de McDonald's is weer open. Bij het hamburgerrestaurant aan het Poesjkinplein, de eerste McDonald's in de Sovjet-Unie, vielen een paar maanden geleden inspecteurs binnen. Er was iets mis met de hygiëne, zeiden ze. De werkelijke reden was politiek: het Westen heeft sancties afgekondigd, dan slaan wij terug. De autoriteiten namen de fastfoodketen onder de loep en in een opwelling van anti-Amerikanisme werden er een dozijn op stel en sprong gesloten.

Poetin

Donderdag, de dag van president Vladimir Poetins jaarlijkse toespraak tot de twee kamers van het Russische parlement, begon met een terreuraanslag in Tsjetsjenië. Islamistische opstandelingen voerden aanvallen uit, het leger schoot terug. In afwachting van de speech van de Russische leider steeg korte tijd de waarde van de roebel. Even later hervatte deze de duik omlaag. Wie niet oplet denkt nieuws te lezen uit 1994 in plaats van 2014.

Tekst en uitleg over de roebelcrisis kwam er niet. Volgens de Russische president is het allemaal de schuld van het Westen. 'Steeds wanneer iemand denkt dat Rusland te sterk, te onafhankelijk is, worden sancties als instrument ingezet', zei Poetin. Als de Krim niet geannexeerd zou zijn zou het Westen 'wel een ander doel hebben gevonden om Rusland beperkingen op te leggen als groeiende mogendheid'.

Amerikanisme

De cliëntèle van de hoofdstedelijke McDonald's gelooft hier maar weinig van. "Dat is allemaal geknipt voor televisie. We houden in Rusland heus wel van Amerika. Kijk om je heen", lacht een jongen. "Alles is duurder geworden", klaagt zijn vriendin. 'We hebben er alleen de Krim voor teruggekregen. Wat koop je daar nou voor?"

In Moskou is er geen betere lakmoesproef dan de McDonald's. De muzikanten, de schrijvers en oppositiefiguren hebben hun pleisterplaatsen in cafés en restaurants verderop, het gewone volk eet in de hamburgertent. Studenten, families met kinderen, gastarbeiders en zakenlieden met plotselinge trek. "Ik volg het nieuws niet meer", vertelt een man die zijn stropdas losser trekt en snel een hap in een Big Tasty zet. "Het is als de oude Sovjettijd: als het in de krant staat zal het wel niet waar zijn", lacht hij.

Slechts een man op leeftijd verklaart op plechtige toon dat hij het standpunt van de Russische president volledig onderschrijft. 'Het is genoeg geweest, altijd maar die westerlingen die zich met ons grootse land en onze eigen politiek bemoeien! Wie met een zwaard naar Rusland komt, zal aan dat zwaard sterven!', roept hij luidkeels. Niemand kijkt op of om.

Zere plek

De roebelcrisis legt de vinger op de zere plek. Wanneer de economie groeit en het volk langzaam maar zeker kan profiteren van de olie- en gasbaten, bemoeit het volk zich niet te veel met politiek. Dat is het stille verbond van Vladimir Poetin. Aan die economische groei lijkt een eind te komen. Voor volgend jaar voorspelt de Russische overheid een recessie. Uitgaven worden uitgesteld, ziekenhuizen gesloten.

Toch is Poetin populair. Pal naast de McDonald's aan het Poesjkinplein zit een kleine winkel waar T-shirts met daarop de Russische leider worden verkocht. In alle mogelijke poses. Met zonnebril, met een machinegeweer, te paard. Poetin zoals we hem kennen.

"Ze vliegen weg", zegt Dimitri, de slungelige kassajongen. De populairste? Poetin met de tekst "Wij laten de onzen niet stikken". Het prijskaartje: 1.190 roebel. "Omgerekend 35 dollar", aldus Dimitri. Maar dat klopt niet langer. Met de huidige koers is 1.190 roebel 22 dollar, amper 18 euro. Dimitri legt later uit dat dit niet zomaar een baan is; dat hij ook werkelijk achter de Russische leider staat. "Hij doet een hoop goeds voor ons land. Ik geloof echt in hem."

De vraag is hoelang nog.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234