Woensdag 23/10/2019

"Gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plaats"

Beeld Photo News

Europees commissaris voor Werk en Sociale Zaken Marianne Thyssen heeft haar voorstellen klaar om de als oneerlijk beschouwde concurrentie door goedkopere tijdelijk tewerkgestelde buitenlandse werknemers aan te pakken. Ze wil dat die zogenaamd gedetacheerde werknemers hetzelfde loon krijgen als hun collega's in het land waar ze aan de slag zijn. Haar motto: gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plaats.

Ervoor zorgen dat bedrijven op een eerlijke manier met elkaar kunnen concurreren, is een van de prioriteiten van Thyssen. De CD&V-eurocommissaris stelt daarom voor de uit 1996 daterende detacheringsrichtlijn open te breken. Die richtlijn legt de minimale arbeidsvoorwaarden vast voor werknemers die een beperkte periode in een andere EU-lidstaat aan de slag gaan. Voor bijvoorbeeld de bouwsector geldt dat het minimumloon, de werk- en rusttijden, maar ook de regels op het vlak van gezondheid en veiligheid dezelfde moeten zijn voor buitenlandse en plaatselijke werknemers.

Het probleem is echter dat gedetacheerden vaak een pak minder kosten dan plaatselijke werknemers, precies omdat werkgevers hen enkel het minimumloon verschuldigd zijn. De plaatselijke werknemers worden op die manier uit de markt geprijsd. "Daarom zeggen we nu dat de hele verloning moet geregeld worden met de detacheringsrichtlijn", zegt Thyssen. Als het van haar afhangt, zullen buitenlanders die in België werken dezelfde verloning krijgen als hun Belgische collega's in dezelfde sector. Het gaat bijvoorbeeld om een dertiende maand, verplaatsingsonkosten of, in de bouwsector, een aanvullende vergoeding bij tijdelijke werkloosheid wegens slecht weer. Thyssen benadrukt dat de filosofie van de oorspronkelijke detacheringsrichtlijn behouden blijft. "Het gaat erom werknemers te beschermen en het creëren van gelijke concurrentievoorwaarden."

Europa is veranderd sinds 1996
De Belgische commissaris wijst erop dat Europa sinds 1996 serieus veranderd is. "Toen waren er vijftien lidstaten, nu zijn het er 28. De spanning tussen de minimumlonen is gestegen van één op drie naar één op tien. Op de lokale arbeidsmarkt kan het loonverschil in sommige gevallen oplopen tot 50 procent. De sociale aanvaarding van detachering komt zo serieus onder druk te staan."

Wat Thyssen niet wijzigt, is het principe dat buitenlandse werknemers hun socialezekerheidsbijdragen moeten betalen in hun land van oorsprong. In sommige lidstaten en in sommige sectoren wordt dit als een vorm van oneerlijke concurrentie beschouwd, maar de Europese Commissie kàn daar niet op ingrijpen, legt Thyssen uit. "Als we het vrij verkeer van diensten willen handhaven, moeten we het mogelijk maken dat wie diensten uitvoert werknemers kan meenemen." Omdat de gemiddelde duur van een detachering niet meer dan vier maand is en er dan ook vaak met kleine contracten wordt gewerkt, zou de administratieve rompslomp enorm zijn als de sociale bijdragen in het land van tewerkstelling moeten worden betaald.

Brexit
Thyssen werkt wel aan een ander voorstel inzake de coördinatie van de nationale socialezekerheidsstelsels. Maar daarvoor wacht ze de uitslag van het Brexit-referendum af. In het recente akkoord dat de Britse premier David Cameron met zijn Europese collega's gesloten heeft, is onder meer sprake van het indexeren van de kinderbijslag voor buitenlandse werknemers.

Het voorstel voor een nieuwe detacheringsrichtlijn wordt dinsdag goedgekeurd door de voltallige Europese Commissie en gaat daarna naar de lidstaten en het Europees Parlement. Eens zij er een akkoord over kunnen vinden, krijgen de EU-landen twee jaar de tijd de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.

Het is nog maar de vraag hoe de lidstaten op Thyssens voorstel zullen reageren. In de eerste plaats omdat ze niet op dezelfde lijn zitten. In België zet staatssecretaris voor bestrijding van de sociale fraude Bart Tommelein (Open Vld) Thyssen al langer onder druk om "sociale dumping en sociaal toerisme" aan te pakken, in de eerste plaats in fraudegevoelige sectoren als de bouw en het transport. Thyssen wijst erop dat in 2014 een richtlijn werd goedgekeurd die de sociale inspecties van de lidstaten beter doet samenwerken om fraude tegen te gaan. Ze toont zich wel bereid om te sleutelen aan het 'A1-attest', een document dat gedetacheerde werknemers moeten kunnen voorleggen om te bewijzen dat ze hun sociale premies in hun thuisland betaald hebben.

Sociale fraude
In de eigengereide Belgische aanpak van sociale fraude, en dan vooral in de bepaling dat de inspectie bij een vermoeden van fraude kan eisen dat de socialezekerheidsbijdragen hier betaald worden, kan de Commissie zich zoals bekend niet vinden. Vorig jaar daagde ze ons land voor het Europees Hof van Justitie wegens die bepaling in de antimisbruikwet van 2013. Een uitspraak in die zaak wordt in het allerbeste geval tegen de zomervakantie verwacht.

Volgens de meest recente cijfers, die betrekking hebben op het volledige jaar 2014, zijn in België zo'n 160.000 gedetacheerde werknemers actief. Ze zijn vooral actief in de bouw (58,2 procent) en de industrie (14,7 procent). De meest vertegenwoordigde nationaliteiten zijn Fransen (20,1 procent), Polen (15,8 procent) en Duitsers (12,9 procent).



Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234