Donderdag 17/06/2021

Geldstromen nemen amper af

Tussen 2000 en 2020 dalen de financiële transfers richting Wallonië en Brussel van 1,95 procent van het bbp naar 1,49 procent. Een gevolg van de zesde staatshervorming en het feit dat Vlaanderen sneller vergrijst.

Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft geluk met zijn timing. Uitgerekend een paar dagen voor de Vlaamse feestdag, levert de KU Leuven de studie naar de financiële stromen in België af die hij twee jaar geleden bestelde. En wat blijkt? Per Vlaming vloeit jaarlijks om en bij de 1.000 euro weg naar de andere gewesten via de personenbelasting, de sociale zekerheid en dotaties. In 2014 waren deze transfers goed voor 7,1 miljard euro, in 2020 wordt dat 6,6 miljard euro. Ook het Brussels Gewest heeft een uitgaande transfer van 432 miljoen euro in 2014 en 718 miljoen euro in 2020. Wallonië daarentegen is voor 100 procent netto-ontvanger, gaande van 7,5 miljard euro in 2014 tot 7,3 miljard euro in 2020.

In absolute cijfers lijkt de daling verwaarloosbaar. Afgezet tegen het bruto binnenlands product is ze dat niet. Van 1,95 procent bbp in 2000 naar 1,49 procent in 2020: dat is bijna een kwart minder, zeggen de Leuvense academici André Decoster en Willem Sas. Maar de verklaring wijst niet op een spectaculaire evolutie bij de buren.

Confederalisme

Vooreerst is er de impact van de zesde staatshervorming. "Die doet de transfers duidelijk afnemen", zegt Decoster. Erg verwonderlijk is dat niet, als je weet dat in 2015 een kwart van de personenbelasting naar de regio's en de kinderbijslag is overgeheveld. Een andere oorzaak is de vergrijzing. Die slaat in Vlaanderen sneller toe dan in Wallonië en vooral Brussel, waardoor het Vlaams Gewest een netto-ontvanger wordt op vlak van pensioenen. Ontvingen we in 2005 nog 481 miljoen euro aan transfers voor onze ouderen, dan wordt dat tegen 2020 1,7 miljard. Het verhaal dat dit de transfers op termijn grotendeels zal uitvlakken, klopt echter niet. De uitgaande transfers voor de pensioenen nemen vanaf 2035 weer toe, omdat dan de vergrijzingsgolf zal pieken in Wallonië.

Volgens Bourgeois kunnen de transfers een thema worden bij de volgende verkiezingen. "Op zich zijn transfers niet verkeerd als ze dienen om op te tillen wie het moeilijk heeft. Maar we stellen vast dat er niets verandert. Met meer autonomie zou er meer responsabilisering komen."

Zijn partij gaat in een persbericht nog verder. "De transfers kosten een gemiddeld Vlaams gezin 2.590 euro, ofwel een maandloon. Wij willen solidair blijven, maar er moet iets tegenover staan. Geld verschuiven van het ene naar het andere gewest, zonder verantwoordelijkheid aan te moedigen, is geen echte solidariteit, maar het cultiveren van profitariaat. Alleen met confederalisme kan dat veranderen."

Volgens Decoster doet zijn studie geen uitspraak over het effect van responsabilisering. "Er is één duidelijke oorzaak voor de transfers: de bevolking van Wallonië is armer dan die in Vlaanderen." Sas wijst erop dat het in vergelijking met andere landen nog meevalt qua interregionale transfers. "Transfers naar armere streken in Spanje kosten elke Catalaan jaarlijks 2.158 euro, elke inwoner van Lombardije draagt zelfs 3.653 euro af naar armere streken in Italië."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234