Zaterdag 19/10/2019

Klimaat

Geldkraan gaat dicht voor fossiele industrie

Beeld AP

De Europese Investeringsbank (EIB) wil tegen eind 2020 stoppen met miljarden te investeren in fossielebrandstofprojecten. ‘Een belangrijk signaal’, reageren economen en klimaatactivisten.

Omdat de wereld niet op weg is om de klimaatdoelen van Parijs te halen, kondigt de EIB ‘een grote koersverandering’ aan. In de plannen staat dat “nieuwe energieprojecten met fossiele brandstoffen vanaf eind 2020 niet meer aanvaard worden (voor leningen, BDB) door de raad van bestuur.” Het gaat om alle projecten voor olie- en gasproductie, infrastructuur voor aardgas en energie of warmte-opwekking met fossiele brandstof. De EIB vindt het alleen maar logisch dat zij haar beleid voortaan afstelt op het Klimaatakkoord van Parijs. Met het geld dat vrijkomt, plant ze een energietransitiefonds.

In september komt de raad van bestuur samen om finaal zijn akkoord te geven. In die raad zetelen directeurs, afgevaardigd door de lidstaten. Steenkoollanden zoals Polen stribbelen mogelijk tegen, maar een of enkele landen kunnen het bankbeleid niet zomaar afblokken. Ook voorziet de EIB in een solidariteitsprincipe: landen die het erg moeilijk hebben om over te schakelen op klimaatneutrale brandstoffen krijgen ‘extra steun’.

Zware kritiek

De EIB is de grootste verstrekker van leningen ter wereld. Ze kan de ontplooiingen van energie-infrastructuur dus sturen, en zou volgens sommigen meer als politiek instrument moeten worden ingezet, zeker nu Europa in een kostelijke energietransitie zit. De nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, wil dat de EIB de helft van de 70 tot 80 miljard euro die ze jaarlijks uitgeeft, investeert in groene projecten.

Zelf stelt de EIB dat de laatste paar jaar nog maar 5 procent van haar leningen naar fossielebrandstofprojecten ging. Maar de EIB sponsort tot nu ook heel wat fossiele infrastructuur, zoals olie-opslag in Cyprus. De ngo CEE Bankwatch Network rekent voor dat ze tussen 2013 en 2017 toch nog altijd twaalf miljard euro veil had voor fossiele ondernemingen.

Ook kwam er vorig jaar zware kritiek omdat de EIB besloot 2,4 miljard euro te investeren in een van de duurste en meest controversiële infrastructuurprojecten ooit: de Southern Gas Corridor, een gaspijpleiding van Azerbeidzjan naar Europa.

“Het is jammer dat wat in gang is gezet wel nog doorgaat”, reageert Colin Roche, expert bij Friends of the Earth Europe. “Maar dit is een moedige beslissing die nog meer schade aan de aarde zal voorkomen. Landen die dit zouden tegenwerken, zullen een slecht figuur slaan. We moeten er wel over waken dat er geen achterpoortjes komen.”

North Stream 2

Econoom Geert Noels noemt het voorstel logisch en goed voor de energietransitie in Europa. “En ze bannen ook meteen de gasinfrastructuur. Dat toont dat ons land met zijn ‘gasplan’ achter de feiten aanloopt. Zelfs Nederland keert zich nu af van gas”, zegt hij.

Collega Paul De Grauwe ziet in het plan een belangrijk signaal. “Voor zo’n grote speler kan dat tellen. Tegelijkertijd is het niet voldoende, want het gros van de investeringen komt van nationale overheden en de privésector.”

Zo wordt ondertussen de controversiële gasleiding North Stream 2 gerealiseerd door Rusland en een rist Europese energiebedrijven als Engie en Shell. Die investeerders zetten nu overigens juridische stappen tegen strengere Europese regels voor gas.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234