Vrijdag 22/10/2021

Happiness economics

Geld maakt niet gelukkig? Toch wel, maar alleen als het gelijk verdeeld wordt

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Een onderzoek aan de universiteit van Virginia toont aan dat landen die hun rijkdom gelijkmatig onder de bevolking verdelen over het algemeen gelukkiger zijn dan landen die waar de inkomens ongelijk verdeeld zijn.

In 1974 kwam econoom Richard Easterlin tot een consternerende vaststelling. Tussen 1946 en 1970 waren de Verenigde Staten erin geslaagd hun economische welstand explosief te doen toenemen. Veel gelukkiger waren de Amerikanen daar echter niet van geworden. Op basis van die info ontwikkelde Easterlin dan ook een algemeen geldende paradox: economische groei maakt landen wel degelijk gelukkiger, maar slechts tot op een bepaald punt. Wanneer aan bepaalde basisbehoeften voldaan is, wordt de correlatieve band tussen weelde en geluk verbroken.

Die regel - toepasselijkerwijs de Easterlin Paradox genoemd - groeide binnen het veld van Happiness Economics inmiddels uit tot een universele waarheid. Sinds houdt de studie zich dan ook voornamelijk bezig met het zoeken naar alternatieve, niet-economische factoren die een rol zouden kunnen spelen voor het algemene gevoel van welbehagen onder een bevolking. Tot nu toe ging men er voornamelijk vanuit dat vooral zaken als sociale zekerheid en gezondheidszorg daarin een cruciale rol hadden.

Gelijke verdeling

Dat die visie echter toch niet helemaal blijkt te kloppen, onthult een recent onderzoek aan de universiteit van Virginia. Volgens de resultaten van Shigehiro Oishi en Selin Kesebir zouden landen wel onbeperkt gelukkiger kunnen worden van een stijging van hun financiële welvaart, tenminste als die welvaart min of meer gelijkmatig onder de bevolking verdeeld wordt.

Wanneer alle bevolkingsleden bij het stijgen van de welvaart daar elk proportioneel hun deel van krijgen, is de Easterlin-paradox niet langer van toepassing. Wanneer de economische rijkdom zich echter vooral concentreert binnen één segment van de bevolking, zal dat - zoals Easterlin correct opmerkt - echter wél zorgen voor een stagnatie in het algemene geluksgevoel.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Verklaring

Voor die (niet zo bijster) curieuze bevinding komen de onderzoekers zelf met twee verklaringen aandragen. Ten eerste zouden mensen uit de laagste inkomenscategorieën van landen waar de loonkloof groot is, helemaal geen voordeel ondervinden van een stijging in de welvaart. Dat 'voorrecht' blijkt in landen als de VS voorbehouden voor leden van de meer gegoede klasse.

Ten tweede zorgt de bestaande ongelijkheid ook voor heel wat jaloezie, een factor die het geluksgevoel van mensen bijzonder negatief beïnvloedt. "Wanneer rijkdom ongelijk verdeeld is, gaan mensen zich meer richten op hoe rijk ze zijn in vergelijking met anderen in plaats van op hun absolute rijkdom", zo klinkt het bij de onderzoekers. Dat kan ervoor zorgen dat mensen die relatief goed bedeeld zijn zich ongelukkig gaan voelen omdat er anderen zijn die het nog beter hebben.

Wanneer die kloof tussen inkomens er niet is, is er ook geen reden om zich verongelijkt - en dus minder gelukkig - te voelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234