Zaterdag 06/03/2021

Woonkredieten

Geld lenen voor huis wordt nog moeilijker

null Beeld Bas Bogaerts
Beeld Bas Bogaerts

De Nationale Bank maakt het vanaf eind mei nog moeilijker om meer dan 80 procent van de waarde van een woning te lenen. Wie niet zelf met een stevige pot spaargeld over de brug kan komen - vandaag is dat bijna een op de twee Belgen - zal meer moeten betalen voor zijn woonkrediet.

De Nationale Bank vraagt de Belgische banken al langer om weer wat strenger te worden in het toekennen van woonkredieten. Door de lage rentevoeten lenen de gezinnen steeds meer, waardoor hun schuldgraad intussen al 60 procent van het bbp uitmaakt. Daarmee schommelt ons land rond het Europees gemiddelde, terwijl België daar vroeger een stuk onder bleef. Voorlopig is dat geen probleem: slechts 1,1 procent van de gezinnen slaagde er vorig jaar niet in om zijn lening tijdig terug te betalen.

Toch is de Nationale Bank bezorgd. Mocht de werkloosheid opnieuw toenemen of de vastgoedmarkt een correctie ondergaan, is de kans groot dat veel gezinnen wél in moeilijkheden komen. En dat zou de banken zuur kunnen opbreken. In juni vorig jaar kregen ze daarom al extra richtlijnen mee: wie zijn klanten meer dan 80 procent van de geschatte waarde van een woning verleent, moet ook meer reserves opzij houden.

Doorrekenen

Maar de banken gaan volgens gouverneur Jan Smets nog steeds te gemakkelijk om met hun hypothecaire kredieten. "Als we onvoldoende gedragsreactie van de banken zien, overwegen we aanvullende maatregelen", waarschuwde hij begin dit jaar al. En die komen er eind mei aan. Ja, banken mogen nog steeds meer risicovolle leningen uitgeven, maar ze moeten zich daarvoor nog meer gaan indekken.

Dat blijft niet zonder gevolgen voor de consument. Want wat de banken extra opzij moeten zetten, moeten ze natuurlijk ook ergens gaan halen. "We verwachten dat die extra kapitaalvereisten tot een zekere verandering in de prijszetting zullen leiden", geeft de Nationale Bank zelf toe. Lees: wie een groter risico vormt voor de banken, moet ook meer betalen voor zijn woonkrediet. "In het verleden merkten we al dat de banken hun tarieven stelselmatig gingen verhogen, na zulke alarmsignalen van de Nationale Bank", zegt John Romain van Immotheker-Finotheker. "Ook nu kun je verwachten dat ze die hogere reserves gaan doorrekenen aan de klant."

Cijfers van de Nationale Bank bevestigen dat vandaag nog bijna de helft (45 procent) van de Belgen die een nieuw woonkrediet aangaan, meer dan 80 procent van de waarde van hun huis of appartement moet lenen. Voor 30 procent van de nieuwe hypothecaire kredieten wordt zelfs meer dan 90 procent van dat bedrag geleend.

Vandaag hanteren veel banken al duurdere tarieven voor meer risicovolle kredieten. "Onze standaard ligt op 80 procent. Wie toch meer leent, vragen we enkele basispunten extra", bevestigt Hilde Junius, woordvoerster van marktleider BNP Paribas Fortis. Ook Belfius maakt een onderscheid tussen wie meer of minder eigen middelen inbrengt: "Tussen 80 procent en 90 procent lenen, verhoogt je interest met 0,03 procent voor een nieuwbouw, en met 0,06 procent voor andere projecten", weet woordvoerster Ulrike Pommee. Bij VDK bedraagt die meerkost 0,20 procent, bij Nagelmackers 0,3 procent, en bij Triodos 0,35 procent.

Argenta beloont klanten die minder moeten lenen dan weer 0,20 procent korting op hun tarief. En daar komt na de invoering van de strengere regels dus mogelijk nog een schepje bovenop. "Al zullen deze aanpassingen gemiddeld gesproken waarschijnlijk binnen de perken blijven", nuanceert de Nationale Bank. "We gaan ervan uit dat de markt voor hypothecaire leningen ook voor leningen met een hogere quotiteit zeer concurrentieel blijft. Banken zullen prijsaanpassingen dus doorvoeren in functie van de marktomstandigheden."

Extra bestraft

Maar met zulke vooruitzichten is niet iedereen ervan overtuigd dat deze nieuwe maatregel ook een goede is. John Romain van Immotheker-Finotheker vreest dat steeds meer Belgen hun woondroom aan hun neus voorbij zullen zien gaan. "Jongeren die misschien wel een goede job hebben, maar nog niet zo veel konden sparen of niet zo veel meekregen van thuis, dreigen benadeeld te worden. Hetzelfde geldt voor wie al tegenslagen te verwerken kreeg, zoals een echtscheiding."

Kristof De Paepe van Spaargids.be wijst erop dat wie niet met een fikse som eigen spaargeld over de brug kan komen, extra bestraft wordt. "Zelfs aan de tariefverschillen die de banken nu al doorrekenen, betaal je op een lening van 175.000 euro met een looptijd van twintig jaar al vlug 4.000 euro meer interestlasten wanneer je niet zelf 20 procent kunt inleggen", becijferde hij. "En je moet al een rijke burger zijn om dat wel te kunnen."

Ook Vlaams minister van Financiën Bart Tommelein (Open Vld) is van mening dat een woning kopen geen voorrecht mag zijn voor wie ­financiële steun van zijn familie krijgt. Hij heeft met de verzekeraars en de banken een systeem bedacht waardoor een woonlening voor de volle koopsom toch weer mogelijk wordt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234