Woensdag 05/08/2020

Banken

Geld afhalen kan u geld kosten

Wie cash afhaalt, betaalt daar binnenkort mogelijk een prijs voor.Beeld © BOB VAN MOL

De lage rente weegt zwaar op de inkomsten van de Belgische banken, en dus zien ze maar één uitweg: de klant meer laten betalen voor hun diensten. De laatste vraag lijkt te zijn: wie durft als eerste zijn tarieven op te trekken?

Steeds luider klinkt de noodkreet van de Belgische bankiers: de lage rente weegt op de inkomsten en brengt het traditionele businessmodel aan het wankelen. Banken verdienen immers al jarenlang door het vele spaargeld van de Belgen te beleggen in activa met een hoger rendement, zoals woon- en bedrijfskredieten. Maar met het beleid dat de Europese Centrale Bank (ECB) vandaag voert, is dat een onmogelijke klus geworden.

De ECB wil spaarders net ontmoedigen en banken stimuleren om zo veel mogelijk middelen in te zetten, in de hoop zo de Europese economie weer wat aan te zwengelen. "De banken moeten de ECB vandaag betalen voor hun spaaroverschot. En dat voelen zeker de Belgische banken heel hard. De Belgen zijn traditioneel flinke spaarders, waardoor er dus heel wat tegoeden op de spaarboekjes staat", zegt Isabelle Marchand, woordvoerster van bankenfederatie Febelfin. "Vergeet niet dat de banken tegelijk ook fors moeten investeren om mee te zijn met de digitale evolutie, terwijl ze steeds strengere kapitaalvereisten en hogere taksen opgelegd krijgen. Het is aan de banken zelf om te bekijken hoe ze daar best mee omgaan."

Bikkelharde concurrentie

De banken lijken maar één vluchtroute voor die onhoudbare situatie te zien, en dat zijn duurdere tarieven voor hun diensten. Ze denken er onder meer aan om klanten te betalen voor advies over woonkredieten, dat nu gewoon gratis is. Een andere piste is het aanrekenen van een (hoger) bedrag voor het afhalen van cash. "Banken zullen sommige diensten die ze nu gratis leveren, tariferen", liet Belfius-voorzitter Jos Clijsters zopas verstaan in een interview met De Tijd. "Zo worden ze onafhankelijk van de rentemarge. Anders wordt de situatie onhoudbaar."

Ook Luc Versele, de CEO van Crelan, verwacht dat banken nieuwe inkomsten zoeken door klanten te "laten betalen voor goed advies". De tarieven die Belgische banken vandaag aanrekenen voor hun bankdiensten, behoren immers tot de voordeligste in Europa. Ter vergelijking: een zichtrekening in ons land kost volgens de Europese Commissie gemiddeld zo'n 58,15 euro per jaar, terwijl dat in Spanje liefst 178,21 euro per jaar is. Daarmee doen alleen Nederland (45,95 euro per jaar) en Luxemburg (56,64 euro per jaar) het beter. Dat de bankdiensten in België zo weinig kosten in vergelijking met die in andere Europese landen, heeft onder meer te maken met de bikkelharde concurrentie tussen de vele banken die in ons land actief zijn.

Het is nu dan ook afwachten wie als eerste een tariefverhoging durft door te duwen, en zo de weg vrijmaakt voor andere banken om ook hun prijzen op te drijven. Niemand wil dé schietschijf worden van boze ministers of consumentenorganisaties. "Veel diensten zijn vandaag verliesposten voor de banken. Maar ze zijn natuurlijk ook een vorm van klantenbinding. Bovendien wekt zo'n tariefverhoging heel wat wrevel. Het verleden leert ons dat er in zo'n geval vanuit politieke hoek moord en brand geschreeuwd zal worden. Ik wil dus wel eens zien wie dit als eerst zal doorvoeren", zegt ING-econoom Peter Vanden Houte. "Bovendien kun je de vraag stellen: gaat de schade van zo'n duurdere tarieven niet groter zijn dan het verlies dat je vandaag lijdt?" En dus laten de grootbanken, samen goed voor zo'n 80 procent van de markt, niet in hun kaarten kijken. Bij ons liggen er geen tariefverhogingen op tafel, klinkt de officiële boodschap.

Of de banken niet al voldoende verdienen, dat ze nu nog meer geld uit de zakken van hun klanten moeten peuteren? "De diensten die de bank levert, kosten ook geld. Denk maar aan de hele technologische winkel die daarachter schuilt", weerlegt Vanden Houte. "Tot nu toe kon dat de banken niet echt deren, als de klanten daardoor geld op hun rekening zetten. De rentewinst die ze met dat geld konden halen, compenseerde die kosten weer voor een groot stuk. Maar zo werkt dat nu niet meer, nu dat geld niets meer opbrengt. Integendeel, geld kost de banken zelfs bij de ECB. En dus stijgt de druk om een correcte prijs door te rekenen."

'Marge genoeg'

Consumentenorganisatie Test-Aankoop is echter niet te spreken over zo'n mogelijke tariefverhoging. "Banken vragen hun klanten om hoe langer hoe meer zelf te regelen. We vinden het onaanvaardbaar dat je als klant moet betalen wanneer je je eigen geld helemaal zelf gaat afhalen", reageert woordvoerder Simon November. "Ook kosten aanrekenen voor hypotheekadvies, gaat te ver."

Volgens Test-Aankoop lijden de banken vandaag helemaal niet zo erg onder de lage rente als ze zelf graag doen geloven. "De financiële resultaten die door bepaalde banken recent werden bekendgemaakt, zijn hiervan een duidelijk bewijs", aldus November. "En gezien de omvang van de dividenden die de banken uitkeerden, lijken ze toch marge genoeg te hebben. Misschien beknibbelen ze beter wat op dat dividend."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234