Zaterdag 20/07/2019

Gekaapt in volle vlucht

Geert Noels is econoom bij vermogensbeheerder en financieel-economisch adviesbureau Econopolis.

In een business waar schaalvoordelen belangrijk zijn, is het voor een klein land niet evident om een eigen luchtvaartmaatschappij als Brussels Airlines te hebben. De voordelen zijn echter ook indirect belangrijk. Om internationaal te vliegen wordt het moeilijker en moeilijker om vanuit Brussel te vertrekken. Nu al staan de parkings op en treinen naar Düsseldorf, Schiphol, Frankfurt en Charles De Gaulle (Parijs) vol Belgische wagens en passagiers. Het is trafiek die we gaandeweg verloren hebben.

Zaventem heeft 'slechts' 20 miljoen jaarlijkse passagiers, Schiphol 55 miljoen. Schiphol is uitgegroeid tot het tweede luchtvaartknooppunt ter wereld, wat bewijst dat een uitgekiende strategie tot heel wat economische meerwaarde kan leiden. KLM is dan wel gefuseerd met Air France, het blijft een eigen identiteit hebben.

Als Brussels Airlines een feeder wordt voor Düsseldorf, Frankfurt en München, dan verschralen niet alleen de kwaliteit en het aanbod van de luchthaven, maar gaat daardoor ook veel van de echte toegevoegde waarde naar het buitenland.

De huidige maatschappij is alles wat Sabena niet was: dynamisch, ondernemend, klantgericht, teamspirit, vechtend voor elke mile. Brussels Airlines is rock-'n-roll - getuige daarvan de hype rond Kuifje-vliegtuigen en de actieve ondersteuning van Tomorrowland. De klantgerichtheid wordt door gebruikers geprezen. De CEO van Brussels Airlines, Bernard Gustin, heeft een (h)echt team gesmeed. Deze charmante, perfect tweetalige en hardwerkende manager is dus bovenal het tegenovergestelde van de vroegere topmensen van Sabena. Het personeel en zijn baas verdienen het niet om de speelbal van Lufthansa te worden. Ze verdienden het om een voorbeeld voor andere voormalige Belgische staatsbedrijven te worden, voorbeeld van een goede transformatie.

Dat de Duitsers de onderneming overnemen in een jaar dat ze getroffen werd door de aanslagen op Zaventem is niet bepaald respectvol qua timing. Nogmaals, de uitkoop door Lufthansa is een slechte zaak, maar die had kunnen voorkomen worden. De cohabitation met Lufthansa was immers de beste organisatievorm. De Belgen behielden hun relatieve autonomie maar genoten van de schaalvoordelen van een grotere maatschappij. Dit vertrouwen werd niet beschaamd, de resultaten waren goed, geholpen door de lage brandstofprijzen, maar ook door goede trafiekcijfers.

Een 100 procent Belgische onderneming zou niet erg realistisch zijn. Er werd dus gewoon slecht onderhandeld, waardoor een slechtweerclausule door de Duitsers ook ingeroepen kon worden bij goed weer. De Belgen dachten misschien dat het altijd zou regenen bij Brussels Airlines.

België wordt daardoor opnieuw afgestraft voor zijn gebrek aan strategisch en zorgvuldig denken, het onderhandelen tot de laatste details. De lijst van gemiste en slechte deals wordt daardoor alleen maar langer. En te zien aan het huidige beslissingsproces in Eandis is er niet onmiddellijk een kentering te verwachten. Daardoor wordt België beetje bij beetje gereduceerd tot feeder van spaarcenten, hersenen en passagiers. We gaan van hoge naar lagere toegevoegde waarde, met een kettingreactie in andere sectoren en tewerkstelling.

Nederland denkt in elke kleine en grote stap strategisch, de Belgen zijn door continue druk op de armtierige overheidsfinanciën en gebrek aan goed politiek bestuur in elke stap wat te weinig doordacht. Na tien stappen zie je het verschil, na twintig jaar is het verschil stilaan onoverbrugbaar. Brussels Airlines is zo'n stap, naast vele andere gemiste kansen.

Op sociale media wordt er gegrapt dat de nieuwe naam van Brussels Airlines 'Luftwaffel' zou worden. Jammer genoeg is het groen lachen bij het verlies van een belangrijke schakel in het Belgische economische weefsel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden