Dinsdag 17/05/2022

PROFIEL

Geir Lippestad, sociaal-democraat en advocaat van de Breivik

Het advocatenteam van Breivik, van links naar rechts Odd Ivar Groen, Tord Jordet, Vibeke Hein Baera en Geir Lippestad, poseert in ware Hollywoodstijl. In Noorwegen zorgde de foto voor heel wat ophef, omdat ze volgens critici niet getuigt van respect voor de slachtoffers. Lippestad ziet er geen graten in. 'We keken serieus en hebben niet zitten glimlachen. Verder zijn we er niet mee bezig', verdedigde hij zich. Beeld AP
Het advocatenteam van Breivik, van links naar rechts Odd Ivar Groen, Tord Jordet, Vibeke Hein Baera en Geir Lippestad, poseert in ware Hollywoodstijl. In Noorwegen zorgde de foto voor heel wat ophef, omdat ze volgens critici niet getuigt van respect voor de slachtoffers. Lippestad ziet er geen graten in. 'We keken serieus en hebben niet zitten glimlachen. Verder zijn we er niet mee bezig', verdedigde hij zich.Beeld AP
Maarten Rabaey

Al in de ochtend na de aanslagen kreeg advocaat Geir Lippestad (47) een telefoontje van de politie met de vraag of hij Breivik zou willen verdedigen. "Mijn eerste reactie was 'nee, dit doe ik niet, het is gewoon te moeilijk'." Hij draaide zich om naar zijn vrouw, een verpleegster. "Zij zei: 'wacht eens even, als hij neergeschoten was geweest, dan zouden artsen en verplegers hem toch helpen? Zij doen hun job. Wil jij jouw job niet doen?"

Meer dan acht maanden zijn verlopen sinds dat eerste telefoontje. Al in de eerste dagen kreeg hij anonieme doodsbedreigingen en moest hij afrekenen met kritische commentaren. Een tijdje moest hij lijfwachten in dienst nemen. Breivik koos Lippestad omdat hij ooit een neonazi verdedigde in een racistische moordzaak. Ole Nicolai Kvisler kreeg 15 jaar cel in 2002 voor de moord op de Noors-Ghanese tiener Benjamin Hermansen.

Lippestad zelf staat mijlenver van het extreemrechtse gedachtegoed. Hij is een overtuigd sociaal-democraat en lid van de regerende Arbeiderspartij - net zoals de meeste van Breiviks 77 slachtoffers. Hij koestert Noorwegen als een liberaal en tolerant land, dat alle etnische, sociale en culturele gevoeligheden respecteert.

Volgens hem wordt het Breivik-proces een sleutel om die waarden te verdedigen, zeker nu diens aanslagen leidden tot oproepen tot verstrenging van de open samenleving en liberaal strafrecht waar de maximumstraf 21 jaar is. "Het is erg makkelijk te zeggen dat deze zaak zo gruwelijk en moeilijk is dat dit individu niet dezelfde rechten als de anderen verdient", vertelt hij aan Reuters. "Maar als we de regels voor één persoon veranderen, bedreigen we de kern van de democratie. Iedereen moet van dezelfde rechten kunnen genieten, en moet met dezelfde wetten bestraft kunnen worden."

Lippestad kreeg in de voorbije maanden meer steun. Zelfs slachtoffers van het bloedbad in Utoya tonen begrip voor zijn rol als 'advocaat van de duivel'. Tijdens Breiviks laatste hoorzitting in februari schudde Helene Georgsen, een 16-jarige overlevende, hem de hand. "Hij doet een belangrijke job en hij doet dat ontzettend goed", zei ze.

Ook Mette Yvonne Larsen die, als advocate van nabestaanden en overlevenden, zijn tegenstrever zal worden op het proces heeft respect voor hem. "Hij is een vriendelijke, kalme man en ik weet niet hoe hij dit doet. Zelf ga ik soms gewoon naar huis om te huilen", zei ze. "Als er slechts vier mensen aan je zijde staan en de hele wereld is tegen je, dan is deze job van vitaal belang. Hij verdedigt niet wat Breivik deed, hij vergewist zich er alleen van dat alle argumenten op tafel komen."

Tijdens de voorbereiding van het proces werd Lippestad geconfronteerd met privéproblemen. Samen met zijn echtgenote heeft hij hoederecht over acht kinderen, ook uit vorige relaties. Van zijn twee gehandicapte kinderen vecht zijn 16-jarige dochter Rebekka tegen een kritieke gezondheid. Eerder dit jaar dreigden ze haar even te verliezen, net op het ogenblik dat zijn vrouw beviel. "Lange tijd voelde ik me beschaamd omdat ik een kind kreeg terwijl zoveel andere ouders hun kinderen verloren", zei hij, "maar we moeten ons door crisissen slaan en ten volste van het leven genieten."

Aan de krant Le Monde gaf hij toe dat dit proces hem zwaarder valt dan hij aanvankelijk dacht. "Ik heb het gevoel dat ik mijn ziel in deze zaak verloor. Ik hoop die terug te krijgen eens dit voorbij is - en dat die in dezelfde staat zal zijn als voorheen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234