Zaterdag 11/07/2020

Geheim van drie meter hoge maïs ontrafeld

Deze maand nog opent het Vlaams Instituut voor Biotechnologie in de buurt van het controversiële ggo-aardappelveld een nieuw proefveld, dit keer met genetisch gemanipuleerde maïs. Door de deuren van de serres te openen voor pers en activisten hopen de wetenschappers "misverstanden uit te klaren."

Malafide wetenschappers die samenspannen met multinationals door in hun labo's gewassen te 'doperen' met genetische manipulatie. Zo ongeveer heeft het VIB, dat met overheidsgeld en privéfinanciering onder andere op plantentechnologie werkt, zich al vaak 'samengevat' gezien. Daarom mag de pers mee de laboratoria in. "Zijn dit nu de monsters waar sommigen het over hebben?", grapt hoofdonderzoeker Geert De Jaeger. Hij houdt een liefelijk plantje vast, een zandraket. Tussen de rekken met talloze plantjes in allerlei stadia toont De Jaeger hoe via de bloemetjes de genetische code gewijzigd wordt door de plant in een bacteriële oplossing te doppen. Daarin zit dit keer een gen dat de bladgroei vergroot. "Zo verwerven we kennis over de eigenschappen van planten. Daar is niets geheimzinnigs aan. De resultaten zijn publiek en we verkopen de kennis nooit exclusief aan een bedrijf. Maar 12 procent van de middelen voor plantenonderzoek zijn centen van bedrijven", zegt woordvoerder René Custers.

Lachwekkende stompjes

In een van de serres blinkt een van de mogelijke toepassingen van wat via de zandraket ontdekt is. Rijen en rijen maïsplanten en dan achteraan exemplaren die onnatuurlijk lang zijn. Minstens 3 meter. Een gen dat de aanmaak van een groeihormoon regelt is actiever gemaakt, waardoor het blad drie keer zo groot is. Daarnaast staan stengels waarin het gen uitgeschakeld is: lachwekkende stompjes. De Jaeger: "Nu we dat gen kennen, is het mogelijk toepassingen te zoeken die oogsten verbeteren. Trouwens, wij gebruiken ggo's om die kennis te verwerven, maar de resultaten kun je ook in de klassieke veredeling gebruiken."

In Europa, dat ggo's zeer minimaal toelaat, zal dat wel moeten. Naast zorgen over besmettingsgevaar en vernieling van biodiversiteit, willen de Europeanen dan ook niet aan de ggo's. "Klopt. Maar dat is geen reden waarom wij de kennis over planten en hoe ze te optimaliseren niet mogen onderzoeken en verkopen. Betere gewassen kunnen de enorme druk op de planeet verlichten en boeren meer opleveren. Elders wil men die resultaten wel inzetten en ondertussen investeert de industrie hier in jobs en spin-offs", zegt De Jaeger.

Maar wat dan met de biodiversiteit, de moordende monopolies waardoor boeren fors moeten betalen voor 'superzaden', en het besmettingsgevaar? Het VIB-team houdt halt aan de populieren. Ook dit veldje ggo-bomen zorgde, in 2008, voor controverse. "Die bomen zijn vrouwelijk en zullen niet bloeien. Die kunnen dus niets besmetten. Als de ggo-gewassen geteeld worden, moeten de velden op een afstand uit elkaar liggen. De impact op de biodiversiteit van ggo's is niet in kaart gebracht. In sommige gevallen neemt ze zelfs toe", zegt De Jaeger. Dat er monopolisering speelt, erkent het VIB wel. De Jaeger: "De beste manier om dat tegen te gaan is veel investeren in dit onderzoek. Zo wordt de kennis gevarieerd en verspreid."

Morgen komt het Field Liberation Movement eveneens een kijkje nemen. Custers: "We zetten liever de deuren open voor dialoog dan opnieuw dure beveiliging voor het nieuwe veld te moeten betalen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234