Maandag 21/06/2021

Gehate dictator Moebarakvan cel naar huisarrest

De voormalige Egyptische president Hosni Moebarak is voorwaardelijk vrij-gelaten uit de gevangenis. Hoewel hij in afwachting van zijn proces onder huisarrest zal worden geplaatst, vrezen velen een terugkeer naar de oude orde.

Hosni Moebarak (85) werd na zijn vrijlating uit de Tora-gevangenis per helikopter overgevlogen naar een militair hospitaal in de nabijgelegen voorstad Maadi voor een medische controle. Tientallen van zijn aanhangers wuifden hem met Egyptische vlaggen uit, terwijl de staatstelevisie beelden van zijn overbrenging rechtstreeks uitzond.

Later zal Moebarak onder huisarrest worden geplaatst. Moebarak werd woensdag weliswaar vrijgesproken in een corruptiezaak maar kijkt nog altijd aan tegen andere aanklachten. Die gaan over corruptie en medeplichtigheid aan de dood van demonstranten tijdens massaprotesten die hem van de troon stootten in 2011, na bijna dertig jaar onafgebroken aan de macht te zijn geweest. Moebarak was vorig jaar al tot levenslang veroordeeld in dezelfde zaak maar in beroep kreeg hij recht op een nieuw proces, dat in mei begon. De maximale tijd die hij in dit proces in voorlopige hechtenis kan worden gehouden is nu verlopen.

Hoewel zijn voorwaardelijke vrijlating een juridische logica volgt, wordt ze gezien als een nieuw signaal dat de huidige militaire machthebbers de veranderingen die er kwamen in het land sinds de omwentelingen van twee jaar geleden stap voor stap terugschroeven. Na de bloedige wijze waarop het leger vorige week een einde maakte aan protestkampen van de islamistische Moslimbroederschap, dat permanente wakes hield tegen het omvergooien van hun verkozen president Mohammed Morsi op 3 juli, voerde de nieuwe sterke man, generaal Al-Sisi, opnieuw de staat van beleg in. Met militaire nooddecreten kan hij nu de bevolking in een ijzeren greep houden. Onder zijn bewind deed Moebarak decennialang net hetzelfde. Net zoals toen ook werden de hoofden van de Moslimbroeders bij bosjes opgesloten. Na Morsi belandde ook hun geestelijke leider Mohamed Badie al achter de tralies.

Vreemde timing

Volgens Egypte-analist Atef Hamdy van het Nederlandse Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael zijn er grote vragen te stellen bij Moebaraks vrijlating. "Net op het moment na de bloedige onderdrukking komt Moebarak vrij. De timing is op zijn minst vreemd."

Volgens hem zijn er twee scenario's mogelijk. "In de eerste lezing van de gebeurtenissen heeft de junta 'hun generaal bevrijd'. Dat zou me niet verbazen. Veel mensen in het leger zijn gemaakt door Moebarak, die ze als hun grote leider blijven beschouwen. Tegelijk kan je zijn vrijlating als een teken zien dat de Egyptische justitie ondanks alles goed blijft functioneren. Moebarak is voorwaardelijk vrij, volgens een correcte procedure van de rechterlijke macht. De vraag is wel hoe onafhankelijk zij vandaag kunnen of mogen oordelen."

De vraag is nu of er een de facto restauratie komt van het ancien régime. Hamdy sluit niet uit dat restanten van de oude elite zijn invloed terug proberen te krijgen, voor zover die ooit is verdwenen. Toch denkt hij niet dat Moebarak in ere wordt hersteld. "De huidige machthebbers zullen dat nooit riskeren. Ze zijn zich goed bewust van de fragmentatie en anarchie die momenteel heerst op de straat, die daar woedend op zou reageren. Een bewijs is dat ze Moebarak meteen onder huisarrest plaatsten. Zijn tijd is echt wel voorbij."

Hamdy durft zijn hand niet in het vuur steken voor de toekomst die Egypte wacht. "De situatie is nu erg grijs. Het land lijkt wel gekaapt door twee roofdieren, de islamisten en het militaire establishment dat altijd regeerde en de macht niet wil overdragen. De gewone Egyptenaren laten ze aan hun lot over. Een cartoon die ik onlangs zag, beeldde het treffend uit: de oude Egyptenaren hebben de pyramides gebouwd, de nieuwe Egyptenaren maken hun land kapot. Heel triest."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234