Woensdag 20/11/2019

Geestig rolmodel voor geesteszieken

Een comédienne die mentaal volledig instort, in de psychiatrie belandt en daarna voorzichtig weer haar weg zoekt in Hollywood: Maria Bamford maakte van haar leven een Netflix-serie. Portret van een aandoenlijk bizarre vrouw.

Het is altijd handig om een verhaal over een komiek in te zetten met diens beste oneliner of snedige grap, kwestie van meteen de toon te zetten. Maar zo werkt het niet bij Maria Bamford, die met haar impressionistische schetsen zelden mikt op de bulderlach en voor wie het woord 'weird' uitgevonden lijkt. En toch noemt Steven Colbert haar gloedvol zijn "favoriete komiek op de planeet aarde".

Met haar kinderlijk hoge stem, ietwat verkrampte postuur en verwarde, angstige blik heeft de frêle Bamford een volstrekt unieke stijl. En met haar bijzondere hersenkronkels creëert ze een surrealistische wereld vol korte monologen en typetjes, waarmee ze fragiel maar toch trefzeker en geestig haar eigen angsten en sociale ongemakken benoemt. En de botte hulpeloosheid waarmee mensen omgaan met psychische problemen.

Op Netflix is zopas het tweede seizoen van Lady Dynamite uit, een komische reeks met Bamford als zichzelf: een relatief succesvolle, thirtysomething comédienne worstelt met manische depressie en dwangstoornissen, die daardoor rotslechte carrièrekeuzes maakt, in de psychiatrie belandt en daarna opnieuw haar weg in Hollywood én haar mentaal evenwicht zoekt.

"Ik ben nog op zoek naar de juiste toon", zegt Bamford zelf in de eerste aflevering, die een fragiele vrouw toont in het gekkenhuis dat Hollywood heet en personages opvoert die zich bemoeien met de montage.

Of een hoofdschuddende John Ridley, scenarist van 12 Years a Slave,in een aflevering waarin Bamford per se iets wil zeggen over de rassenproblematiek in de VS maar zich krampachtig vastrijdt. Evengoed eindigt een episode met een scheet die ruim een halve minuut duurt.

Bamford begon met stand-up toen ze een jaar of twintig was en omdat ze vlot switcht van kinderlijk hoog naar diep en sensueel, heeft ze jarenlang stemmenwerk gedaan voor tekenfilms.

Ze speelde het lief van Tobias Fünke in Arrested Development (waarvan de schrijvers ook achter het scenario van Lady Dynamite zitten) en was te zien in Louie van de toen nog razend populaire Louis C.K.. Evengoed draafde ze op als hyperenthousiaste shopper in reclamespots van supermarktketen Target. In Lady Dynamite suggereert ze dat ze al lichtelijk manisch was toen ze daarvoor toezegde.

Maar ook toen daarna de complete instorting volgde, en een ernstige depressie met suïcidale neigingen, bleef Bamford comedy maken, zij het op haar eigen manier. Zoek op YouTube eens de Maria Bamford Showop: een reeks huis-tuin-en-keukenfilmpjes waarin ze verslag uitbrengt over haar gependel tussen psychiatrie en ouderlijk huis in Duluth, Minnesota.

Met zelfgemaakte liedjes die weinig talent voor melodie verraden, halfslachtige verkleedpartijen en korte sketches vertelt ze over haar inzinking, haar moeizaam herstel en haar disfunctionele familie na die het goed bedoelt maar het niet altijd handig aanpakt.

Idem voor haar One-Hour Homemade Christmas Stand-Up Special, met een slechte camera opgenomen in de zetel, of haar The Special Special Special uit 2012, in een soort caravan met haar ouders als enige publiek.

Trillende handen

Ondertussen profileert Bamford, die al een tijdje stabiel is, zich als rolmodel voor mensen met psychische ziektes. Het gros van haar werk begint of eindigt uiteindelijk toch bij haar wankel bestaan in deze wereld. Evengoed praat ze in interviews over haar eeuwig trillende handen door haar medicatie of schrijft ze opiniestukken waarin ze vertelt over haar lastig liefdesleven en hoe ze pas tijdens haar opname besefte dat het kan, worstelen met depressie of psychose en een lief hebben.

Lang niet iedereen is fan van haar wat nerveuze stijl. Tegelijk hemelt Colbert haar graag op, net als sterproducer Judd Apatow (Girls,Bridesmaids). "Complex en bizar", zo omschrijft hij haar humor. Maar ook: "Maria Bamford is de grappigste en meest verbeeldingsrijke vrouw van het moment."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234