Vrijdag 17/09/2021

Aanslagen Brussel

Geens: "Onze diensten hebben fout gemaakt"

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) heeft in Villa Politica meer uitleg gegeven over het ontslag dat hij en zijn collega Jan Jambon (N-VA) van Binnenlandse Zaken hebben aangeboden aan premier Michel. Geens geeft toe dat "de gerechtelijke diensten fouten hebben gemaakt".

"Deze nacht hebben collega Jambon en ikzelf afzonderlijk en samen lange en indringende geprekken gehad met de premier naar aanleiding van de verklaringen van de Turkse premier Erdogan. Er is een lange geschiedenis dat in ernstige omstandigheden en wanneer er vermoedelijk fouten zijn gemaakt bij de diensten, ministers ten aanzien van de premier en het land, hun verantwoordelijkheid opnemen. Maar daar zijn veel manieren voor."

Geens verklaarde dat hij en Jambon bereid waren "de prijs van ons mandaat te betalen" als Michel dat "noodzakelijk vond voor de stabiliteit van de regering en het land". Maar dat was dus niet het geval. "De premier heeft duidelijk gemaakt dat wij beter onze verantwoordelijkheid namen door in de regering te blijven. Wij zijn daartoe bereid, ook al wordt dat een harde dobber de komende maanden. Dit gaat niet over ons, maar over het belang van het land en de toekomst van het land in deze moeilijke tijden. We hebben aan de premier en de kern de keuze gelaten wat zij verkozen."

"Diensten hebben fouten gemaakt"

Maar, zo waarschuwde Geens, we moeten een verschil maken tussen een politieke fout en een fout van de diensten. "Noch collega Jambon noch ikzelf konden deze feiten kennen, dus ik denk niet dat er twijfel over bestaat dat onze diensten fouten hebben gemaakt. Het gaat dan om de gerechtelijke diensten en mogelijk nog andere."

"U kan zich voorstellen dat we niet de hele nacht dat gesprek zouden hebben gehad indien we dachten dat onze diensten volstrekt foutloos zijn geweest."

Geens zal morgen meer uitleg geven in een speciale Kamercommissie Justitie, maar gaf nu al enkele details prijs. "Er is wellicht geen tijdige informatiedoorstroming geweest vanuit Turkije naar België en binnen België. Essentieel is dat bij het doorgeven van de informatie uit Turkije en binnen België, men trager is gegaan dan men zou hebben mogen verwachten."

Michel belooft medewerking

Geen enkele partij vroeg in de Kamer trouwens het ontslag van Geens of Jambon, op Vlaams Belang na. Wel moeten er antwoorden komen op de vragen die zijn gerezen rond de aanslagen van dinsdag, luidde het. Een zichtbaar geëmotioneerde premier Charles Michel engageerde zich alles in het werk te stellen om volledige klaarheid te brengen, in perfecte samenwerking met het parlement.

"Ons land en onze bevolking is geconfronteerd met de zwartste bladzijde uit onze geschiedenis van de afgelopen tientallen jaren", stak premier Michel van wal, aan het slot van een gedachtewisseling over de aanslagen op de luchthaven van Zaventem en in metrostation Maalbeek. Het waren niet alleen aanvallen tegen mensen, zei Michel, maar ook aanvallen tegen onze manier van leven en onze universele waarden.

Op bijna alle banken werd verwezen naar de vragen die nog onbeantwoord blijven na de aanslagen, niet in het minst over de informatiedoorstroming na de uitwijzing van Ibrahim El Bakraoui uit Turkije. Kamervoorzitter Siegfried Bracke kondigde aan dat snel een voorstel tot oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie zal worden neergelegd. Morgen komen de verenigde commissies Binnenlandse Zaken, Justitie en Buitenlandse Zaken bijeen.

"Ik wil ook antwoorden bieden aan diegenen die terecht hebben gezegd dat er nog vragen zijn", stelde de premier. "We moeten in staat zijn duidelijkheid te bieden." De eerste minister engageerde zich ertoe, samen met het parlement, alles in het werk te stellen zodat er klaarheid kan komen over alle elementen.

Elke fractie stond stil bij de slachtoffers en hun nabestaanden en bracht hulde aan het optreden van de nood- en hulpdiensten. Volgens Peter De Roover (N-VA) hebben de aanslagen drie dromen letterlijk en figuurlijk doen wegknallen: dat open grenzen kunnen leiden tot wederzijdse verstandhouding, van universele waarden die ook daadwerkelijk universeel zijn en van een samenlevingsproject waarin alle burgers zich kunnen vinden.

Voormalig premier Elio Di Rupo (PS) stelde dat er geen vrijheid kan zijn voor de vijanden van de vrijheid. "Ja we zijn aangeslagen, maar we zijn niet verslagen", luidde het dan weer bij Servais Verherstraeten (CD&V). "We hoeven niet een hele gemeenschap als verdachten te zien, maar we zullen wel de extremisten de pas afsnijden". Volgens Verherstraeten zullen de misdadigers, hun handlangers en medeplichtigen hun straf niet ontlopen.

Patrick Dewael (Open Vld) kondigde aan dat over de voorlopige invrijheidstelling het laatste woord nog niet is gezegd. Hij riep premier Michel ook op er binnen Europa voor te pleiten dat de afspraken onverkort worden uitgevoerd, met alle 28 landen als het kan, maar met een aantal kernlanden als het moet. Meryame Kitir (sp.a) vroeg de regering dan weer over te gaan tot actie en de maatregelen te nemen die echt werken. Ze citeerde de oprichting van een gedeelde databank, de aanpak van de illegale wapenhandel en de eengemaakte politiezone in Brussel.

Op de groene banken vond Kristof Calvo de oprichting van een onderzoekscommissie een nuttig instrument en een goede stap, maar zijn er vragen die sneller een antwoord verdienen. Hij drong daarom aan op een tijdslijn. Zijn fractiegenoot Jean-Marc Nollet pleitte voor een versterking van de middelen in de strijd tegen illegale wapenhandel en tegen de financiering van het terrorisme.

Barbara Pas (Vlaams Belang) vroeg als enige het ontslag van ministers Geens en Jambon. "Ze hebben er gegronde redenen voor", vond Pas. Ze waarschuwde dat een onderzoekscommissie niet mag dienen als witwasoperatie, maar "alle blunders" moet blootleggen.

Verenigde commissie Justitie, Binnenlandse & Buitenlandse Zaken morgen bij elkaar

De Kamercommissies Justitie, Binnenlandse en Buitenlandse Zaken houden morgen om 14 uur een gezamenlijke vergadering, zo heeft de Conferentie van Voorzitters beslist.

De vergadering komt er na de aanslagen van dinsdag en de commotie rond de verklaringen van de Turkse president Erdogan.

De Conferentie van Voorzitters ging om 12 uur onder gespannen sfeer van start, zo werd vernomen. Wegens de gezamenlijke commissievergadering hebben de fractieleiders van de Kamer ook beslist om de start van de commissie Terrorismebestrijding naar 12.30 uur te vervroegen. Op de agenda staat onder meer het wetsvoorstel om ook huiszoekingen 's nachts mogelijk te maken.

Daarnaast werd overeengekomen dat de tijdelijke commissie ook volgende week - tijdens de paasvakantie waarin het parlementaire werk normaal stilligt -, zal vergaderen, net zoals de opvolgingscommissie van de Comités P en I, die toezicht houden op de politie- en inlichtingendiensten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234