Donderdag 28/01/2021

Geëngageerd voor cultuur die engageert

Ze heeft niet meteen de bekendste naam en Nederlands behoort niet tot de vijf talen die ze spreekt. Maar dat houdt Khadija El Bennaoui (41) niet tegen om de nieuwe artistiek leider van de Gentse Vooruit te worden. 'Als ik een moeilijke weg zie, ben ik geneigd die te nemen.'

Veel kans dat haar naam u niet bekend in de oren klinkt, maar iets zegt ons dat Khadija El Bennaoui daar snel verandering in zal brengen. De nieuwe artistiek leider van kunstencentrum Vooruit is op zijn zachtst gezegd bevlogen. Zelf omschrijft ze zich als koppig en rebels. "Ik hou er niet van om bang te zijn."

Haar eerste stappen in de kunstensector zette de Marokkaanse als actrice in de theatercompagnie van de Universiteit van Agadir, ook al was haar familie daar in eerste instantie helemaal niet voor te vinden. Kunst werd in het gezin El Bennaoui niet als een ernstig tijdverdrijf gezien, laat staan als een mogelijke vaste job. Als het aan haar moeder lag, was Khadija leerkracht geworden. Maar al van jongs af aan was het duidelijk dat ze zich niet in een bepaalde richting liet duwen, en dat zoiets proberen eerder een averechts effect sorteerde. "Elke familie heeft een zwart schaap", zegt ze daarover. "De truc is mensen doen begrijpen waarom je doet wat je doet. Dat heb ik bij mijn gezin gedaan en nu is iedereen heel fier."

Haar cv verraadt ambitie en engagement. Ze studeerde Arabische taal en literatuur in Agadir en behaalde een bachelordiploma cultuurmanagement in Casablanca. Van daaruit trok ze naar Parijs en Brussel, voor bijkomende opleidingen in cultuurbeleid. Vorige jobs stonden steeds in teken van diversiteit en maatschappelijke betrokkenheid. Zo was ze onder meer coördinator van Art Moves Africa, projectmanager voor het Young Arab Theatre Fund, werkte ze samen met Europese instellingen en coördineerde ze in Jordanië een project om de werkomstandigheden van hedendaagse dansers, cultuurwerkers en activisten uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika te verbeteren.

Wereldburger

In eerdere interviews beschrijft ze zichzelf als een cultureel activiste. "Wat ik bijvoorbeeld in Palestina heb gezien, was choquerend. Ik zal me altijd inspannen om bestaande beperkingen voor kunstenaars tegen te gaan en op te heffen. Ik ben ervan overtuigd dat cultuur ieders horizonten verbreedt en het leven van mensen kan verbeteren." In de Vooruit wil ze haar engagement voortzetten, door onder meer in te spelen op de link tussen kunst en maatschappelijke thema's als migratie en de voedselcrisis. Ook wil ze het Gentse kunstencentrum internationaal meer op de kaart zetten.

El Bennaoui woont nu tien jaar in Brussel, maar is meer wereldburger dan iets anders. Weinig landen waar ze nog niet is geweest. Op haar zestiende trok ze alleen met haar rugzak rond in Europa, "om mensen te zien die anders waren dan ik". Als kind, in Marokko, kon ze al urenlang gefascineerd kijken naar de toeristen. Als ze de voorbije jaren niet reisde voor haar job, dan wel voor het plezier. Nog steeds bij voorkeur op haar eentje, met de rugzak. "Zo leer je de mensen het beste kennen."

Al dat gereis zorgde er ook voor dat ze vandaag liefst vijf talen vloeiend beheerst (Arabisch, Berbers, Frans, Engels en Spaans), maar nooit tijd had om ook Nederlands te leren. "Frustrerend", vindt ze zelf, dus daar is ze nu volop mee bezig. Ze wil ook naar Gent verhuizen om de stad beter te leren kennen. "De kunst die je toont moet de diversiteit van de stad reflecteren."

Ze lijkt ambitieus en bescheiden tegelijk. Zo was ze naar eigen zeggen verrast dat de Vooruit haar contacteerde nadat haar naam op een brainstormsessie was gevallen. "Maar ik vind het net geweldig dat deze functie enigszins uit mijn comfortzone ligt."

Bekend in Caïro

El Bennaoui is niet het type dat vlucht van een uitdaging. Integendeel. "Als ik een moeilijke weg zie, ben ik geneigd die te nemen." Een karaktertrek die er al van jongs af aan inzit. Als kind gaf ze al tegengas als ze het niet eens was met iemands visie op de rechten van de vrouw.

"Ze heeft een geweldige energie", zegt Jan Goossens van de KVS in Brussel. "Ze is heel enthousiast, maar is ook niet het type dat over zich heen laat lopen. Dat is goed, want in een kunstencentrum moet je wel je plek kunnen afdwingen. Ze kent de Europese en ook Vlaamse podiumwereld goed. In ons land is ze inderdaad nog geen al te bekende naam, maar dat is relatief. Doe navraag in Tunis en Caïro en daar zal men haar wel kennen. De Vooruit heeft met haar een avontuurlijke en interessante keuze gemaakt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234