Dinsdag 02/03/2021

Drie vragenLuc Van Gaal

‘Geen wondermiddel, wel een doorbraak’: expert over grensverleggend geneesmiddel tegen obesitas

Professor Luc Van Gaal: 'Dit opent nieuwe perspectieven om de klassieke gevolgen van obesitas, zoals diabetes, te vermijden.' Beeld rv/Eric De Mildt
Professor Luc Van Gaal: 'Dit opent nieuwe perspectieven om de klassieke gevolgen van obesitas, zoals diabetes, te vermijden.'Beeld rv/Eric De Mildt

Semaglutide is een geneesmiddel dat het verzadigingsgevoel aanwakkert door met de hersenen te communiceren. Een gamechanger in de zoektocht naar een gedegen behandeling voor obesitas, zegt prof. emeritus dr. Luc Van Gaal (UZA), coauteur van een grootscheeps klinisch onderzoek naar de stof in het prestigieuze New England Journal of Medicine.

Wat is semaglutide?

Van Gaal: “Het is een synthetische vorm van een eiwit dat door de darm geproduceerd wordt. Bij diabetes- en obesitaspatiënten functioneert het minder goed, dat is waarom het al bijna tien jaar met succes wordt gebruikt in diabetesbehandeling. Buiten zijn specifieke werking op het suikermetabolisme ‘praat’ het ook met de hersenen. Dat is de eenvoudigste manier om het uit te drukken. Het onderdrukt de eetlust en zal zo mee bepalen wat en hoeveel we eten. We hebben injecties gebruikt, omdat het voorlopig nog niet zo evident is om een pilletje te produceren van een stof die in ons lichaam zit.

“Die spuiten dienden we één keer per week toe aan bijna 2.000 volwassen proefpersonen met een BMI van boven de 30. De resultaten waren zeer beloftevol: bijna een derde van de proefpersonen verloor 20 procent van hun gewicht, een stuk meer dan we gewoonlijk mogen vaststellen. Daarom denken we dat het een valabel alternatief is voor mensen die niet in aanmerking komen voor operaties zoals een maagverkleining. Het is wel bedoeld voor mensen met ernstige zwaarlijvigheid, niet voor iemand die 5 of 6 kilo wil afvallen.”

Is dit het begin van een nieuw tijdperk?

“De meeste medicaties voor obesitas die de laatste 25 tot 30 jaar ontwikkeld zijn, waren relatief teleurstellend. Ze bleven altijd steken op 5 à 10 procent gewichtsverlies, wat goed is om risicofactoren voor infarcten, kanker, en slaapapneu te reduceren, maar onvoldoende om ze te voorkomen. Er waren ook wel wat bijwerkingen, voornamelijk op het centraal zenuwstelsel en de mentale gezondheid. Dat is altijd een grote hinderpaal geweest.

“Het woord ‘wondermiddel’ heb ik in heel mijn carrière nog niet in de mond genomen, maar het is wel een doorbraak in het onderzoek naar deze molecule omdat het de eerste keer is dat we zulke resultaten halen. Dat opent natuurlijk wel nieuwe perspectieven om de klassieke gevolgen van obesitas, zoals diabetes, hoge bloeddruk, hartziekten, leververvetting en sommige kankers, te vermijden.

“Het medicijn is wel alleen maar echt doeltreffend als de patiënt ook bereid is om er ook veranderingen in levensstijl aan te koppelen. Het is, zoals bij elk werkend medicijn, ook niet vrij van neveneffecten. Omdat het een synthetisch darmhormoon is, kunnen patiënten in de beginfase wat misselijkheid en diarree ervaren, maar dat gaat meestal weg na een paar weken.

Hoe moet het nu verder?

“Onderzoek naar de langetermijneffecten en eventuele neveneffecten staat nog niet helemaal op poten. Maar dit was een eerste stap. De volgende lijkt mij dat het bedrijf die de molecule ontwikkeld heeft naar het Europees geneesmiddelenagentschap stapt om het officieel te laten goedkeuren voor gebruik. En dat het misschien ook zal onderhandelen over mogelijke terugbetalingen, want dat is heel belangrijk. Tot op heden hebben wij in België, en in de meeste landen van Europa, nog nooit een terugbetaling voor obesitasgeneesmiddelen gezien. Wordt vervolgd, dus.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234