Donderdag 06/05/2021

6 vragenZonnepanelen

Geen terugdraaiende teller meer: is het nu nog interessant om zonnepanelen te plaatsen?

null Beeld Shutterstock
Beeld Shutterstock

Wie gedacht had dat hij nog 15 jaar kon genieten van een terugdraaiende teller op zijn energiemeter omdat hij voor eind 2020 zonnepanelen installeerde, mag die illusie opbergen. Het Grondwettelijk Hof heeft die regeling vernietigd. Wat zijn de gevolgen? En wat betekent het voor wie in de toekomst zonnepanelen wil installeren? ‘Dit is een enorme opdoffer voor meer dan 500.000 Vlamingen.’

Waarover gaat het?

Eigenaars van zonnepanelen injecteren de elektriciteit die ze opwekken en niet onmiddellijk verbruiken weer in het stroomnet. Op momenten dat ze die elektriciteit wel nodig hebben, halen ze die weer van het net. Met digitale meters kan dat makkelijk worden opgevolgd. Die houden zowel de opname van energie als de injectie ervan bij.

Met oude meters kan dat niet. Zij houden slechts één stand bij. Bij verbruik loopt die op, bij injectie draait hij terug. Wie op het einde van een meetperiode even veel aan het stroomnet gaf als hij er afhaalde, zit dus optisch met een nulverbruik. Omdat die laatste groep toch van het elektriciteitsnet gebruik maakt, voerde de regering een zogenaamd prosumententarief in. Dat is een forfaitaire vergoeding voor het gebruik van dat net.

De bedoeling is nu dat iedereen de komende jaren overschakelt op een digitale meter, die gebruikers ook aanspoort om hun zelf opgewekte energie te verbruiken op het moment van de productie. Maar eigenaars van zonnepanelen zouden dan het voordeel van de terugdraaiende teller verliezen. Dat riskeerde een rem te zetten op de groei van het park aan zonnepanelen. Om gezinnen aan te moedigen toch zonnepanelen te plaatsen, besliste een vorige Vlaamse regering om hen nog vijftien jaar lang dat voordeel te gunnen, tenzij ze zelf zouden opteren voor een digitale teller.

Wat besliste het Grondwettelijk Hof?

Het Hof heeft die regeling nu vernietigd. De vorige Vlaamse regering ging haar boekje te buiten omdat ze zich op het terrein van de federale overheid begaf. Die is namelijk bevoegd voor het heffen van taksen en heffingen op het energieverbruik. Bovendien moeten die taksen over het hele Belgische grondgebied op dezelfde manier worden geheven.

De regeling zou ook leiden tot discriminatie: enerzijds tussen wie zonnepanelen plaatste voor 1 januari 2021 en wie dat daarna pas doet, en anderzijds tussen mensen met en zonder zonnepanelen.

Wat zijn de gevolgen voor wie al zonnepanelen heeft?

Mensen met zonnepanelen die te veel stroom produceren, zien dat niet langer gecompenseerd. Zij moeten nu dus proberen om evenveel elektriciteit te gebruiken als ze produceren. “Dit is een enorme opdoffer voor de meer dan 500.000 eigenaars van zonnepanelen die rekenden op de terugdraaiende teller”, aldus Test-Aankoop. De uitspraak heeft niet alleen gevolgen voor de zowat 101.000 gezinnen die al over een digitale meter beschikken, maar ook voor de ongeveer 470.000 installaties die zo’n meter nog moeten krijgen.

Iedereen met zonnepanelen moet nu dus overschakelen op de digitale meter en wordt onderworpen aan dezelfde belastingen als wie geen zonnepanelen heeft. Door het verplichte gebruik van de slimme meter verdwijnt ook het prosumententarief. De gevolgen gelden alleen voor de toekomst, niet voor het verleden. Het eventuele voordeel dat mensen met een terugdraaiende teller al hadden, wordt hen niet aangerekend.

En voor wie in de toekomst zonnepanelen wil installeren?

Voor hen verandert er niets. Het voordeel van de 15 jaar terugdraaiende teller was er alleen voor wie vóór 31 december 2020 zijn installatie liet keuren.

Wie nieuwe panelen legt, heeft wel recht op een investeringspremie indien de bouwaanvraag voor de woning dateert van voor eind 2013. Er is een maximum van 1.500 euro per installatie, en het is de bedoeling dat de premies de volgende jaren dalen. Een basisinstallatie kost doorgaans tussen de 1.100 euro en 1.350 euro.

Wat met wie er in 2020 pas plaatste?

Zij zijn hier de dupe van, zegt Test-Aankoop. “De ruim 90.000 mensen die vorig jaar zonnepanelen lieten plaatsen lopen nu niet alleen de terugdraaiende teller mis, maar ook de investeringspremies die pas vanaf 2021 gelden.” De consumentenorganisatie roept de Vlaamse overheid dan ook met aandrang op om met een oplossing over de brug te komen.

Blijven zonnepanelen nog interessant?

“Door de premies dalen de investeringskosten wel”, zegt Simon November van Test-Aankoop. “Al hebben we in andere situaties al gezien dat installateurs hun prijzen optrekken als er subsidies worden toegekend.”

“Veel hangt ook af van het verbruikspatroon. Tijdens de coronacrisis werkten veel mensen van thuis zodat ze tijdens de dag de opgewekte energie konden verbruiken. Maar wat gebeurt er als de toestand weer normaliseert? Ideaal is om de energie die niet direct wordt gebruikt op te slaan in een batterij, maar die is nog duur. De rekening zal dus geval per geval gemaakt moeten worden.”

Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) vraagt aan de Vlaamse regering welke opties er zijn. Hoewel ze de voorbije maanden steeds waarschuwde voor een mogelijk negatieve beslissing van het Grondwettelijk Hof over de terugdraaiende teller, is ze van oordeel dat de Vlaamse overheid betrouwbaar moet blijven tegenover haar burgers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234