Maandag 16/12/2019

Kersthits

Geen stille nacht: een alternatieve playlist voor uw kerstavond

Beeld kos

Sinds Bing Crosby zich waagde aan 'White Christmas', zochten duizenden artiesten hun heil in zo'n feestelijke hit. Ziet u vandaag eigenlijk nog wel het bos door de kerstbomen? Wij helpen graag met een minder orthodoxe playlist, voor al wie van 'Adeste Fidelis' en 'Stille Nacht' wil wegblijven.

Van Mariah Carey over Wham! en Bob Dylan tot Snoop Dogg en zelfs metalgroepen toe: zowat iedereen in de popindustrie heeft zich ooit bezondigd aan een Christmas carol. Bezondigd? Inderdaad. Want laten we elkaar geen Maria noemen: de meeste kerstliedjes klinken als een guilty pleasure. Sommige songs knetteren als een knusse open haard, anderen begraven een gebroken hart onder dikke lagen sneeuw en stroop. Maar het kan altijd straffer: moordlustige Kerstmannen? Een ranzig standje met een sneeuwpop? De antichrist in de kribbe? Alles is mogelijk, terwijl vrolijke belletjes rinkelen in de verte. Voor elke stemming verzamelden we een handvol zalige aanraders. Ho ho ho!

Jingle all the way

Sommige kerstclassics zijn zulke onweerstaanbare oorwurmen dat ze ook bestaansrecht afdwingen wanneer er géén maretak of mierzoete glühwein aan te pas komt. Frank Sinatra en Elvis Presley croonden zich bijvoorbeeld legendarisch door de kerstperiode. En zelfs al zul je Ol' Blue Eyes in zowat elke winkel 'Jingle Bells' horen zingen: sleet lijkt er niet te komen op deze song uit 1857, tegelijk één van de oudste en meest populaire evergreens. 'White Christmas' en 'Rudolph The Red-Nosed Reindeer' blijken dan weer het record te houden van meest verkochte kerstlied ooit. Van die laatste song raden we eigenlijk alleen de swingende bigbandversie aan van Rosemary Clooney - de tante van George.

Nog meer instant-vrolijkheid wordt verzekerd met 'Jingle Bell Rock' van Bobby Helms, dat een nieuw leven kreeg dankzij de openingsscène van Lethal Weapon (1987). En wil je aan de dinertafel je grootmoedertje een twinkeling in de ogen bezorgen? 'Mistletoe & Wine' van Cliff Richard krijgt haar zover, net zoals elke dertiger vandaag stiekem vrolijk wordt van Wham!'s 'Last Christmas'. Daarin kapen kitsch, kersttruien en een argeloos weggekeild hart de hoofdrol.

Beeld © Belga

Ook Phil Spector deed rond kerstmis ooit zijn duit in het kitschzakje: voor The Ronettes producete hij de onsterfelijke hit 'Sleigh Ride', waarin diens wall of sound voor één keer ingeruild werd voor een muur vol ijskristallen.

Af en toe slaat de slinger ook al eens door naar weinig christelijk winstbejag. De legendarische bariton Nat 'King' Cole nam 'The Christmas Song' bijvoorbeeld liefst vier keer op. Een weelderig georchestreerde versie uit 1961 rechtvaardigt evenwel die commerciële uitputtingsslag. Vandaag hoort vooral Mariah Carey de kassa in koor rinkelen met kerstbelletjes, dankzij 'All I want for Christmas'. Daarmee verzekerde ze zichzelf in 1994 van een eigentijdse kerstklassieker. Ook dit jaar blijft het de populairste hit, vertelt de Ultratop. Erg doorzichtig probeerde Carey in 2011 dan ook opnieuw langs de kassa te passeren, door de song te bewerken tot een duet met Justin Bieber. Carey kreeg evenwel bakken kritiek omdat ze in de clip opdraaft als een pornografische versie van 'Father Christmas'. Of jeukte dat nauwe kerstpakje écht zo erg dat ze zich als een loops teefje tegen elke muur aan moest schurken?

Beeld © Photo12

Zwarte sneeuw

"Ik zit hier heel alleen kerstfeest te vieren. De straf die ik verdiend heb zit ik uit. Ik stal voor ons gezin, maar dat had toch geen zin. Want jij viert nu kerstfeest met een ander. Hoe heb je mij zo snel kunnen vergeten?" Met een snik in de stem vertelt André Hazes in 'Eenzame Kerst' het verhaal van een criminele schlemiel, die in de bajes mijmert over zijn vrouw. Die heeft het al gauw aangelegd met een andere vent. Onbedoeld hilarisch klinkt zijn zelfmedelijden: "Mijn kinderen die zingen 'Stille nacht'... Ja, stil zal het voor mij zeer zeker wezen!"

Een gebroken hart zoekt net zo goed naar lijm in 'Lonely This Christmas' van Mud, terwijl '2000 Miles' van The Pretenders een gestorven bandlid herdenkt rond de koudste dagen, en het spookachtige 'When The Thames Froze' van Smith & Burrows de winterse nachten rond kerstmis mooi vat.

Maar de ultieme tranentrekker tijdens de kerstdagen blijft toch wel 'Fairytale of New York': een classic van The Pogues met Kirsty MacColl. De stem van Shane MacGowan gaat gemarineerd in goedkope whisky en Ierse folk, terwijl verwijten heen en weer geslingerd worden. Shane bijt Kirsty "slut on junk" toe, waarop zij hem bedenkt met koosnaampjes als flikker en klootzak. Volgens MacGowan was de song het resultaat van een weddenschap met Elvis Costello, die niet geloofde dat de groep ooit een kersthit zou scoren. Uiteindelijk lukte het hen wel, al moesten ze Pet Shop Boys laten voorgaan.

Niet alleen MacGowan had last van een kwade dronk op kerst. Ook The Joy Formidable garandeert de kater met 'My Beerdrunk Soul Is Sadder Than A Hundred Dead Christmas Trees', dat verwijst naar een fictief gedicht van Charles Bukowski. Eén van de beste kersttitels ooit, voor een hymne die opgedragen is aan al wie tijdens de feestdagen nog het liefst in een droog stukje kalkoen stikt.

Beeld © XPosure USA

Kerstgloed van bloed

Met 'I'll Be Home For Christmas' stak Bing Crosby de Amerikaanse soldaten een hart onder de riem terwijl ze de strijd aanbonden tegen Hitler of Hirohito. The Ramones bedongen dan weer een staakt-het-vuren in een relatie met 'Merry Christmas (I Don't Wanna Fight Tonight)'. Op nauwelijks twee minuten en zes seconden tijd bezorgt deze hyperkinetische punksingle u een welgekomen tegengif voor de typische schmalz over dennengeur en maneschijn.

Hetzelfde geldt voor heerlijke ongein als 'Grandma Got Run Over By a Reindeer'. In die novelty hit van Elmo & Patsy vindt een stomdronken matriarch brutaal de dood in een sneeuwstorm. Deze song werd sinds 1979 talloze keren gecoverd en geparodieerd.

Christmas With The Vandals is dan weer mogelijk één van de geestigste anti-feestplaten ooit. De Californische punkveteranen pleiten daarin voor 'A Gun for Christmas', reserveren 'Christmas Time For My Penis' en in de finale eindigt het met 'Hang Myself from the Tree'.

De witte kerst kleurt evenwel pas écht rood bij The Killers met 'Don't Shoot Me Santa': een gitzwarte kerstfabel waarin de Kerstman zijn rol als kindervriend kotsbeu is, en zich een vuurwapen aanschaft. Nog meer bloedvergieten hoor je in de hiphop van De La Soul. Daar is Santa evenwel het dodelijke slachtoffer. Op een zijdezachte beat veranderen de rappers een song over de kerstman zowaar in een knap staaltje sociale kritiek: 'Millie Pulled a Pistol on Santa' gaat over een vader die zijn dochter molesteert, hulp zoekt maar geen gehoor vindt, en beslist om wraak te nemen op haar verkrachter in een winkelcentrum waar papa als Santa andere kinderen op de schoot trekt. Het is eens wat anders dan 'I Saw Mommy Kissing Santa Claus' van de Jackson 5.

Met een blackmetalversie van 'Jingle Bells' poogt het toepasselijk genaamde Yuletide Blasphemy Kerstmis dan weer te veranderen in een feest van zonde en verderf. Nog meer heiligschennis biedt Venom met 'Black Xmas' waarin de antichrist wordt verwacht. Merry Christmas, and a jingle hell to you!

Stille Nacht, Geilige Nacht

"De voornaamste reden waarom de Kerstman zo vrolijk kijkt? Dat is omdat hij weet waar alle stoute meisjes zitten", geloofde stand-upcomedian George Carlin. Daar kon je Eartha 'awful good girl' Kitt nochtans nooit van betichten. Met 'Santa Baby' bewees de zangeres in 1953 evenwel dat ook kerstliedjes sexy kunnen zijn. Net zo keurig ondeugend is het befaamde duet tussen James Taylor en Natalie Cole: met 'Baby, It's Cold Outside' wordt een hartverwarmend en lendenverwarmend pleidooi gehouden om binnen te blijven. Cee Lo Green deed dat kunstje later nog eens dunnetjes over op een kerstplaat, met Christina Aguilera. En voor wie dichter bij huis wil blijven: in tempore non suspecto coverden ook Astrid Bryan en haar ex John diezelfde holiday classic.

Minder subtiel beleden de punkers van Showcase Showdown de kerstliefde. Die partycrashen op Kerstmis met een scabreus 'Merry Christmas, I Fucked Your Snowman', waarin ze in eenzelfde trek "alle speelgoed vernielen". In 'Santa Claus Goes Straight to the Ghetto' heeft Snoop Dogg dan weer "black poontang" - een zwart kutje - op zijn lijstje staan. Tot Santa zoveel vleselijk lekkers onder de boom legt, stelt hij zich tevreden met andere verlokkingen: "On the first day of christmas, my homeboy gave to me a sack of the 'krazy glue' and told me to smoke it up slowly."

Waar de sterren bleven stilstaan

"We houden erg van kerstliedjes", vertelde Chris Martin de fans van Coldplay zeven jaar geleden. "Maar elke keer als we zelf een poging ondernemen, draait het uit op een ramp." Het liefst had de frontman van de Britse groep 'Fairytale of New York' geschreven. Maar uiteindelijk stelden ze zich tevreden met een cover van '2000 miles' van The Pretenders.

Teruggrijpen naar traditionals en evergreens is een klassieke, maar bijna feilloze tactiek. Bob Dylan neuzelde zich vijf jaar geleden een weg doorheen kerstclassics met de langspeler Christmas in the Heart, terwijl Sufjan Stevens liefst tien EP's uitbracht met honderd kerstliedjes en eigen werk. Zij zijn lang niet de enigen: ook Cee Lo Green, Weezer, James Brown (A Funky Christmas), de Beach Boys of rapmogul Suge Knight (Christmas on Death Row) wijdden al een eigenzinnige studioplaat aan het heilige feest.

Maar balsturiger dan onze eigen Urbanus, vind je ze niet gauw. Die bedacht zijn eigen kermisversie van het kerstverhaal met 'Bakske Vol Met Stro'. Daarin vertelt hij hoe Jezus ligt te bibberen in een koude koeienstal, terwijl drie koningen zich voorstellen als babysitters en een pot vernis, salami met look en een aquarium met een vis aanbieden. Dat ze daar maar eens aan tippen in de Middernachtmis! Zelf zweren wij dezer dagen niettemin bij de heerlijke nonsens van Bert en Ernie: "Het is misschien een beetje mal, maar ik ben een kerstbal."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234