Donderdag 08/12/2022

Geen productie, geen recensie

Benaouisse probeert de afnemers van zijn product op te schrikken uit hun vaste kunstconsumptiepatroon

Theater l Ben Benaouisse maakt No Production in Nieuwpoorttheater

Wouter Hillaert

Kunst bevraagt de samenleving van buitenaf. Kunst kijkt anders, kunst verontrust. Dat is het officiële discours. Maar hoe anders en 'buiten' is de kunst eigenlijk? Gewoon al een woord als 'productie' duidt op haar janusgezicht. Ben Benaouisse ontmaskert in zijn nieuwe productie No Production. Dit is dan ook geen recensie.

Kunst draait net zo goed mee in de wastrommel van ontwikkelen, produceren, distribueren en verkocht krijgen. Makers maken, hun marketeers krijgen het aan de man. Doen die dat niet, dan heet het elitair. Doen ze dat wel, dan nog zijn er subsidies nodig. Subsidies zorgen voor een uitzondering op het kapitalistische systeem, heet het. Maar de subsidiegever eist net zo goed dat er voldoende geproduceerd wordt voor voldoende afnemers. Kunst is een productiemachine als een ander.

Hoe ontsnap je daaraan? Hoe stop je als kunstenaar de lopende band waar je zelf op mee glijdt? Het was een van de uitgangspunten van het situationisme, een artistieke stroming die in de jaren zestig zocht naar een nieuwe uitzonderingspositie in de kunst. Ze werd juist deel van de samenleving, om die zo radicaler te kunnen bevragen. Ze poogde 'situaties' te creëren die de dagelijkse maalstroom uit zijn vaste loop schrikte, als een comapatiënt uit zijn slaap.

Voortrekker was de Franse kunstenaar Guy Debord. Hij maakte in 1973 de film La société du spectacle, waarin aanzuigende beelden van westerns, parades en sexy vrouwen geconfronteerd worden met rellen, oorlog, dood. De film toont de voor- én achterkant van massaproductie: coma verwekkende spektakelplaatjes ter consumptie tegenover werkelijkheden van massale destructie.

Debord geloofde nog in de mogelijkheid van revolutie: doen schrikken om te veranderen. Vandaag is dat een bestofte illusie omdat de collectieve strijd van de jaren zestig er net een was voor individuele rechten en een maakbare samenleving voor elk apart. Er is geen gezamenlijk platform meer. Vandaag worden enkel nog losse meningen en slagzinnen geproduceerd. In stukjes. Aan de lopende band.

Als kunst én protest één productiemachine geworden zijn, wat kun je als kunstenaar dan nog doen? Antwoord: jezelf ter discussie stellen als producent. In plaats van iets af te produceren, de machine zelf zand in de raderen te strooien. En zo de afnemers van je product wakker doen schrikken uit hun vaste kunstconsumptiepatroon. Dat is wat Ben Benaouisse probeert in No Production door Debords film te paren aan een zelfportret van een onproductieve mens, een betoging van lege slogans en een beeldende installatie achter het doek van zijn eigen spektakel.

Geen sterrenquotering.

WAAR EN WANNEER Nog tot 21 januari in Nieuwpoorttheater, Nieuwpoort 31, Gent (09/223.00.00), www.nieuwpoorttheater.org

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234