Maandag 21/06/2021

NieuwsOnderwijs Brussel

Geen plek voor honderden Nederlandstalige leerlingen in Brussel: ‘Ik kampeer nog liever voor een school’

Gijs en Jacoba Ieven zijn teleurgesteld. Ze gaven vijf scholen op als keuze, maar er bleek nergens een plekje voor Jacoba op een Nederlandstalige school. Beeld Tine Schoemaker
Gijs en Jacoba Ieven zijn teleurgesteld. Ze gaven vijf scholen op als keuze, maar er bleek nergens een plekje voor Jacoba op een Nederlandstalige school.Beeld Tine Schoemaker

In Brussel geraken 650 leerlingen niet ingeschreven in het Nederlandstalige secundair onderwijs via het centrale aanmeldingssysteem. ‘Hoe kon dit gebeuren?’ vragen ouders zich af. ‘Dit is geen exclusieve hobby, het gaat om een basisrecht.’

Katleen Brokken (44), de mama van de elfjarige Marius Salomon, is teleurgesteld: “Ik wou mijn zoon inschrijven op een school dicht bij huis, maar dat is niet gelukt. Het is stressvol, want we willen ons kind geen uur op een tram zetten en vervolgens nog een bus te laten nemen, enkel om naar school te gaan.”

Brokken: “Misschien ben ik te naïef geweest, want ik dacht dat het wel zou lukken als ik drie grote scholen zou opgeven. We kunnen nu enkel hopen op een gunstige plaats op de wachtlijst om toch nog binnen te geraken op de scholen die we verkiezen, al zijn er honderden wachtenden voor mij.”

Ook Gijs Ieven (39) probeerde zijn kind tevergeefs in te schrijven. “Wij hadden zelfs vijf scholen opgegeven als keuze en strategisch nagedacht. Zo hadden we niet de populairste scholen als eerste keuze opgegeven. Het voelde als een koude douche toen bleek dat er in geen énkele van de vijf scholen die we opgaven nog plaats is. We schrijven onze kinderen niet in voor een exclusieve hobby, het gaat om een basisrecht.”

Met 650 zijn ze. De leerlingen die momenteel nog niet ingeschreven zijn in een van de 33 Nederlandstalige scholen in het Brusselse secundair onderwijs die deelnemen aan het centrale aanmeldingssysteem. Tegelijkertijd zijn er nog 241 vrije plaatsen over op 14 aanmeldende scholen, omdat ouders massaal kiezen voor dezelfde scholen. Voor de gezinnen die momenteel niet ‘binnengeraken’ en op een wachtlijst staan, is het een zenuwslopend proces. Om kampeersituaties aan scholen te vermijden zoals in het verleden, werd het centrale aanmeldingssysteem opgestart. Ouders krijgen een school toegewezen op basis van doorgegeven keuzes en beschikbare plaatsen. Maar in het slechtste geval is er dus helemaal geen plaats.

Grote aantrekkingskracht

Ook elders in het land zijn er jaarlijks wachtende ouders. Volgens Jean Pierre Verhaeghe van het Lokaal Overlegplatform (LOP) is er sprake van een algemeen capaciteitsprobleem in ons land dat sinds de jaren 2000 is toegenomen. “Tussen 2002 en 2010 steeg het geboortecijfer in Vlaanderen en in het Brusselse Gewest. Het probleem is dus al een poosje bezig.”

Volgens Guy Vanhengel, ondervoorzitter van het Brussels parlement is de situatie in Brussel wel uniek: “We weten nooit op voorhand hoeveel Brusselse kinderen uiteindelijk kiezen voor het Nederlandstalige onderwijs. Doorgaans stroomt 80 procent van de kinderen door naar het Franstalige onderwijs en 20 procent naar het Nederlandstalige onderwijs. Als leerlingen toch wisselen, krijgen we verschuivingen. We zien bovendien vaker dat naarmate het aanbod vergroot, de vraag eveneens vergroot.”

Vanhengel: “Een andere factor is dat we niet op voorhand weten hoeveel leerlingen er van buiten Brussel naar hier komen en andersom: hoeveel leerlingen uit Brussel trekken om elders school te lopen. Er komen heel wat kinderen uit de Brusselse rand – die voor de duidelijkheid niet uit onze basisscholen komen – naar het Brusselse secundair onderwijs. Brussel kent een grote aantrekkingskracht, ondanks de creatie van aardig wat scholen in de rand.”

De vrije keuze

Ouders mogen uiteraard kiezen waar ze hun kinderen naar school laten gaan, maar volgens onderwijsexpert Dirk Jacobs (ULB) staat die vrije schoolkeuze nu onder druk. “Sowieso betekent dat niet het recht om binnen te raken in één bepaalde school. Een school die vol zit, is vol. Vrije schoolkeuze moet minstens betekenen dat je kan bepalen welk scholennet je verkiest of de studierichtingen die je kan volgen.” Volgens Jacobs ligt het probleem niet aan het systeem zelf. “Het centrale aanmeldingssysteem is een eerlijker systeem. Leerlingen moeten scholen kiezen, niet andersom, zoals het vroeger was.”

Dat is wel nog niet meteen zichtbaar voor de ouders die nu bang afwachten. Al gelooft Vanhengel wel dat er de komende tijd een oplossing uit de bus zal komen. Hoe dan ook klinkt de roep om structurele oplossingen ondertussen steeds luider. Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) laat via zijn woordvoerder weten dat de budgetten voor infrastructuur, de capaciteitsbudgetten in het bijzonder, werden opgetrokken. “Deze regeerperiode voorzien we 360 miljoen euro specifiek voor capaciteitsmiddelen. Dit jaar gaat het om 68 miljoen euro, waarvan er al 34 miljoen euro voor het secundair onderwijs verdeeld werd. Ook in Brussel, waar die specifieke investeringsimpuls zorgt voor 535 extra plaatsen.” Verschillende leerlingen zijn daar vandaag wel nog niet mee geholpen. Jacobs: “Er moeten daarom dringend netoverschrijdende oplossingen komen tegen september en daarna voor de volgende jaren. Extra klassen betekent ook niet enkel extra ruimte, maar ook meer leerkrachten.”

Brussels minister Sven Gatz (Open Vld), wil de bezorgde ouders toch geruststellen. Volgens Gatz gebeurt 99 procent van de toewijzingen uiteindelijk binnen de top vier van de schoolkeuzes. “Begin juni geraken lege plaatsen en volle schoolplaatsen op elkaar afgestemd tussen de Brusselse scholen onderling en tussen de Brusselse scholen en scholen in Vlaamse rand.” Brokken is echter minder gerust: “Op dit moment zit ik in de auto om te timen hoelang ik moet rijden van mijn woonplaats in Sint-Gillis naar een school in Tervuren, die met een ander aanmeldingssyteem werkt. Ik kampeer nog liever voor een school. Op dit moment is het systeem een loterij.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234