Zondag 17/11/2019

Jeugdzorg

Geen plaats in de jeugdzorg? Dan maar op internaat

Beeld Photo News

In de Vlaamse internaten komen steeds meer kinderen terecht na een plaatsing door de jeugdrechter. Het gaat om bijna duizend jongeren, zo meldt het Vlaams Agentschap Jongerenwelzijn. Kinder­rechtencommissaris Naima Charkaoui geeft aan dat zij juist nood hebben aan gespecialiseerde zorg.

“De plaatsen in de voorzieningen van bijzondere jeugdzorg zijn beperkt en de wachtlijsten voor bijkomende begeleiding lang”, zegt jeugdrechter Tine Suykerbuyk. “Dat dwingt me soms om voor een alternatief te kiezen.” Dat alternatief blijkt alsmaar vaker een schoolinternaat te zijn, zo blijkt uit cijfers van het Vlaams Agentschap Jongerenwelzijn. Sinds 2010 steeg het aantal kinderen en jongeren die in internaten geplaatst zijn door een maatregel van de jeugdrechter met een zesde. In 2017 waren 949 jongeren in de Vlaamse internaten doorverwezen door justitie, bijna een op de tien van het totaal aantal internen. In het buitengewoon onderwijs gaat het zelfs om een op de vier kinderen.

Het zijn vooral kinderen die in een verontrustende situatie verkeren, zoals kinderen met een drugproblematiek, een psychiatrische stoornis of een moeilijke thuissituatie. Die zitten in het algemeen in stijgende lijn: in 2017 kregen bijna 15.000 jongeren om die reden een maatregel opgelegd van de jeugdrechter. “Er zijn meer jongeren die nood hebben aan hulp, maar de plaatsen in de instellingen zijn beperkt”, zegt criminoloog Johan Put (KU Leuven). “Jeugdrechters moeten nu uitwegen zoeken. Ze kiezen vaker voor een pleeggezin, of voor een internaat.”

Voor sommige kinderen noemt jeugdrechter Suykerbuyk dat een gepaste oplossing, want internaten bieden een duidelijke structuur en dagritme. “Het is zeker niet altijd een plan B.” Ook kinderrechtencommissaris Naima Charkaoui ziet de internaten voor heel wat jongeren als een warme thuis, maar de zorgverlening moet mee evolueren. “Op dit ogenblik werken in internaten enkel opvoeders. Meer kwetsbare kinderen vragen meer gespecialiseerde zorg.”

Meer werk, geen middelen

De onderwijskoepels trekken aan de alarmbel. “Elke opvoeder moet zo’n twintig internen begeleiden. Dan blijft er weinig ruimte over om gepaste hulp te bieden als een van die jongeren plots een crisis krijgt”, zegt Anja Dingenen, coördinator internaten bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Daarnaast stapelt de organisatorische werklast van de opvoeders zich op, meldt ook het Gemeenschapsonderwijs (GO!). De opvoeders moeten afspraken maken met de hulp­verleners en de jeugdrechtbank, maar ook het contact met de ouders proberen te herstellen.

Volgens Vlaams Parlementslid Danielle Vanwesenbeeck (Open Vld) ontbreekt vooral duidelijkheid over de rechten van kinderen op internaten. “Het lijkt me aangewezen om te vertrekken vanuit het welbevinden van elk kind.” de kinderrechtencommissaris vraagt al langer om de rechtspositie van internen wettelijk te regelen. “Jongeren die op internaat verblijven, zouden dezelfde rechten moeten hebben als jongeren in de integrale jeugdhulp”, zegt Charkaoui. “Informatie uit de jeugdhulp stroomt onvoldoende door tot bij de opvoeders in internaten. Zo kunnen zij geen zorg op maat bieden.”

Hoog tijd voor een inhaalbeweging, vinden beide onderwijskoepels. Zij eisen meer werkingsmiddelen voor bijscholing en pedagogische begeleiding. Het kwaliteitskader dat minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) vorig jaar opstelde, kreeg nog geen bijkomende financiering. Crevits wil nu “samen met de onderwijsinspectie onderzoeken of de regelgeving moet worden bijgestuurd en of daar extra middelen voor nodig zijn”.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234