Dinsdag 19/01/2021

Geen pardon voor wangedrag militairen op missie

De afgelopen maanden hebben Belgische militairen in het buitenland zich opnieuw schuldig gemaakt aan ernstig wangedrag, ondanks eerder verstrengde gedragscodes. Twee gevallen worden strafrechtelijk onderzocht, in andere zaken zijn er tuchtsancties getroffen. 'Het gaat om een absolute minderheid van de vele duizenden soldaten in het buitenland. Niettemin is onze nultolerantie absoluut.' Dat meldt de legertop in een reactie op de onthullingen hierover gisteren in De Morgen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Filip Rogiers

Het was op uitdrukkelijk verzoek van defensieminister André Flahaut (PS) dat de legertop gisteren een persconferentie belegde over nieuwe aanwijzingen van al dan niet crimineel wangedrag van Belgische soldaten in het buitenland. Op 19 november stuurde defensiechef generaal August Van Daele aan alle legerinstanties en korpsoversten een strenge nota over de noodzaak om keihard op te treden tegen "ontoelaatbaar gedrag vanwege bepaalde militairen". Een gelijkaardige nota, van 24 juni, ging uitsluitend over drankmisbruik. In zijn jongste nota maakt de chef defensie ook gewag van drugsgebruik en "aanstootgevend seksueel of commercieel gedrag".

Bovendien gaat het om feiten die zich vrij onlangs hebben voorgedaan, "tijdens recente ontplooiingen van detachementen in het buitenland, dat zowel tijdens operaties als gedurende oefeningen". Duidelijk is uit de nota vooral dat directe oversten in het buitenland te laks zijn in het melden en bestraffen van dergelijke feiten.

"Niet elke militair is vierentwintig uur per dag onder toezicht van zijn chef", zei luitenant-generaal Hedwig Van Remoortel, onderstafchef voor operaties en training. Hij sprak namens defensiechef Van Daele, op missie in het buitenland. "Het gebeurt dat er al eens een glas te veel wordt gedronken of dat er naar de meisjes wordt gekeken."

In de nota is evenwel sprake van veel ernstigere feiten dan 'ondeugend' gedrag. Soldaten zouden onder meer misbruik maken van de armoede van de lokale bevolking "om zich laakbare handelingen op seksueel en commercieel gebied te veroorloven". Vrij vertaald: prostitutie en illegale handel. Over welke feiten het precies gaat of waar ze zich afspeelden, kon de onderstafchef niet zeggen. Hij sloot niets uit. Evenmin prostitutie met minderjarigen. "We kunnen soldaten niet verbieden om verliefd te worden op straat. En niet iedereen loopt met een pasje met zijn of haar leeftijd rond. Maar als we er weet van hebben, moet het naar de rechter."

"Indirect" heeft hij weet van gevallen waarbij soldaten handel drijven met de lokale bevolking. Dat soldaten aftandse auto's verkasten naar het land waar ze op zending zijn, zoals De Morgen gisteren berichtte, kon hij niet bevestigen. Maar zwaar tilt hij daar niet aan. "Zolang het niet om grootschalige of illegale trafiek gaat. Als een soldaat een auto legaal verkoopt, waarom niet? Als we op missie zijn, doen wij in het buitenland ook onze aankopen om de lokale economie te stimuleren."

"Individuele gevallen van wangedrag kunnen zich overal voordoen, in Kosovo, Frankrijk, Benin, Centraal-Afrika, enzovoort. Als de korpscommandant intern sancties neemt, word ik daarover niet geïnformeerd."

Van Remoortel stelde dat er per missie van vier maanden gemiddeld "hooguit twee mensen per gevechtseenheid" naar huis worden gestuurd na misstappen. Dat is de zogenaamde blue flight. Hij wist wel te melden dat er in de nieuwe zaken die zich sinds 24 juni voordeden, al "enige tuchtstraffen zijn uitgesproken". Strafrechtelijk zijn er op dit ogenblik "twee gevallen in onderzoek".

Zonder wangedrag goed te praten of te ontkennen somde Van Remoortel nog eens op wat er sinds eerdere feiten, onder meer in Somalië, zoal gebeurd is aan omkadering voor militairen in het buitenland. Elke militair krijgt in zijn opleiding van vier maanden "een brochure met gedragsregels" mee. Op elke missie worden de soldaten vergezeld van psychologen, morele consulenten (aalmoezeniers) en medici. En sinds enige maanden is er ook een onafhankelijke "bemiddelaar" (zie 'Heet van de Tong'). In de kantines te velde geldt de "two can rule": soldaten wordt "aangeraden" om niet meer dan "twee glazen licht bier" te drinken. Bindend is die regel niet, en hij wordt blijkens de nota van Van Daele duidelijk met voeten getreden.

"De meerderheid van de militairen doet zijn job goed in het buitenland", onderstreepte Van Remoortel. "Zij verdienen ons respect en krijgen regelmatig felicitaties van de partners waarmee ze in het buitenland samenwerken. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. In elke geleding van de maatschappij worden er scheve schaatsen gereden. Maar ook al gaat het om een minderheid, we nemen totaal afstand van laakbaar gedrag. We lieten het gisteren niet toe, vandaag niet en nooit. De nultolerantie moet absoluut zijn. We laten niet toe dat wat dan ook in de doofpot wordt gestopt."

Indirect stuurt hij daarmee, net als defensiechef Van Daele, een vingerwijzing naar de korpsoversten ter plekke: de 'korpsgeest' kan niet worden ingeroepen om wangedrag te verzwijgen of te gedogen.

Luitenant-generaal Van Remoortel: 'We laten niet toe dat wat dan ook in doofpot wordt gestopt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234