Dinsdag 25/06/2019

Vluchtelingencrisis

Geen opvang? Dan volgt straf van EU

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker Beeld AP

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker bijt van zich af en eist dat alle Europese lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen in de vluchtelingencrisis. Zo niet volgen er sancties. De uitwerking van Junckers spreidingsplan zal een huzarenstukje worden.

In zijn state of the union laat Juncker er weinig twijfel over bestaan. Er moet een verplichte spreiding komen van 120.000 vluchtelingen over alle lidstaten, boven op de 40.000 die voor de zomer waren aangekondigd. Bovendien moet er bij een nieuwe crisis een automatische herverdeling van migranten komen. Als compenserende maatregel komt er een Europees terugstuurplan voor afgewezen asielzoekers, een noodfonds van 1,8 miljard euro voor Afrika en de oprichting van een Europese grens- en kustwacht.

Juncker wil met zijn plan Hongarije, Italië en Griekenland ontlasten, en de 120.000 asielzoekers die er opeengepakt zitten binnen Europa herlokaliseren. De spanning in die landen blijft toenemen. Hongarije plant zelfs militaire manoeuvres in de omgeving van de grens met buurland Servië, onder het motto 'vastberaden optreden'.

Soevereiniteit opgeven

Opvallend is het taalgebruik van Juncker, die het heeft over een 'verplichting'. Lidstaten die zich niet aan de nieuwe richtlijnen houden, zullen strenger worden bestraft, zegt de Europese Commissie, zonder details te geven over mogelijke sancties. Professor en Europa-kenner Hendrik Vos zegt dat Juncker hiermee de regels naar zijn hand zet. "In verband met de migratiequota is er binnen Europa afgesproken dat er unanimiteit moet zijn. Die is er hier niet. Maar om de lidstaten die dwarsliggen over de streep te trekken, wordt de politieke druk extreem opgevoerd. Het is de prijs die een lidstaat betaalt voor deelname aan Europa. En daarbij hoort het deels opgeven van de soevereiniteit. Je kunt niet steeds je eigen gelijk halen en tegelijk pleiten voor een eengemaakt Europa."

Op 14 september komen de lidstaten opnieuw bijeen, en dan wil Juncker zijn plan goedgekeurd zien. De tijd dringt, en de uitwerking van het hele spreidingsplan is een logistiek en humanitair huzarenstukje. Hoe verspreid je 120.000 mensen over de verschillende lidstaten?

Er komt een samenwerkingsverband tussen EASO (Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken), Frontex (Europees agentschap voor operationele samenwerking aan de buitengrenzen) en de lidstaten.

Griekenland, Italië en Hongarije krijgen een vergoeding (500 euro per persoon) om transport te regelen naar de diverse gastlanden. Daar krijgen de vluchtelingen het recht om te verblijven, inclusief de voorzieningen die daarmee gepaard gaan. Het plan voorziet 6.000 euro per vluchteling voor het gastland.

Die mensen zouden in fases worden overgebracht, om de lidstaten de tijd te geven hun opvangcapaciteit aan te passen. Binnen de twee maanden moet het plan op kruissnelheid zitten. De vluchtelingen die op eigen houtje naar een andere lidstaat trekken, kunnen worden teruggestuurd.

Officieel standpunt

In ons land wordt Fedasil de coördinator. Woordvoerster Mieke Candaele: "Het is vandaag evenwel nog veel te vroeg om daarop commentaar te kunnen geven."

Binnen de regeringstop valt te horen dat er nu zo snel mogelijk een officieel standpunt moet worden vastgelegd. Dat is hoognodig, na de kakofonie van de voorbije weken. Vanmiddag heeft premier Charles Michel (MR) een gesprek met Juncker. Intussen worden minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) en staatssecretaris voor Asiel Theo Francken (N-VA) ondervraagd in het parlement. Maandag zakken Francken, minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) en defensieminister Steven Vandeput (N-VA) af naar een Europese top over de asielcrisis. Het plan van Juncker wordt daar in detail besproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden